Ethiek

Synodeverslagen

Signalen

Bericht 1 van 1
 

Blijf Gereformeerd!

De synode van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt heeft in de  afgelopen maanden ingrijpende besluiten genomen o.a. inzake de  openstelling van de ambten voor vrouwen en de toenadering/eenwording  met de Nederlands Gereformeerde Kerken. De vraag voor velen is; Wat nu?

Plaatselijke gespreksgroepen met leden uit de DGK willen aan deze vraag aandacht geven. De groepen organiseren na de zomervakantie  een aantal infoavonden om zo met elkaar in gesprek te komen en door te  praten.

De bijeenkomsten zullen worden gehouden in de regio's Friesland,  Groningen, Zwolle, Hardenberg, Amersfoort en Rotterdam. Datum en  plaats kunt u de komende weken op deze site vinden.
 

LET OP: Al geplande avonden zijn door omstandigheden uitgesteld tot een naar te bepalen datum!

Initiatief voor Kerkelijke Eenheid



(Einde berichten)

 


SIGNALEN 12-11-16

RD 10/11/16
De voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland (VGKN) tellen 2235 leden. Dat zijn er 458 minder dan vorig jaar. Deze daling kwam vooral doordat de gemeente in Garderen, met 382 leden, uit het kerkverband stapte. De VGKN ontstonden in mei 2004 uit een aantal gereformeerde kerken dat niet mee wilde in de Protestantse Kerk in Nederland.

Uit een interview met de vooraanstaande ds. W. Smouter (NGK).
„Het is duidelijk dat onze kerken [NGK en GKv] zich in elkaars richting bewegen. Toch lag de gedachte aan hereniging bij ons soms gevoelig." Over het conflict in de jaren '60: Die 'kende een jarenlange aanloop en concentreerde zich rond de vraag of de Vrijmaking van 1944, waaruit de GKV voortkwamen, een daad van God was. Na de Open Brief van 31 oktober 1966, die onder meer bedoeld was als steun in de rug voor een geschorste predikant, sloeg de vlam in de pan.'
Op de Landelijke Vergadering (NGK) dient een voorstel dat predikanten straks over en weer kunnen voorgaan in beide kerken. Er zijn nu nog 'rare belemmeringen in de NGK. Zo moet een GKV-predikant afstand doen van zijn ambt voor hij een beroep kan aannemen naar een NGK-gemeente.() Het tegenover elkaar pal staan voor de waarheid zijn we kwijt. () De secularisatie dringt de kerk binnen en stelt ons heel andere vragen dan waarover het in het verleden ging.' ()
In de jaren zestig werden er in de GKv predikanten geschorst bij een centraal geleide ruzie. Dat komt nu niet meer voor. Maar ik zie dat in ons kleine kerkverband, met 30.000 leden en 90 predikanten, in de afgelopen jaren meer dan 10 procent van de predikanten is losgemaakt of om gewichtige redenen is ontslagen'.
Over homo en ambt: Er is geen breed draagvlak voor samenlevende homo-ambtsdragers. 'Maar het zit me dwars dat homoparen niet overal aan het avondmaal mogen. We zijn allemaal kinderen van God de Vader.' Het hart van de kerk ligt rond doop en avondmaal. Toegang tot de sacramenten is een verantwoordelijkheid van de plaatselijke gemeente.

ND 10/11/16
John Bolt, hoogleraar theologie aan Calvin Theological Seminary Grand Rapids over de verkiezing van Trump tot president USA.
Hij is niet enthousiast over Trump gezien zijn karaktergebreken, 'maar zijn verkiezing is niet het einde van de wereld.' Tegelijk is hij erg blij met de devote christen Mike Pence als vicepresident. 'Als calvinist neem ik mijn burgerplicht serieus, maar ik snap dat het dit keer niet mogelijk was om op een van beide kandidaten een positieve stem uit te brengen. Positief van Trump is: hij zal een conservatieve rechter benoemen in het Hooggerechtshof; zijn relatie met Israël niet vijandig als die van Obama die een deal sloot met Iran; meer banen creëren; hij wil een veilige grens met Mexico; en de huizenhoge verzekeringspremies door Obamacare terugdraaien.’

ND 09/11/16
Hoogleraar G.H. van Kooten (NT, Vroeg christendom, RU Groningen) trekt zich terug uit de raad van advies van Theologia Reformata, het wetenschappelijke tijdschrift van PKN/Gereformeerde Bond. De reden is dat ‘De GB de GTU mogelijk heeft gemaakt en dat is concurrentie voor de Protestantse Theologische Universiteit (PthU). 'De PKN is een brede volkskerk, die in relatie staat tot de cultuur. Dan is het logisch dat je studeert aan een openbare faculteit en de predikantsopleiding aan de PthU volgt.'
Oud-secretaris van PKN/GB J. van der Graaf is het hier niet mee eens en concludeert: 'Ik begrijp Van Kooten wel. Hij voelt zijn eigen positie in Groningen bedreigd worden.’

ND 08/11/16
De regiegroep GTU in zijn eindrapport: De theologische universiteiten in Apeldoorn en Kampen moeten daadwerkelijk en volledig samengaan in een nieuwe Gereformeerde Theologische Universiteit (GTU), die zich vestigt ‘aan de rand of in het buitengebied van Utrecht’. GTU wordt eigendom van een vereniging met 10 GKv leden, 10 CGK leden, NGK en PKN/GB elk 5 leden. Die benoemen samen een raad van toezicht van 5 leden die op hun beurt een tweehoofdig bestuur kiezen.
De landelijke kerkelijke vergaderingen van de GKv, CGK en de NGK moeten hier voor 1 april 2017 akkoord mee gaan. Begroting ongeveer 6 miljoen euro, 26 wetenschappelijke fte en 14 fte ondersteuning.

ND 07/11/16
Op de derde Nationale Synode in Dordrecht sprak o.a. ds. W. van ’t Spijker (CGK) over Johannes 17. Hij ziet drie verbonden: een verbond tussen Jezus en de Vader (met de Geest), tussen Jezus en de leerlingen, tussen christenen onderling. Zijn boodschap: De wereld kan alleen tot het inzicht komen dat God de wereld liefheeft als wij elkaar liefhebben.
De deelnemers zijn 'heel aardig voor elkaar' maar toch komt er één inhoudelijk punt wel twee keer bovendrijven. ‘Je bent één keer gedoopt. Dat is echt en dat blijft staan’, zegt een GKv-er. Maar 'de sfeer is ontspannen, liefdevol en saamhorig'.
'Het is tijd voor vervolgstappen'. In 2018 of 2019 wil de organisatie een verbond van kerken sluiten. Volgens GKv professor B. Kamphuis zijn ‘we’ definitief de vrijblijvendheid voorbij. ‘Drie keer is scheepsrecht. Nu we elkaar weer ontmoeten, willen we elkaar echt niet meer loslaten.’ 'Samen in de naam van Jezus, constateert ook Els van Dijk, directeur van de Evangelische Hogeschool in haar slotwoord'.

ND 06/11/16
In Visie, EO-blad bepleitte een orthodox-joodse rabbijn uit Jeruzalem, Chaim Eisen samenwerking tussen joden en christenen. Maar hij ziet Jezus wel op één lijn staan met andere grote rabbijnen. En iedere 'christen die hoopt een jood ervan te overtuigen dat Jezus de Messias is, ‘is iemand zonder respect’. Er moet rekening gehouden worden met misdaden die tegen Joden zijn gepleegd in WW2.
Maar ds. A. Verbree (GKv) benadrukt dat christenen zich tegenover joden niet schamen moeten voor het evangelie. En hij 'voelt er ook niets voor om, geboren in 1961, hoe dan ook zich schuldig te voelen vanwege de Godgeklaagde gruwelijkheden die de Joden in de Tweede Wereldoorlog zijn aangedaan en daarom tegenover Joden kunstmatig bescheiden te zijn.'

ND 05/11/16
Prof. G. Harinck, hoogleraar aan de TUK en VU in zijn column: Officiële publieke bijeenkomsten aan VU worden geopend met ‘Onze hulp is in naam des Heeren die hemel en aarde gemaakt heeft’, en besloten met ‘de naam des Heeren zij geprezen van nu aan tot in eeuwigheid’. Maar het probleem is dat zijn collega-hoogleraar aan de VU, Jacintha Ellers atheïst is en dit niet wil uitspreken. Ze stelt daarom voor zoiets als over 'een betere wereld en over verantwoordelijkheid' uit te spreken.
Harinck: 'Atheisten zijn zeldzaam en we moeten dus zuinig zijn op Jacintha.' En die christelijk formule uitspreken is een 'oefening' in diversiteit. Die is nodig om te leren aanvaarden 'want diversiteit is moeilijk en schuurt, doet pijn, ditmaal bij Jacintha'.
Oplossing is niet: 'de VU is eigenlijk geen plek voor atheïsten'. Bovendien 'die formules van de VU, ze zijn zo kwaad nog niet'. Denk net als 'Paulus op de Areopagus die aan filosofen uitlegt dat de belijdenis van God als schepper wil zeggen dat Hij het leven geeft aan alle mensen en dat Hij dichtbij is. Het is een inclusieve belijdenis: iedereen doet ertoe en Hij bekommert zich om iedereen.'
En zo dacht Harinck elke keer toen de formules klonken: 'Jacintha hoort er ook bij. Hij bekommert zich om andersdenkende collegae.'

Advertentie: 'Om jong talent een kans te bieden zich te ontplooien, en om onze nieuwsredactie vitaal en lerend te houden, zoekt het ND weer een journalistiek trainee (v/m), redactie buitenland'. Wat voor persoon?: 'Jij wilt het vak leren; je bent nieuwsgierig, onbevooroordeeld, intelligent, gretig, zorgvuldig en taalvaardig, een scherpzinnige waarnemer, een heldere denker, een boeiende verteller, een lenig sparrende team speler, een professionele kritiekgever, kunt incasseren'. Dat alles in christelijke geloofsverbondenheid.
En het ND is: 'Een schaamteloos christelijke krant die geen blad voor de mond neemt,  zuinig op lange traditie van degelijke, betrouwbare kwaliteitsjournalistiek, open, onbevangen, innovatief.'

ND 03/11/16
De Eerste Kamer wil dat het kabinet eenverdieners niet langer onevenredig zwaar belast. De motie van SGP met die strekking kreeg de steun van bijna de gehele oppositie.

De 'Nationale Synode' is een beweging die de dialoog tussen verschillende kerken wil bevorderen. In de stuurgroep zitten o.a. de PKN, de Remonstrantse Broederschap, de GKv, de CGK. Een verbond van deelnemende kerken (in 2018/19) zou moeten leiden tot uitwisseling van predikanten en deelname aan elkaars avondmaalsvieringen. Materiaal is beschikbaar om gemeenteleden uit verschillende kerken met elkaar te laten praten zodat ze vervolgens hun kerkenraad gaan vragen ook mee te doen met het verbond. Volgens De Fijter (PKN/GB) is ‘overal duidelijk geworden dat christenen samen moeten optrekken'. Er moet 'tastbare eenheid' komen. Wel zijn er nog wat probleempjes, bijvoorbeeld de vrijzinnigheid van het remonstrantse kerkgenootschap en is het credo van de NS 'te bleek'. Andries Knevel wil graag ook de RK hierbij, maar dat vindt zelfs De Fijter te vroeg. Hij wil een 'Protestants Katholieke Kerk in Nederland, naast de Rooms-Katholieke Kerk.’

ND 01/11/16
Met een gezamenlijke dans laten de leerlingen van christelijke basisschool De Rank en openbare basisschool De Pols in het Friese Tijnje zien dat ze in 2018 één fusieschool willen gaan vormen.

ND 29/10/16
De Nederlands Gereformeerde Kerken krijgen waarschijnlijk een permanente synode. Op de LV deze maand ligt dat voorstel op tafel.

ND 26/10/16
Domina Margriet Gosker is projectleider van de komende Reformatieherdenking. In de Reformatie gaat het om: 'Jouw eigen geloof doet ertoe, want God heeft jou lief.’ Ze heeft de Vrijmaking meegemaakt. Maar 'dat mensen met hetzelfde geloof niet meer met elkaar praten, klopt niet met het evangelie. Elkaar de maat nemen, elkaar beoordelen en veroordelen, dat wil ik niet.' De grote ontdekking tijdens de Reformatie was dat je genade krijgt van God.' Ze het meest uit naar de activiteit 'vrouwen in het protestantisme. () Zij heeft de kans gekregen om haar roeping te volgen, mede dankzij de Reformatie. De RK is nog lang zo ver niet. Dat komt om wat Luther schreef in Over de vrijheid van een Christenmens: je draagt zelf verantwoordelijkheid tegenover God, dus anderen kunnen niet voor jou bepalen wat je moet doen.' Dat vrouwen nu wel domina kunnen worden heeft 'ook te maken met een andere omgang met bepaalde Bijbelteksten, zoals die teksten waarin staat dat vrouwen moeten zwijgen in de samenkomst.'

ND 22/10/16
Uit een dubbelinterview over genezing met prof. dr. Stefan Paas (TUK/VU) en Evangelisch Werkverband-directeur Hans Maat.
Maat: ‘Ik hou me eenvoudig aan het gebod van Jezus om de zieken te genezen en mensen te bevrijden van demonen’. Paas: ‘Als de arts uitbehandeld is, is de Heilige Geest misschien ook wel uitbehandeld’. Maar hij wil 'met nadruk geen ‘streeptheoloog’ zijn, alsof de bijzondere Geestesgaven als genezing en profetie hooguit voorkwamen als ‘startmotor’ van de vroege kerk.'
Maat doet 'gewoon Jezus na' en legt mensen de handen op en ziet ze genezen: psychosomatische kwalen, ook tumoren. Paas vindt spreekt pas van bovennatuurlijk als hij (naar de roomse Lash) 'een konijn viool ziet spelen'. Wonderen kun je misschien in de toekomst gewoon verklaren.
Hoe moet je omgaan met mensen die niet genezen, ondanks gebeden? Maat: ‘Dat vind ik zelf ook ingewikkeld. In mijn naïviteit denk ik nu nog dat er maar weinigen zijn die krachtig en vol bewogenheid bidden voor zieken. Daar hangt het wel vanaf. Als meer mensen zich die gebedspraktijk toe-eigenen, gebeuren er meer wonderen. Dat is een wetmatigheid.’ Maar Paas: ‘Ik denk het niet. In Brazilië en Afrika wordt ontzettend veel gebeden, maar de mensen gaan gewoon dood.’

ND 20/10/16
Elke NGK dominee mag preken in een GKv kerk, als de vrijgemaakte kerk hem daartoe uitnodigt. Of dat ook voor vrouwelijke dominees geldt, hangt af van het besluit dat de GKv nemen over dat onderwerp, zo luidt een voorstel van de landelijke commissie Deputaten Kerkelijke Eenheid van de vrijgemaakte kerken. De commissie concludeert ook dat ‘in de praktijk van de NGK de binding aan de belijdenis steeds meer eenzelfde plek heeft gekregen als in de GKv’. De deputaten willen ervoor waken dat het gevoel bij de NGK ontstaat dat de GKv 'de macht overneemt’.

ND 18/10/16
In een jongerendienst GKv Hardenberg Baalderveld-Zuid (ds. A. Feijen) kon men via de smartphone reageren op stellingen, die vervolgens met een beamer op een scherm in de kerk werden geprojecteerd. De dominee reageerde daar dan op. Enthousiasme…!

Zeven kerken in Enschede schoven bij elkaar aan aan het Avondmaal: GKv, CGK en NGK.

ND 15/10/16
De CGK (73.000 leden) zijn met elkaar in relatietherapie geweest, volgens hun deputaten Eenheid Gereformeerde Belijders. De toenadering tot andere kerken zat in een ‘impasse’  doordat de CGK met elkaar als egeltjes samenleven. De 185 plaatselijke kerken vertrouwen elkaar slechts selectief. Niet elke dominee mag of wil preken in elke kerk. En daarom is er nu aandacht voor binnenkerkelijke eenheid. Want het gaat maar moeizaam met de CGK, zie de vorming van de GTU waarvoor CGK proberen te balanceren met de PKN/Bonders.
Een dierbare maat van CGK is ‘geestelijke herkenning’. Maar volgens ND-hoofdredacteuur Kuiper moeten CGK dominees die deze maat hooghouden eens met hun catechisanten praten en met onkerkelijke of moslimburen. 'En probeer het hén dan maar eens uit te leggen, met de Bijbel in de hand en in Jezus’ Naam.'

ND 13/10/16          
De Theologische Universiteit in Apeldoorn krijgt twee nieuwe hoogleraren: Arnold Huijgen en Maarten Kater, op resp. de vakgebieden systematische en praktische theologie.

De ministers Schippers (Volksgezondheid) en Van der Steur (Veiligheid en Justitie) maken een wet die stervenshulp biedt aan 'ouderen die vinden dat ze ‘klaar’ zijn met leven'. Het kabinet schuift het grondige advies van de commissie-Schnabel daarmee terzijde. Het kabinet 'ziet echter een groeiende groep mensen die meer regie over het eigen levenseinde wil door bijvoorbeeld verlies van onafhankelijkheid, eenzaamheid door onder meer het verlies van dierbaren, aftakeling en verlies van waardigheid.

Het nieuwe VVD-verkiezingsprogramma stelt dat ‘Iedereen de mogelijkheid moet hebben om zelf te kiezen voor een waardig levenseinde.’ D66 wilde dat altijd al vurig: 'Elke oudere moet de vrijheid hebben om zelf te bepalen hoe en wanneer hij of zij wil sterven.'

ND 12/10/16
De PKN wil bij de afsluitende oecumenische viering van het Reformatiejubileum op 31 oktober volgend jaar samenwerken met zo veel mogelijk verschillende kerken, inclusief  RK en de kleine gereformeerde kerken. Dat moet volgens PKN-synodevoorzitter Karin van den Broeke wel onder de ‘ambtelijke verantwoordelijkheid’ van de PKN.
De Hersteld Hervormde Kerk en de Gereformeerde Gemeenten zullen eigen herdenkingen organiseren.

Ds. W. van der Schee (GKv) is overgestapt naar de PKN. Hij heeft als docent kerkrecht gewerkt aan de TUK en was in 2014 afgevaardigde op de GS van de GKv. Hij kreeg na zijn losmaking geen beroep meer. Van der Schee is de derde vrijgemaakte predikant in korte tijd die naar de PKN gaat.

ND 07/10/16
Er zou een nieuwe, ‘voluit gereformeerde’ partij naast de SGP moeten komen, schrijft In het Spoor – het blad van zeer conservatieve staatkundig-gereformeerden. Reden: de SGP geeft teveel ruimte aan niet-gereformeerde godsdiensten. Eerder aanvaardde het SGP-bestuur dat óók als Nederland weer een christelijke natie wordt, andersgelovigen een gebouw mogen hebben om bijeen te komen. Wel mag de ‘dominantie’ van andere religies aan banden worden gelegd.  Megamoskeeën en gebedsoproepen blijft de SGP afwijzen.

Martijn Horsman (39) vertrekt per 1 januari 2017 als voorganger van Stroom (130 leden) Amsterdam, de inmiddels zelfstandige gemeente en niet (meer) gebonden aan de GKv. Ook het Kleiklooster in de Bijlmer en de PopUpKerk in Amsterdam-West gaan vanaf januari 2017 zelfstandig verder.

ND 04/10/16
Op een bijzondere manier werd Mathijs van Dijk in een dienst van GKv Zwolle-West gedoopt: ondergedompeld in de stadsgracht tegenover het kerkgebouw. Voorganger Jos Douma. In de dienst werden ook vier baby’s gedoopt – niet in de gracht.

ND 03/10/16
Godsdienstsocioloog Chris Janse wijst in De Saambinder, het blad van de Gereformeerde Gemeenten af dat lokale kerkenraden dominees uit andere kerkverbanden uitnodigen. Kerken daarin de vrije hand te geven ‘is volstrekt in strijd met het gereformeerd kerkrecht, een dergelijke praktijk leidt gemakkelijk tot een desintegratie van het kerkverband'. Hij noemt CGK en NGK waarin de verschillen alsmaar groter worden. ’Een kerk is geen uitzendbureau van predikanten, die op aanvraag ingezet kunnen worden’.

ND 01/10/16
Uit interview van Rien van den Berg met Willem Smouter NGK, voorzitter Ledenraad en voorzitter Raad van Toezicht EO.
De EO wil samen met andere christenen 'het verhaal van Jezus' vertellen. Smouter: ‘Dat is ook zo!’ Maar de net aangetreden nieuwe programmamaker, Tom Mikkers, zegt: 'de Bijbel is een mensenboek', en 'het zenboeddhisme is ook erg fijn', en 'het christendom is bepaald niet de enige waarheid'. De vraag is dan: 'Met wie vertel je welk verhaal dan nog?' Smouter: 'Er zijn delen van de kerk waar soms die woorden gekozen worden. Dat staat haaks op de EO missie. Als in een uitzending die toon klinkt, zijn we dus niet bezig met onze missie, maar met onze taak om de kerken te representeren.’ Echter interviewer: 'Maar er staat: met deze mensen gaan we onze missie vervullen.'

Column G. Harinck, hoogleraar aan de VU en de TUK.
Het is al lang geleden dat Harinck in zijn GKv de Tien Geboden heeft horen voorlezen. Wel allerlei alternatieven want 'geboden bekken niet lekker in een tijd waarin het accent in het christelijk geloof ligt op liefde en inclusiviteit'. Harinck is er niet gelukkig mee. Want 'het christendom is in forse mate een godsdienst van herdenken. () Het christelijk geloof is ingebed in de geschiedenis, maar al de vernieuwingspogingen rondom de Tien Geboden gaan daaraan voorbij.' Bij hem zitten de Tien Geboden nog wel in het hoofd, maar bij een jongere generatie niet. De verwijzing naar de band met die tekst wordt rap betekenisloos.'
Net als de discussie over de Nederlandse identiteit zoekt men 'met uitzondering van Kees van der Staaij de identiteit van de kerk in het heden, in homorechten, gelijkheid van man en vrouw, etcetera. Maar los van de geschiedenis – 1581, 1848 of 1917 – wordt zo’n ijkpunt betekenisloos. () Zou de kerk die niet put uit het heden, maar uit een boek dat 2000 jaar en ouder is, niet beter moeten weten?'

ND 30/09/16
Janneke de Leede is psycholoog, coach en trainer. In een gastcolumn zegt ze:
Bij haar thuis staat een devote Maria in de vensterbank. Ze zoekt al jaren in elke RK naar beelden van Maria. Want deze fascinerende vrouw intrigeert haar. Maar in de protestantse traditie is Maria vaak weggemoffeld en naar de achtergrond geschoven, vindt ze. Maria is toch 'de meest gezegende van alle vrouwen, vol van genade'? Dus: 'Ave Maria. Wees gegroet, Maria, vol van genade'. Maria moet dus een prominentere plaats in het protestantse (kerk)leven krijgen. 'Want Maria doet ertoe, als moeder van Jezus. () Zij gaf Hem het leven. () En zij geeft Hem aan ons door. Zij geeft haar Kind, haar Heer, aan mij.'
Als Maria weer haar plek krijgt 'is dat ook een belangrijke stap in de oecumene. Laten we beginnen met het invoeren van een speciale Mariazondag'.

ND 29/09/16
Conclusies uit een het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Afbrokkeling van de grote kerken heeft ‘het toneel vrij gemaakt voor atheïsten en agnosten en een brede baaierd aan spirituele stromingen’. De secularisatie werkt door. 11% zegt het toe te juichen als de kerken verdwijnen.
33% vindt dat de overheid moet zorgen dat in elke plaats ten minste één kerkgebouw openblijft.
40% vindt dat zonder steun van kerken zwakke groepen in de samenleving aan hun lot worden overgelaten.
35% verricht vrijwilligerswerk (Kerkgangers 55 procent).
67% vindt dat religie zich moet beperken tot het privéleven.
75% vindt dat ‘politiek en godsdienst los van elkaar moeten staan’.
Velen zijn bezorgd over de ‘islamisering van Nederland’.

ND 28/09/16
‘Elke abortus is er één te veel’, volgens Ton Coenen nu, directeur van Rutgers Kenniscentrum Seksualiteit, voorhoede van de beweging vóór legalisatie van abortus. ’Natuurlijk willen ze bij Rutgers de Wet Afbreking Zwangerschap (1984) niet terugdraaien. En het feit dat de opvatting ‘abortus is moord’ nog springlevend is onder tieners (óók onder de niet-religieuzen, bleek uit hun eigen onderzoek), beschouwt het kenniscentrum als een ‘schrijnende situatie’.
Jaarlijks worden in Nederland ruim 30.000 kinderen geaborteerd. Maar hoofdredacteur Sjirk Kuijper vindt dat 'het niets en niemand helpt als mensen zich op de rechterstoel van de Allerhoogste plaatsen, en met juridische vonnisretoriek (‘Moord!’) de eigen rechtzinnigheid uitkramen.' Als ook voorstanders erkennen dat iedere abortus in feite een verlies is 'opent dat perspectieven', denkt hij. Oplossing is: 'zorg, liefde, complete voorlichting en goede hulpverlening'.

ND 26/09/16
Met de verkoop van het ’t Gbouw in Zwolle 'kussen de GKv twintig jaar recente geschiedenis vaarwel'. Het markeert ongeveer 'de overgang van een gesloten ‘ware’ kerk naar een opener gemeenschap: hé Nederlands-gereformeerden, hallo Protestantse Kerk in Nederland', volgens journalist Gerard ter Horst.
Van de organisaties in het Gbouw zijn er van de elf nog zes over. Die verhuizen naar een nieuw en anoniem pand aan de rand van van Zwolle-Oost. Een vingerwijzing?, vraagt hij zich af.

ND 23/09/16
De stichting Geloofsgesprekken wil christenen uit verschillende kerken met elkaar in gesprek brengen over het geloof, zodat ze elkaar herkennen en erkennen als één in Christus. Ze zoeken mensen die in de eigen woonplaats geloofsgesprekken willen leiden. Het gaat niet om theologische discussies maar uitwisseling van wat in je hart en je leven speelt. Ontdekken: 'die ander zoekt dezelfde dingen als ik.’ Dus niet over verschillen tussen christenen en kerken pratn. En omdat het niet gaat om je eigen gemeente alleen zit er 'een extra verrassingselement' in.

SIGNALEN 29-10-16

Kerkbode Noorden25/06/16
Ds. K. Batteau schrijft over de binding in de GKv aan de 3 FvE. Hij zegt daarin o.m.: … "we leven nu in een tijdperk waarin we een terugkeer zien van de vrije, 'niet-dogmatische' persoon in Nederland. Iedereen kiest zijn of haar eigen weg. 'Ik wil zelf kiezen wat ik wil geloven.'"
Batteau merkt ook een reactie op het verleden van de GKv. Symbool voor dat verleden is prof. J. Kamphuis (1921-2011). "Hij speelde een grote rol als een van de leiders van de 'binnenverbanders,' die opkwamen voor het gezag van de belijdenisgeschriften, tegenover de 'buitenverbanders' (de huidige NGK), die los­ser omgingen met deze belijdenisgeschriften. Op dit ogenblik zien we een sterke reactie onder de oudere maar ook de jongere genera­tie in de GKv tegen de manier waarop Kamp­huis theologie beoefende en leiding gaf in de kerken. () Het idee is: de GKv werden te veel een 'dogmatisch' bolwerk, in plaats van een liefde­volle gemeenschap waar Gods genade in Jezus werd gepreekt".
Daarvan getuigt het nieuwe bindingsformulier: "dat heeft niet al­leen een mildere toonzetting, maar de manier waarop de binding van ambtsdragers met de belijdenissen wordt gepresenteerd is ook min­der streng, minder massief en onverbiddelijk van karakter." Ds. Batteau vraagt zich af: "Krijgt de ambtsdrager hier te veel ruimte om afte wijken van wat de belijdenis­sen werkelijk zeggen?".
Batteau wil herontdekking en waardering van het werk van wijlen Kamphuis want hij was "treffend in zijn kritiek en sterk in zijn waardering van de leer van de Schrift. () Wat we op dit ogenblik nodig hebben is niet minder, maar meer dogmatiek in de kerken."

Kees Heek (57) is de nieu­we directeur/bestuurder van de Gereformeerde Scholen Groep (GSG) bestaande uit alle 9 vestigingen in de drie Noordelijke provincies. Heek over de gereformeerde identiteit:
"Leerkrachten moeten het christen­zijn uitstralen, dat moet eraf spatten. De teams moeten veel aandacht voor de leerlingen heb­ben en onze scholen moeten kwaliteit leveren. Daarnaast moeten we inspelen op de verande­ringen in de maatschappij om ons heen. Om dat te bereiken werken bij de GSG overtuigde en betrokken gelovigen die zelf drager zijn van de identiteit, deze belichamen en uitdragen. De leerkrachten stemmen in met onze iden­titeit, leren jongeren hoe ze op grond van de Bijbel kunnen denken en handelen in verschil­lende gebieden van het leven en tonen passie om zelf ook bij te dragen aan de verdere vor­ming van de identiteit van de scholen."
Maar kunnen baptistische docenten hierbij worden betrokken? Heek: "Iedereen die onze grondslag van harte onderschrijft en wil uitdragen is welkom. We zoeken bezielde professionals".

GKv Kerkbode Midden 27/05/16
Ds. H.J. Visser pleit voor een eerder toelaten van kinderen tot het Avondmaal. De dominee kijkt met enige jaloersheid naar de praktijk in roomse kerk waar al op jonge leef­tijd kinderen (7, 8 jaar) hun eerste communie doen.
Jongere kinderen kunnen al wel begrijpen waar het om gaat. "Als ze een periode van onderwijs heb­ben gehad en weten waar het over gaat? Laat ze dan tegen de pubertijd zelf kiezen of ze deel willen nemen of niet. Het kan een belangrijke steun in de rug zijn om ook in de roerige jaren te mogen weten, dat je door het ge­loof deel hebt aan Jezus Christus." Zo krijgen jongeren "het gevoel niet langer als tweede­rangs te worden beschouwd".
GKv Kerkbode Noorden 11/06/16
Classis Stadskanaal 12 mei: De kerk van Winschoten heeft het komend jaar 15 gezamenlijke erediensten met de CGK. Beide kerkenraden hebben uitgesproken verder te willen met het onderlinge contact. In Stadskanaal zullen vanaf deze zomer de middagdiensten altijd gezamenlijke diensten zijn van GKv en CGK. Maar de Oosterkadekerk (CGK) doet daar voorlopig nog niet aan mee.

Ds. C.C. den Hertog (CGK) vertrekt van Surhuisterveen naar GKv/CGK Nijmegen. Wat zijn de voordelen van zo'n combi-kerk?':
"Samenwerking is voor mij veel meer een opdracht, omdat het niet zo zijn mag, dat het lichaam van Christus gescheiden is. Ons land kent een geschiede­nis van vele, vele kerkscheuringen. Sommige nodig, andere iets minder nodig. Voor mij is het de vraag of we ons bestaansrecht tegenover elkaar kunnen blijven ontlenen aan een ge­schiedenis, waarvan we vandaag ook wel zien dat daar veel menselijk en onheilig vuur bij is geweest."
"Het getuigenis tot de wereld om ons heen wordt grondig gehinderd door onze gelijkheb­berigheid. Niet ieder verschil van inzicht is ook direct kerk-scheidend. Sterker zelfs: slechts heel weinig verschillen zouden dat mogen zijn. () Kerkscheidend kun­nen volgens mij slechts die zaken zijn die het hart van het Evangelie raken: de leer van de Drie-eenheid, de leer aangaande Christus en daaruit voortkomend: de rechtvaardiging uit het geloof alleen en het besef dat wij als men­sen radicaal en totaal op Gods ontferming zijn aangewezen. () Hangt er een waas van vermoeidheid over de kerken omdat we het onvoldoende aandurven om te luisteren en te zoeken naar andere kerken?"

GKv Kerkbode Midden 13/05/16
Mr. E. Bos beschouwt de vraag of in de GKv vrouwen nu al tot diaken kunnen worden verkozen. Zijn conclusie: "Het benoemen van zusters tot diaken is thans mogelijk, ook al is dit niet ex­pliciet door de laatste synode uitge­sproken. Er ligt, kerkrechtelijk gezien, dus geen belemmering. () Voor benoeming in de ambten van ouderling of predikant ligt het moeilijker vanwege het door de synode genoemde verschil in verantwoordelijkheden tussen man­nen en vrouwen en de daarmee sa­menhangende onduidelijkheid."
Classis Noord-­Brabant/Limburg 03/03/16 
In Brunssum-Treebeek zijn veel interkerkelijke diaconale projecten, o.a. met asielzoe­kers. "Op deze manier wordt het kerk­zijn in Brunssum gezamenlijk vormge­ven. In samenwerking met de Baptistengemeente en het Le­ger des Hells, de Alphacursus gestart. Hiervoor hebben zich 17 kandidaten aangemeld."
In Maastricht denken GKv en NGK na hoe tot één gemeente samengevoegd te kun­nen worden.
In ja­nuari 2016 is in Eindhoven gezamenlijk Avondmaal gevierd met CGK en NGK.
In 's Hertogen­bosch hebben gemeenteleden bezwaar aangetekend tegen het proces van sa­mensprekingen met de NGK en een bijeenkomst belegd.

GKv Kerkbode 10/06/16
Drie kerken in Dronten, NGK, CGK en GKv Dronten-Zuid gaan intensiever samenwerken. Ds. R. van den Berg (GKv): "Jezus roept ons op om de eenheid te zoeken. Naar zijn stem hebben we geluisterd, en in zijn lief­de hebben we elkaar gevonden."

GKv HAARLEM
Fonteinkerk
zondag 12 juni 2016
09:30 u.: dienst
zondag 19 juni 2016.
09:30 u.: dienst

CGKv IJMUIDEN
Petrakerk
zondag 19 juni 2016
10:00 u.: drs A. Knevel
17:00 u.: ds G.W: Kroeze

GKv AMSTELVEEN
zondag 12 juni 2016
10:30 u.: dienst
zondag 19 juni2016
10:30 u.: dienst

AMSTERDAM-CENTRUM
zondag 12juni 2016
10:00 u.: dienst
zondag 19 juni 2016
10:00 u.: dienst

Classis Alkmaar-Haarlem 16 maart 2016: O.a.: "Er is bezwaar tegen het be­sluit van Haarlem om geen middag­diensten meer te houden. Dat be­zwaar zal worden beoordeeld door de deskundigen die de classis heeft aangewezen."

Classis Utrecht 3 maart 2016: GKv Nieuwe­gein wil verder met CGK/­NGK Nieuwegein als kerk van Christus. Deputaten Kerkelijke Eenheid en de classis zijn akkoord. 
Kerk­grenzen tussen de kerken van Utrecht (C, Utrecht-N/W, Utrecht-LR) worden nog gehandhaafd, maar een kerkenraad kan hier­van afwijken indien nodig.

Onderweg 28/05/16
Homoseksualiteit is een centraal thema is op de CRC-synode in Noord-Amerika, die op 8 juni begon. Er zijn veel bezwaren tegen een com­missierapport over de kerkelijke omgang met het homo'huwelijk'. Zestien clas­ses vinden de conclusies van het rapport te genuanceerd en sommige willen de definitie van het huwelijk in de KO aanscherpen. De classis Arizona vraagt 'seksu­eel verkeer alleen binnen het huwelijk van man en vrouw' als confessioneel te erkennen.

Wordt Vervolgd nr 6 juni 2016
In de Disney-film Frozen (2013) trouwde de hoofdrolspeelster, prinses Elsa niet gewoon met een prins. De boodschap van de film luidde dat je jezelf moet accepteren zoals je bent. Disney werkt nu aan een vervolg. Homorechtenorganisaties roepen de film­producent op om Elsa daadwerkelijk uit de kast te laten komen. 'Een kinderfilm met een personage dat zich voelt aangetrokken tot iemand van hetzelfde geslacht, zal je kinderen niet in homo's veran­deren maar hun leren dat liefde talloze gedaantes aanneemt', denk men.

GKv Kerkbode 30/04/16
Ds. J. Kuiper: "Veel plaatselijke kerken hebben tegen­woordig hun eigen belijdenis. Die heet een visiedocument en geeft weer waar de plaatselijke kerk voor staat. Vaak gaat zo'n visie over de omgang met mensen. "Wat moet je ermee als je in je visie zegt dat betrokkenheid op elkaar heel belangrijk is, maar er in de praktijk van het drukke leven van 2016 bijna niets van terechtkomt? Of dat het pastoraat aan de gemeente teruggegeven is, maar de gemeente komt in meerderheid daarvoor niet in beweging? Dan gaan die grote woor­den tegen je werken."
Mensen die hier op 'afknappen' wijst Kuiper op wat volgens hem de kern van kerkzijn is: "de viering van de gemeen­schap met Christus in het avondmaal. Een belijdenis op zich: je voegen in die grote schare van mensen die etend en drinkend uiting geven aan hun ver­trouwen op de Heer van de kerk. Dat bewaart voor cynisme en geeft hoop."

HHK Kerkblad 17/03/16
Dr. P. de Vries recenseert de dissertatie van dr. A. van Langeveld over prof. C. Veenhof: 'In het klimaat van het absolute'. "Naarmate het absolute in de Gereformeerde Kerken Vrij­gemaakt steeds zwaarder werd aangezet, kreeg Veenhof steeds meer bezwaren. () Kritiek op de belij­denis was voor hem geoorloofd, als men maar aan de kern ervan vasthield. Veenhof is uitgegroeid tot de geestelijke vader van de Nederlandse Gereformeerde Kerken. () Van Langevelds "waardering voor de latere Veenhof is overduidelijk". Volgens De Vries ademt de sfeer in de NGK "nog altijd de geest van Veenhof: trouw aan de Schrift en de kernpunten van de belijdenis met veel ruimte voor verschil in opvatting.
De Vries heeft zijn vragen. Weliswaar heeft de kerkvisie die de vroegere GKv hem "nooit en in geen enkel opzicht kunnen bekoren. () Het exclusivisme dat eruit spreekt, kan ik niet verenigen met de belijdenis dat Christus wereldwijd in eenheid van het ware geloof Zijn kerk vergadert. Kerkelijk exclusivisme verdraagt zich niet met een godsvrucht die niet alleen de kenmerken van de ware kerk (en die openbaren zich in Gods vrijmacht waar Hij dat wil) maar ook van de ware christen benadrukt. Dat Veenhof daar­mee vastliep en dat men inmiddels in de Gereformeerde Ker­ken Vrijgemaakt daarop terugkomt, acht ik winst." Maar, "als buitenstaander [van de NGK] vallen zij bij mij niet op door hun trouw aan de Schrift en de kernpunten van de belijdenis. Dat moet ik in toenemende mate ook van de GKv zeggen." Hij denkt aan: "… de erkenning van het volstrekte gezag van de Schrift in historisch en ook leerstellig en ethisch opzicht, aan de ernst van de eeuwigheid, aan het centraal stellen van wet en Evangelie, zonde en genade in de prediking en aan het feit dat een christen allereerst een pelgrim is op aarde. Een mens die zich alleen rechtvaardig voor God weet op grond van de hem in Christus geschonken en door de Heilige Geest verzegelde vrijspraak in Christus." Bevinding als in het klimaat van de Nadere Reformatie ziet De Vries "maar weinig en in de kerken waarvan hij [Veenhof] de geestelijke vader werd zo goed als in het geheel niet."

Mens en Samenleving: Communicatie 02/06/16
Tijdens de inhuldiging van Koning Willem-Alexander op 30 april 2013, legde Lutz Jacobi in het Fries (de tweede landstaal) de belofte af. De meeste parlementariërs zeiden: "Zo waarlijk helpe mij God almachtig," of "Dat beloof ik." Maar de Friezin zei "Dat ûnthjit ik". Velen dachten dat Jacobi zei: "Dat vertik ik," maar ze zei juist dat ze het beloofde.

Bewaar het Pand 24/03/16
Ds. P. Roos neemt waar dat velen het een belangrijk punt vinden dat waarnemers uit de GKV op de meerdere kerkelijke vergaderingen van de CGK stemrecht krijgen. Het argument: omgekeerd hebben leden van de CGK ook stemrecht op de vergaderingen van de GKV.
Maar de predikant ziet in de GKV allerlei signalen van verwijdering van de Schrift. Hij denkt aan vrouwen op de kansels; de samensmelting met de NGK; het voornemen dat buitenlandse kerken hebben om te breken met de GKv door hun toenemende vrijzinnigheid. Volgens ds. Roos voelen "velen onder ons zich in het nauw gedre­ven door dit punt [stemrecht] op de agenda van classes en Synode. () En eigenlijk weten we het allemaal wel. We zijn zelf verdeeld. Horen we echt bij elkaar? Wat bindt ons aan elkaar? Maar er zijn toch onderlinge afspraken en be­loften? Zijn we met elkaar eerlijk en gaan we eerlijk met elkaar om? Hier kan alleen Gods Geest uitkomst bieden. Eerlijkheid kan zijn dat we allen in de schuld komen voor de Heere. Het kan ook zijn dat we een werkelijke keus doen. Welke kant willen we op? "Linksom ofrechtsom? () Onder ons worden openlijk geen bepaal­de signalen waargenomen om te breken met de leer der Reformatie. () Onderhuids zijn die tekenen er wel, over de hele breedte van onze kerken." En de GKv?: "Deze kerken, tot voor kort wel zuiver Gereformeerd, staan op de tweesprong. Hun lot heeft sowieso te maken met het onze. () We hebben elkaar niets te verwijten. Voor beide geldt: Keert weder, gij afkerige kinderen en Ik zal uw afkeringen genezen (Jer.3).
 


SIGNALEN 15-10-16

De Wekker 30/09/16
Over de CGK gemeente in Emmeloord, de hoofdstad van de Noordoostpolder: Voor hun kerkgebouw werd de eerste steen gelegd door ds. G. Visser op 14 juni 1952. Vanaf deze tijd is er sprake van contacten tussen de GKv en de CGK. Tussen 1963 en 1969 werden de contacten moeilijker. Vanaf 1970 werden de contacten voortgezet met de NGK. In 1972 ondertekenden beide gemeenten de verklaring van eenparig gevoelen. Maar tot volledige eenheid is het niet gekomen.

GKv Kerkbode Noorden 1/10/16
Ds. J. Kuiper heeft gevoelens van onbehagen als het gaat om MV in de kerk. Hij herinnert aan het synodebesluit van Ede dat sprak van verschillende verant­woordelijkheden voor mannen en vrouwen. Maar 'wie die weg opgaat, komt op een pad vol voetangels en klemmen: gaat je ingebakken mannelijk superioriteitsgevoel je parten spelen?' De predikant ontwaart ook 'een bovenschriftuurlijke binding' als een kerkenraad het niet goed vindt dat een predikant zijn standpunt vóór de vrouw in het ambt niet mag ventileren.

Ds. A.H. Driest evalueert het huisbezoek. Hij herinnert aan een uitspraak van prof. E.A. de Boer dat 'onderling pastoraat niet bestaat'. Pastoraat hoort bij de ouderling: 'Toch is dit laatste een gedachte die vandaag niet sterk leeft. Geen wonder dat daarmee de ouderling die regelmatig de wijk ingaat op z'n retour is. Tot schade van de kerk. Het individuele pastoraat van de ouderling laat zich niet vervangen door het opzetten van een kring van gemeenteleden die die zorg overnemen. Dit pastoraat vraagt nu juist om die individuele herderlijke zorg van de ouderling.'

In de kerk van Haren kost het steeds meer moeite om de vacatures voor het ambt vervuld te krijgen, m.n. door de werkdruk van mannen: in veel gezinnen werken beide partners; men­sen willen zich niet voor vier jaar binden; de eisen van de gemeente zijn toegenomen. Daarom heeft men nu pastorale werkers in de gemeente naast ouderlingen en diakenen (MV) die een stuk werk en verantwoording van de ouderling overnemen. Het gaat om zorg en aandacht voor en gebed met en troosten van kerkleden. De ouder­ling houdt contact met de pastorale werkers en gaat, waar nodig, zelf een bezoek afleggen. Conclusie van een ouderling daar: 'De wereld om ons heen verandert, ook in de kerk kan men niet meer de oude vormen van vroeger handhaven.'

OnderWeg 01/10/16
Het blad constateert: De nieuwe kerkorde van de GKv spreekt er niet expliciet over hoe het jaarlijkse huis­bezoek moet worden ingericht. In de praktijk zijn er daarom steeds minder jaar­lijkse huisbezoeken.

Op 31 oktober is het 50 jaar geleden dat de Open Brief aan de Tehuisgemeente verscheen en aanleiding werd tot het ontstaan van de NGK. Maar die breuk is in vergaande mate geheeld en dat wordt op zondag 30 oktober op diverse plaatsen gevierd door gezamenlijke kerkdienst (soms) met Avondmaal vieren: in En­schede, IJsselmuiden, in Haarlem/Heemstede.

NGK Groningen (Tehuis-gemeente) en NGK Utrecht hebben besloten dat homoseksuele gemeenteleden met een relatie 'in liefde en trouw' ambtsdrager kunnen worden.

Peter Wieringa (vroeger GKv, nu landelijk adviseur missionair werk in de NGK) bedenkt een 'praktijkvoorbeeld van kerkverlating'. 'Machteld had een veeleisende moeder. Als ze als kind de tafel had gedekt, legde moeder nog even alle bestek goed recht. Als ze een 7,7 kreeg voor een toets, was de reactie: 'Heb je misschien niet genoeg geleerd?' Volgens Wieringa: 'In de kerk werd dit nog versterkt door het benadrukken dat we 'in zonde ontvangen en geboren zijn en geneigd tot alle kwaad'. We doen nooit iets helemaal goed. Altijd die zonde ..'. Zijn oplossing: begrip voelen en tonen voor Machteld. En: de echte God vindt Machteld geweldig!

GKv kerkbode Midden 30/09/16
Classis Hardenberg 2 juni 2016: …Heemse overweegt haar predikanten bij de avondmaalsdiensten in Clara Feyoena Heem in te zetten die eerder door de PKN werden belegd. In verschillende classis­gemeentes bestaat de mogelijkheid voor gasten van buiten de GKv, om het avondmaal mee te vieren. De classis heeft geen bezwaren tegen het bedienen van het sacrament in dergelijke zorginstellin­gen.

Onderweg 17/09/16
GKv Utrecht-Noord/West (Opstandingskerk) bevestigt als eerste GKv-gemeente enkele vrouwelijke gemeenteleden als ambtsdrager.

GKv Kerkbode Midden 16/09/16
Heerco Walinga probeert de specifieke identiteit van de GKv te achterhalen. Standpunten m.b.t. liturgische vormgeving, evolutie, homoseksualiteit, M/V in de kerk, gasten aan het avondmaal, het bepaalt allemaal niet de identiteit van deze kerk. Wat onderscheidt dan wel? Volgens Walinga: 'Dat we die vraagstukken niet uit de weg gaan () en in de tijd die er is tot de Jongste Dag, na willen denken over die lastige vragen.' Willen leren, dat is het! 'Vraagstukken? Problemen? Ethische kwesties? GKv-ers slaan dan de Bijbel open en stropen de mouwen op.'

Classis Amersfoort 2 juni 2016: … De vergadering stemt van harte in met de toelating van br K. van Bekkum tot predikant. Van Bek­kum ondertekent het bindingsfor­mulier voor predikanten binnen de classis Amersfoort, en is daarmee predikant van Amersfoort-West geworden.

Op voorstel van de kerk van Leusden gaat de classis bezig met een pio­nier voor het werk onder 18- tot 30-jarigen aanstellen.

Classis Amsterdam 2 juni 2016: … De 'mogelijk­heden van verbinding' (ambtelijk en sacramenteel) van GKv met Po­pUpKerk en Kleiklooster worden besproken. Deputaten Gemeentestichtingsprojecten mel­den dat de begeleiding moederkerk A'-dam-C zwaar belast. De fi­nanciering vanuit de kerken is in een afronden­de fase. De projecten hebben wel christelijke presentie opgeleverd in de Bijlmer, in een wijk in Amstelveen en onder kunstenaars, maar geen nieuwe kerken. 'Het feit dat jarenlan­ge financiële ondersteuning uit de GKv niet geleid heeft tot nieuwe christelijke gemeenten die verlangen naar aansluiting bij de GKv zal als een pijnlijke constatering verdragen moe­ten worden'. [zie voor opvattingen die in m.n. de 'PopUpKerk' leven: Veranderd geloof, rubriek Rond de Schrift].

Classis Noord­Brabant/Limburg 12 mei 2016: … Na de zomer zullen GKv en NGK in Maastricht nog wel twee zelfstandige kerken zijn, maar er worden samen pastorale kringen gevormd en de erediensten worden gezamenlijk gehouden.
Iedere zon­dag bezoekt een aantal mensen uit het Midden-Oosten de gemeente. Samen wordt gezocht naar een vorm om gemeente te zijn. In het jeugdwerk wordt meer en meer samengewerkt met de Bap­tistengemeente.

GKv Dronten-Zuid heeft Gerry Bos-Kaptein aange­steld als pastoraal werker. Zij studeert theologie aan de TUK.

OnderWeg 3/09/16
Stroom Amsterdam, vroeger dochterkerk van Ooster­parkkerk (GKv), is een zelfstandige gemeente geworden. In 2012 stuitte verzelf­standiging binnen het GKv-kerkverband op een protest van 43 GKv-predikanten omdat vrouwen leidinggevende posities vervullen bij Stroom en er afstand genomen wordt van de belij­denisgeschriften, onder meer op het punt van de doop. Maar sinds 1 januari jl. is Stroom formeel een zelfstandige gemeente buiten de GKv en op 10 juli is het leiderschapsteam van Stroom door de kerkenraad van GKv Oosterparkkerk ingezegend. Voorganger Martijn Horsman. De mogelijke relatie met de GKv wordt onderzocht.
Er wordt ook gewerkt aan verzelfstandiging van Kleiklooster en Popupkerk per eind 2016.

De GKv synode Meppel krijgt te maken met een bezwaarschrift tegen het oordeel van PS Zuid-Holland uit 2015, dat 'er ruimte is voor de vraag of de Bijbel iets zegt over homoseksuele relaties van liefde en trouw' en dat er reden is om 'terughoudend te zijn in tuchtmaatregelen wanneer over het antwoord op deze vraag (nog) geen duidelijkheid bestaat'. In een beleidsnotitie van KR GKv Rotterdam-Oost wordt erkend dat de Bijbel negatief spreekt over homoseksuele handelingen, maar ook gesignaleerd dat toegewijde kerkleden met een ho­moseksuele relatie zich vaak niet herkennen in de in de Bijbel beschreven praktijk en er in de GKv verdeeld­heid over homoseksualiteit is. Daarom wil men samenlevende homo's als lid aanvaarden en met hen het avondmaal vieren.

OnderWeg 11/06/16
Ds. Evert Jan Hempenius (55) gaat over naar de PKN. Zijn losmaking van Barneveld (2012) leidde niet tot een verbintenis met een nieuwe gemeente. De predikant motiveert zijn stap met: 'In de GKv is onvoldoende draagvlak' voor zijn prediking te ervaren. Hij signaleert dat in zijn contacten met diverse gemeenten het persoonlijke geloof, de invulling van de prediking en de catechese nauwelijks meer ter sprake kwamen. Hij ziet dat als tekenen dat de GKv in een 'diepe geestelijke crisis' verkeren.'

Emeritus hoogleraar dr. B. Kamphuis (TUK): We moeten stoppen met het zingen van ons volkslied in/na kerkdiensten. Dat past niet bij 'de katholiciteit van de kerk'. Zijn voornaamste argument: we zitten met al die vluchtelingen en asylzoekers niet meer samen als Nederlanders in de kerk.  

GKv Kerkbode Noorden 3/9/16
GKv Oosterkerk in Groningen heeft in een drietal jeugddiensten het thema Verbondenheid aan de orde gesteld. In de laatste dienst vroegen jongeren aan gemeenteleden waar zij zich in de kerk aan ergeren. De vorm 'leenden' ze van een populair TV praatprogramma: De Wereld Draait Doorrrrrrrrrrrr. En 'omdat alle standpunten en ergernissen zo allemaal met een knipoog op tafel kwamen, werd iedereen impliciet uitgenodigd zichzelf te relativeren.'

GKv Kerkbode Midden 15/7/16
Drs. P. Houtman maakt een momentopname van het debat Schepping en Evolutie in De Nieuwe Koers. Hij schrijft o.m.: 'DNA-onderzoek wijst uit dat het le­ven geleidelijk is ontstaan en dat alle levensvormen door afstamming aan elkaar verwant zijn, terwijl Genesis 1 spreekt van aparte scheppingsdaden van God, in het bijzonder als het om de mens gaat.' En 'prak­tisch eenstemmig is de mening dat de evolutietheorie als geheel zo solide is dat ze geaccepteerd moet worden. Het creationisme is een natuurweten­schappelijke theorie en volgt als zodanig niet zonder meer uit de Bijbel. Christenwetenschappers verklaren in koor dat evolutie niet in strijd is met het (hun) geloof in God.'

Robert Plomp (PKN/GB) doet in zijn boek Nederlander met de Nederlanders een oproep om geen aanstoot te geven aan de mensen met ideeën die achterhaald zijn op het gebied van homo­seksualiteit, wetenschap en vrouwelijke leiders in de kerk. Vanuit zijn missionaire verlangen wil deze gereformeerde bonder aansluiten bij de cultuur.

GKv Kerkbode Noorden 2/4/16
Ds. A. van der Sloot beschouwt 'kerkelijke verandering in historisch perspectief'. Hij roert o.m. de verhouding tussen FRCA (Australië) en GKv aan en vraagt zich af of Rom. 14 over de zwakken en sterken, wel voldoende in rekening is gebracht. Conclusie: 'Daar zijn we niet sterk in geweest!' Is er wel waardering geweest voor meningen die de jouwe niet zijn? Was het niet meer: 'elkaar weerleggen of bestrijden en elkaar wat in een hoekje zetten dan wel elkaar negeren? Haakte mee als gevolg daarvan zelfs prof. dr. J. Douma niet af?'
De predikant wil dat de GKv meer luistert naar het buitenland en ook naar PKN/GB die zorgen uit over de GKv.

Er is een symposium geweest over 'krimpende kerken' (Praktijkcentrum GKv). Wat krenten uit de pap.
Er moeten geloofsgesprekken worden gevoerd tussen jong en oud. Herbronnen is daarbij heel belangrijk, volgens emeritus hoogleraar dr. M. te Velde: het Woord steeds opnieuw doordenken. En niet bang zijn voor experimenten zoals we dat vroeger waren. En als het niet is geslaagd, is dat dan erg?
Zo experimenteert GKv Enschede-Zuid met twee morgendiensten om de diversiteit binnen de gemeente te behagen.
En je moet 'uit je comfortzone komen' (Praktijkcentrum).
Te Velde wees er verder op dat 'de nadruk op de zelfstandigheid van de plaatselijke kerk een valkuil kan zijn. Is het niet beter naar presbyteriaans kerkmodel het accent op de regio met zijn preekplekken te leggen?
De Roest drong aan niet te snel kleine gemeenten op te heffen. In het NT telden deze ook hooguit 40 leden.

GKv Kerkbode Midden 26/8/16
Classis Harderwijk 12 mei 2016: Ds H. Hoksbergen van Putten is ziek; beterschap is niet op korte termijn te verwachten. Ds. E.J. Hempenius kon­digt aan per 1 juli de GKv te gaan verlaten.

Classis Utrecht 19 mei en 7 juni 2016: … Ds G. Roorda van Zeist-De Bilt stopt met zijn werk als predikant. De classis geeft hem op zijn verzoek preekbevoegdheid, zodat het preekrooster van de kerk van Zeist-De Bilt de komende tijd intact kan blijven.

Over een con­creet voorstel van ds Kruiger en ds Bouma rondom lekenpreken wordt nog geen besluit genomen. Een extra classisvergadering wordt gehouden over de om­gang met elkaars meningen en standpunten.

Onderweg 23/1/16
De vraag van NGK Utrecht is welke wijn er voor het Avondmaal moet worden gebruikt, gezien het feit dat er ook kinderen aangaan. Oplossing: wijn zonder alcohol.

Van 17 tot en met 24 januari 2016 is de Landelijke Week van Gebed gehouden (Raad van Kerken in Nederland). Er wordt steeds vaker samengewerkt wordt met andere kerken. De CGK en de NGK in Eind­hoven bv organiseerden samen­komsten 'met katholieke, protestantse, gereformeerde en evangelische chris­tenen'. Echter NGK Doorn maakte een voorbehoud. Want insteek om samen de Vader, de Zoon en de heilige Geest te eren, 'is binnen de Raad van Kerken niet altijd bespreekbaar'. Maar ook dat werd opgelost: eerst naar eigen NGK dienst en daarna opgeroepen naar de oecumenische dienst te gaan.

Onderweg 9/7/16
De Ankergemeente (CGK/NGK) en de GKv in Nieuwegein hielden in de zomermaanden voor het eerst gezamenlijke kerkdiensten. Op 17 juli vierde men samen het avondmaal. Dat gebeurde op 26 juni ook door de GKv en NGK in Eindhoven.

Ds. E.C. Luth is met toestemming van de classis Groningen door de kerkenraad van de GKv Groningen-Noord-West afge­zet als predikant.

Onderweg 31/10/15
'Als je in Afrika opgroeit, leer je vanzelf om op God te ver­trouwen', zegt Ibrahim Abarshi, senior pastor van de Redee­med Christian Church of God (RCCG) in Amsterdam. God zei 15 jaar geleden tegen hem: "Ga naar Amsterdam." Hij ging, en God zei opnieuw: "Kom hier wonen en plant een kerk." Behalve zijn eigen gemeente begeleidt hij nu acht nieuwe kerk­plantingen. RCCG (30 gemeenten) is één van de snelst groeiende kerken in Nederland. De predikant: 'We zijn dankbaar voor de zendelingen die honderd jaar ge­leden het evangelie naar Afrika brachten, maar we zien dat het evangelie nu nagenoeg verdwenen is in Europa, daarom zenden wij nu kerkplanters vanuit Nigeria naar Europa, om het evangelie terug te brengen en Gods ko­ninkrijk te verkondigen.()
Nederlandse christenen zijn geseculari­seerd in hun denken en daarom krachteloos. Jullie kerkdien­sten zijn monotoon en slaapverwekkend - de gemeenteleden zijn toeschouwers in plaats van actief betrokken aanbidders. Het zijn formele bijeenkomsten waar over God gepraat wordt alsof Hij er niet zelf bij is, of niet in staat om iets te doen. Het zijn geen levensveranderende gemeenschappen.'

Onderweg 19/3/16
GKv Ommen-West introduceert ambtsdrager in opleiding, aio, een soort stagiair.
De in de jaren zestig in Enschede uitgesproken schorsing en afzetting van acht ambtsdragers, waaronder de predikan­ten C. Bakker en O. Mooiweer, zijn opgeheven, meldt GKv Enschede-Noord mede namens de GKv Enschede-­Oost.

Ds. J. Plantinga (69) heeft zich onttrokken aan de NGK uit verontrusting over diverse ontwikkelingen in deze kerk zoals de vrouw in het ambt en de omgang met homoseksualiteit. Zijn bezwaren spitsen zich toe op de pre­diking, waarin zijns inziens Gods oordeel niet of nauwelijks ter sprake komt. Ook wordt de alverzoening getolereerd.

GKv Kerkbode 30/7/16
Het College van Bestuur van de TU Kampen heeft dr. Leon van den Broeke(1966) benoemd tot universitair docent Kerkrecht. Van den Broeke (PKN) doceerde vanaf 2007 Kerkrecht, sinds 2013 Religie, Recht en Samenleving/Kerkrecht aan de Faculteit Godgeleerdheid aan de Vrije Universiteit te Am­sterdam. Daarnaast is hij sinds 2011 gastdocent aan de Bijzondere Faculteit Kerkelijk Recht, Katholieke Universiteit Leuven, België.

GKv Kerkbode Midden 5/8/16
De classis Hattem (12/5/6) stemt niet in met de broeders die bezwa­ar maakten tegen gezamenlijke middagkerkdiensten met de NGK.

De classis keurt verdere samenwerking tussen de CGK, GKv, NGK in Dronten goed. De verwachting is dat ook GKv Dronten-noord zich op af­zienbare termijn bij het proces zal aansluiten.

Onderweg 6/8/16
Artikel B36.1 KO GKv geeft aan dat de kerken­raad 'als regel' de gemeente twee keer per zondag bijeenroept Kunnen leden die één keer komen ambtsdrager worden?
GKv Zuidlaren besloot: 'Bij de talstelling van ambtsdragers zul­len de criteria die in de Bijbel voorko­men in 1 Timoteüs 3 en Titus 1, gebruikt worden. Iemand die de gewoonte heeft om op zondag eenmaal naar de kerk gegaan, kan op tal worden gezet. Tenzij die eenmalige kerkgang een uiting is van een gebrek aan toewijding en trouw. Het gebrek aan toewijding en trouw is in dat geval zichtbaar in zijn hele functioneren in de gemeente.'

De ledenvergadering van het Steunpunt Kerkenwerk (SKW) van de GKv heeft de statuten ge­wijzigd: CGK en de NGK kunnen zich op voet van gelijkwaardigheid met de GKv bij het Steunpunt aan te sluiten. (SKW adviseert en ondersteunt kerken bij personeelsbeleid, materiële en financiële zaken, ANBI en kerkelijk bestuur.)

De synode van de Reformed Church in the United States (RCUS, 4.000 leden, 50 gemeenten) zal de ban­den met de GKv verbreken, tenzij de GKv-synode volgend jaar bekering laat zien van de huidige koers van 'deforma­tie'. Bezwaren: vrouw in het ambt, homosek­sualiteit, hermeneutische opvattingen aan de TUK, verwerping schepping in 6x24 uur.

GKv Kerkbode 1/4/16
Classis Harderwijk 11 februari 2016: De algemene tendens t.a.v. het toelaten van gasten aan het avondmaal is dat de verantwoorde­lijkheid bij de gasten gelegd wordt. Indien mo­gelijk heeft een kerkenraadslid een persoonlijk gesprek, waarna besloten wordt over toelating. Als een gast in eigen kerk gerechtigd is aan te gaan en instemt met de apostolische geloofsbelijdenis, wordt hij over het algemeen toegelaten tot het avondmaal.

Nader Bekeken 6/6/16
Hoe wil dr. A.J. Plaisier, voormalig scriba PKN de protestantse verdeeldheid aanpakken? Hij taxeert die anders dan de breuk tussen Rome en de Reformatie. Dat is 'de grote breuk. De versplintering daarna slaat werkelijk nergens op. Die is een grof schandaal.' Dus een worden, maar niet zoals in het langdurige Samen-op-Weg. 'We moeten nu andere modellen ge­bruiken. Een koepel van kerken is snel haalbaar. Zo word je bekender met elkaar, kun je naar elkaar toegroeien en presentie vormgeven - van onderaf. Uit zo'n federatie kan voortvloeien dat je op een gegeven moment zegt: "Nu even doorpakken, dan zijn we over vijf jaar institutioneel een".

Onderweg 25/6/16
Hoofdredacteur A.P. de Boer heeft ook zijn gedachten over fusies van de protestanten. Sinds zijn EO-jaren en New Wine conferenties heeft hij open ogen voor hervormde en gereformeerde broeders elders.
'Toch knarst het bij mij als ik NGK'ers en GKv'ers onbekommerd hoor roepen dat we 'natuurlijk' over een paar jaar met zijn allen in de PKN zitten.' Predikantenruil, prima. Maar het probleem is wel de vrijzinnigheid in de PKN.  'Verontruste predikanten die daarheen verkassen, daar snap ik dus echt niks van'.

GKv Kerkbode Midden 24/6/16
Classis Ommen 21 apri/2016: … De classis heeft in overleg met de classis Har­denberg besloten te stoppen met het laten bezorgen van vijf exemplaren van het Nederlands Dagblad in het Röpke Zweersziekenhuis te Harden­berg. Er zijn ook digitale moge­lijkheden van nieuwsvoorziening beschikbaar zijn. En het wordt ook geen taak van de classis geacht...
 


SIGNALEN 01-10-16

ND 18/06/16

De kleine gereformeerde basisschool in Houten was met negentig leerlingen een van de honderd veelal christelijke scholen die op termijn hadden moeten sluiten, als staatssecretaris Sander Dekker zijn in januari gepresenteerde plannen had doorgezet. Maar Dekker heeft zijn plannen gewijzigd. En nu mag deze (te) kleine school blijven bestaan evenals de helft van de 25 gereformeerde basisscholen in West-Nederland die te weinig leerlingen hebben.
Een moeder ziet voor haar kinderen vooral voordelen van kleine scholen: ‘De leerkrachten kennen alle kinderen van de school, de kinderen worden



Aanmelden GRATIS nieuwsbrief

Naam:
E-mail:



printen

mailen

GS Meppel Verslag 14 – DKE 2/NGK

GS Meppel Verslag 14 – DKE 2/NGK

 

D.J. Bolt

11-07-17

 

Het onderwerp kerkelijke eenheid had al eerder de aandacht van de synode, zie GS Meppel Verslag 07 – DKE 1. Maar op deze zaterdagochtend, 17/06/17, ging het om de relatie met de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK).

Vijftig jaar geleden scheurde de GKv en ontstonden de buitenverbandse kerken, later dus Nederlands Gereformeerde Kerken geheten. Hoe gaat het verder nu?
Degenen die geen vreemden zijn in het Nederlandse Jeruzalem weten in elk geval dat de temperatuur van de relatie steeds hoger werd en tot tropische waarden steeg toen (één dag te voren!) de GKV met haar besluit alle ambten open te stellen voor vrouwen, de wissel had genomen en op het NGK traject daarvoor was gaan rijden. Wat zou nu nog van eenheid/fusie kunnen weerhouden?

Een gedetailleerd verslag van kerken die elkaar in de armen vallen.

 

Tenslotte besteedde de synode ook enige aandacht aan het Contact Orgaan Gereformeerde Gezindte (COGG) en de relatie met haar.

 


 

Kerkelijke eenheid met NGK

 

OPENING

 

Afgevaardigde ds. G. Oosterhuis opent de vergadering op christelijke wijze en spreekt de vergadering n.a.v. Ps. 139 toe.

 

De preses, dr. M.H. Oosterhuis heet het Deputaatschap Kerkelijke Eenheid (DKE) en de afgevaardigden van de NGK welkom.

 

Deputaten Kerkelijke Eenheid

 

ds. A. de Braak Sint Jansklooster
ds. J.M. Burger Kampen (niet aanwezig)
ds. T. Dijkema Enumatil
Mevr. H.M. Hamelink Middelburg
A.G. Hoogerduijn Dordrecht
N.M. Kramer Capelle a/d IJssel
ds. D.W.L. Krol Terneuzen (niet aanwezig)
ds. J. Luiten, secretaris Ede
ds. H.J. Messelink, voorzitter Hattem
ds. R. Prins Buitenpost (ziek)
ds. R.J. Vreugdenhil Capelle aan den IJssel
ds. J. Wesseling Veenendaal
O. Westra Zwolle
ds. A.J. van Zuijlekom Stadskanaal

 

Preses

Ik verheug op deze bijzondere dag. We zijn blij met nagenoeg een voltallige DKE. De gasten zijn ook van harte welkom.

 

Synodecommissie – Ds. G. Oosterhuis

Er is een toelichting nodig want het dossier heeft een markante voorgeschiedenis. De deputaten hebben een gezamenlijk rapport geschreven. Later verscheen een aanvullend stuk van ds. J. Wesseling, ds. A. de Braak en br. N.M. Kramer. We hebben getracht de besluitteksten zoveel mogelijk ineen te schuiven. Kort voor deze zitting ontvingen wij op de besluittekst nog opmerkingen van ds. Wesseling. Hij mag, na overleg met DKE-voorzitter ds. H.J. Messelink, daarover iets zeggen.
Eerst gaat H.J. Messelink het gezamenlijke rapport toelichten en verdedigen. Daarna mag Wesseling vertellen wat hij te zeggen heeft. Hij heeft dat schriftelijk aan jullie gedaan in een verhaal van acht kantjes dat een achtergrond geeft. Jullie kunnen het lezen in je mailbox.

De laatste variant van de besluiten 3 is sinds 24 uur beschikbaar. Het gaat om amendementen op het oorspronkelijke deputatenvoorstel. Er is geen minderheidsvoorstel maar het gaat om suggesties van de drie deputaten hoe de voorstellen aangepast zouden kunnen worden.

 

Besluiten rond de vrouw in het ambt waren niet bekend toen de voorstellen zijn gemaakt. Eén besluit was optioneel. J. Luiten heeft een alternatieve tekst al aangeleverd.

 

Deputaten – Ds. H.J. Messelink (voorzitter)

Ik kan het kort houden want alles staat in het rapport.
Sinds de beslissing van gisteren en eergisteren waarbij de ambten zijn opengesteld voor vrouwen moeten allerlei besluitteksten worden veranderd. Want dit onderwerp vormt geen belemmering meer voor de eenheid van GKv en NGK. We hoeven geen discussies meer aangaan zoals in het verleden. Afhankelijk van de implementatie van de vrouw in het ambt moet er nog het een en ander aan regelingen worden getroffen.

 

Het laatste jaar is veel tijd gestoken in de formulering van de besluiten. Helaas heeft dat niet geleid tot eenstemmigheid in het deputaatschap maar het grootste deel van DKE is het er wél mee eens. En ook de NGK.

 

De resultaten van de werkgroep WCAK [vergelijking AKS en DKO] zijn ook verwerkt. Die zaken kunnen nu dus aan de orde komen. Daarin kunnen we grote stappen zetten.

 

NGK - Ds. P. Sinia

 

Zeer geachte voorzitter, broers en zussen,

 

De kerkelijke breuk tussen de Christian Reformed Churches en Reformed Churches of America worden na 160 jaar geheeld. Kennelijk is het gemakkelijker ruzie te maken dan bij te leggen. Met herstel maken we minder haast, niet alleen in de kerkelijke wereld maar ook in menselijke relaties.

 

De Bruid van Christus is als broos vaatwerk. Wij zijn nu al 50 jaar gescheiden terwijl de zon niet over toorn mag ondergaan. Terwijl er veel zit tussen 1 dag en 160 jaar…

Wij hebben het gevoel: God heeft vuur heet gemaakt en nu moeten wij het ijzer smeden.
Drie jaar geleden deden wij een verlovingsaanzoek op uw synode. Dat ging verder dan de commissie zelf eerst had durven voorstellen.

Als NGK herhaal ik dat verlovingsverzoek niet maar vraag wel om een date. D.w.z. een officieel voorstel om in een gezamenlijke landelijke bijeenkomst concrete stappen te zetten in relatie GKv-NGK. Bij kaarslicht en lekker eten. Te organiseren door de wederzijdse moderamina tijdens de koffiepauze.

 

De NGK hebben al een vrouwelijke predikant. We hopen dat nu een belangrijke drempel tussen ons is weggenomen. Je hoeft nadrukkelijk niet voor de vrouw in het ambt te zijn maar het punt is niet kerkscheidend. Kerken en predikanten gingen bij ons hierin verschillende wegen zonder dat het ons uiteendreef. Dat willen we benadrukken. Nu strekken we onze armen uit naar de GKv in zijn volle breedte en diversiteit.

 

Er moet nu helderheid komen over besluiten van welke synoden uit het verleden. Het is belangrijk om daar met u en de LV over te spreken. Nieuwe opdrachten daarvoor moeten wel uitvoerbaar zijn. Ze moeten ons verder helpen. Het mag wel gaan om trouw aan de confessie maar we willen niet in herhaling van zetten komen. Het oriënterend gesprek over de DKO en AKS heeft positief uitgepakt. Mogelijke bezwaren konden weggenomen worden en nu willen we ook praktische stappen zetten. Wat betekent het concreet naar een gezamenlijk kerkzijn te gaan? Een heel mooie bijvangst was de ontdekking van een constructieve manier om met de belijdenis om te gaan, namelijk die van de toekomstgerichte binding aan de belijdenis. Hoe dán te committeren aan de belijdenis. Ik hoop dat u de opdracht geeft om dat toekomstgerichte te formuleren.

 

We moeten ook prioriteiten stellen en ons niet overladen. Ik hoop dat er niet zulke eisen worden gesteld dat we niet meer aan samenwerken toekomen.

 

In Ede heb ik me in de archieven mogen verdiepen. De breuk was in 19/12/67. De volgende dag werd ik geboren. Ik was mijn handen dus in onschuld [hilariteit]. Maar ergens is iets misgegaan. Ik verlang naar eenheid als persoon maar ook als kerk. Als kerk gingen we door knieën voor een verloving, nu vragen we om een date. Maar we willen niets liever dan trouwen.

 

Preses

Wij delen kostbare herinneringen. Broeders bindt hetgeen ds. Sinia heeft gezegd op het hart en neem het mee.

 

Deputaten – Ds. J. Wesseling

U hebt spelregels gesteld m.b.t. mijn spreken. Daar wil ik me aan houden, maar ze knellen wel wat.

 

Preses

De deputaten hebben één ingang in de synode. Jouw inbreng nu is een gunst van de deputaten en de synode is er in meegegaan. Verder heb je je ideeën al schriftelijk uiteengezet en geconcretiseerd in de besluitteksten.

 

Deputaten – Ds. J. Wesseling

 

[Wij hebben ds. Wesseling om zijn volledige tekst gevraagd en die ontvangen. Slechts het door hem grijs-gearceerde gedeelte heeft hij door de nogal ingeperkte spreekruimte, zo ongeveer naar voren kunnen brengen.]

 

Meneer de praeses, geachte broeders,

 

Het is mij opgevallen dat, wanneer het over het kerkelijk conflict uit de jaren ’60 van inmiddels de vorige eeuw gaat, velen eerst beginnen met de eigen, persoonlijke ervaringen. Dat verklaart hun betrokkenheid, persoonlijke pijn, verlangen om de breuk te helen of hun houding en positiekeus nu.

 

Ook ik maak van de gelegenheid gebruik daar kort op in te zoomen.

Ik sta hier als kind van de scheuring Bewust niet kind van de rekening, want zo ervaar ik dat gelukkig niet. Als zoon van een predikant kwam ik pas begin jaren ’70 echt met het kerkelijk conflict in aanraking. Mijn vader werd geschorst (wist ik als jochie van 13 veel wat dat betekende…), vanwege scheurmakerij. Hij weigerde, tegen de wil van zijn kerkenraad in, de Open Brief vanaf de preekstoel te verketteren. Daarvoor kende hij te veel van de ondertekenaars en studiegenoten persoonlijk. Niet dat hij het met de brief eens was, maar het waren veelal gereformeerde jongens.

(Uitgebreider nalezen in In Memoriam in laatste handboekje).

Toen ik ging studeren in Wageningen, bevond ik mij op een tweesprong. Wel of niet vrijgemaakt blijven? Ik had mijn buik er wel vol van. Ik voerde gesprekken, met de plaatselijke predikant, Melle Oosterhuis, met ouderlingen van de buiten-verband-gemeente, vroeg advies aan een NGK-dominee. Hij adviseerde mij maar binnen-verband te blijven. Het was een stabieler kerkgenootschap. De warme opvang in de gemeente van Wageningen, br. en zr. Van Barneveld mogen hier met ere genoemd worden, leerde mij hoe gemeente-zijn ook kon zijn. Toen ik vervolgens na twee jaar besloot in Kampen verder te gaan studeren, kwam ik daar aan met een sterk anti-Kamphuis sentiment. Om zicht te krijgen op het kerkelijk verleden en om mijn eigen verleden te kunnen plaatsen, voerde ik gesprekken met heel wat hoogleraren. Douma, Trimp, Kamphuis, Ohmann. Toen ik in 1992 een beroep naar Ede kreeg, in mijn jeugd de woonplaats van mijn grootouders, die met Roukema buiten verband waren geraakt, ben ik eerst naar hun dochter, mijn moeder gegaan, om af te tasten wat zij ervan zou vinden, wanneer ik dit beroep zou aannemen.

Ik was een kind van de scheuring en de gevolgen van dit conflict lopen als een rode draad door mijn leven heen.

 

Ik heb moeten leren om door de kruitdampen en persoonlijke emoties heen te kijken en de vraag te stellen: waar ging en waar gaat het ten diepste om?

Laat ik het mogen zeggen met een citaat van J. Douma, uit 1969. Hij memoreert dat bij elk kerkelijk conflict mensen met hun emoties een rol spelen. Maar je kunt ook een rook- en mistgordijn optrekken door het vooral daarover te hebben en aan het oog te onttrekken waar het werkelijk om ging. “We moeten niet over de misère heenlopen, maar ons er ook niet door laten verblinden.” Het ging om het verlangen daadwerkelijk gereformeerd te blijven.

 

Daarom zal ik u niet langdurig vermoeien met mijn ervaringen of mijn emoties. Die zijn er.

Ook bij anderen. Ik bespeur een soort emotioneel verlangen, bijna een eagerness, om de geslagen breuk ongedaan te maken, liefs zo snel mogelijk. Er moeten hoognodig knopen doorgehakt worden.

Maar wie de griekse geschiedenis kent, weet ook dat knopen doorhakken een verlegenheidsoplossing was, voor een bijna onontwarbaar probleem.

Wie op dit moment nog vragen stelt, komt algauw terecht in de hoek van critici, en krijgt wantrouwen op zijn bordje geschoven.

Persoonlijk vind ik dat niet het niveau waarop we het gesprek moeten voeren. Ik beticht degenen die een andere mening zijn toegedaan ook niet van naïviteit, kortzichtigheid of de angst om gereformeerd te zijn. Daarmee zou ik geen recht doen, maar ik zou ook motieven beoordelen. Je kwalificeert, of diskwalificeert ze.

 

Laat ik het over de inhoud hebben.

Waar gaat het om: om het verlangen daadwerkelijk confessioneel gereformeerd kerk te zijn. Waarom?

Het afgelopen jaar is bij mij naast mijn gemeente-werk grotendeels gestempeld door het deputatenwerk. Vaak stelde ik mijzelf de vraag: waar maak je je druk om?

Ik las Thomas Halik, Geduld met God. Over de kwellende vraag: hoe sla je daadwerkelijk een brug tussen geloof en scepsis, tussen christelijke zingeving en atheïstische levensoriëntatie. Heb geduld met God en geef Hem de tijd.

Ik las Mintijteer, over een tienermeisje dat haar vader door kanker verliest, terwijl ze tegen de klippen op gebeden heeft.

Ik las De stilte van God, over de vraag hoe je in je geloven de twijfel te boven komt.

Ik ging voor de spiegel staan en stelde mezelf de vraag: waarom maak je je zo druk om de gereformeerde geloofsbelijdenis?

 

Mijn antwoord: omdat de kerk in haar belijdenis het geloofsantwoord geeft op de diepste levensvragen. Niet op alle vragen, misschien ook niet altijd het volledige antwoord, maar toch…

Onlangs nog deden jongeren belijdenis van hun geloof.

Ik steek een spa dieper: omdat in de gereformeerde belijdenis wij God hebben verstaan, luisterend naar zijn openbaring. Niet uitputtend, hoe zou dat kunnen, maar wel adequaat. Hem daarin eren.

Ik ga nog een spa dieper, of hoger: omdat de gereformeerde confessie ons de diepste spirituele waarden van mens-zijn voor het aangezicht van de levende God bijbrengt. En van hoe ons te verhouden en hoe te wandelen met Hem.

Werkelijke, gereformeerde kerkelijke eenheid is daarop gebaseerd. Daar zijn we het, ook als gezamenlijke deputaten, over eens.

 

Broeders, ik sta hier voor een vergadering die aan het begin zich aan elkaar heeft verbonden door in te stemmen met de gereformeerde confessie.

Die is de moeite van het beschermen waard. Het is ook de moeite waard de gemeente van Christus daarbij te bewaren. Die aansporing krijgen in de GKv-kerken de oudsten elke keer weer mee: “let erop dat de gemeente blijft bij de zuivere leer en daar ook daadwerkelijk naar leeft!”

 

Heb je vragen, ook als ambtsdrager? Dat mag. Krijg je bezwaren? Dat kan.

Maar het belang van de gemeente gaat voorop en krijgt prioriteit. Hoe vroom je ook bent en hoe goed je het ook bedoelt en hoe geleerd je misschien ook bent. Ook in een vroom jasje kan zomaar de gemeente in verwarring worden gebracht of een dwaling binnensluipen. Daarom: art. D56!!!

Daarom: vragen? In kleine kring. Zoek het kerkelijk gesprek met je kerkenraad.

Hoe om te gaan met afwijkingen, volgehouden afwijkende ideeën? Hoe verdraagzaam moet je zijn?

Niet alleen in de NGK, net zo goed in de GKv is van alles gaande. Ook allerlei ideeën en wind van leer.

Prof. De Bruijne signaleerde onlangs in één van zijn betere columns dat diverse oude dwalingen in een nieuwe vermomming binnenkomen en onder christenen een come-back maken. Frappant genoeg komen zijn voorbeelden vooral uit onze eigen GKv. Je hoeft niks meer te doen, het woord ‘gehoorzamen' raakt in onbruik en angst voor een naderend oordeel is al helemaal niet meer nodig.

Hij waarschuwt voor een versmalde bijbel en een aangepast evangelie.

Ik zou, in het verlengde daarvan, willen waarschuwen voor een versmalde geloofsbelijdenis.

We zéggen nog wel die te beamen, maar laten dat in de praktijk van het kerkelijk leven na.

 

Daarom moeten wij ons ook distantiëren van bijlage V. Om twee redenen.

  • Belijdenis komt zelf onvoldoende tot spreken. Kenmerken van de kerk wordt niet doorvertaald naar kerkelijke praktijk van nu.
  • We raken opnieuw verzeild in de pluriformiteitsleer van Kuyper. Het krijgt een andere naam, geen pluriformiteit, maar plurifarbigkeit. Veelkleurigheid, maar met dezelfde positieve filosofie er achter.

Geen vooruitgang, progressie, maar regressie.

 

In onze brief, gisteren aan u toegezonden, leggen wij een aantal dringende vragen op tafel:

  1. Is de synode wel gerechtigd op deze wijze op revisie-verzoeken te reageren? Zouden de betrokkenen zich ook gehonoreerd voelen? B.v. het bezwaar van Vroomshoop/Mariënberg inhoudelijk is niet gehonoreerd door WCKA en besluitvorming.
  2. Hoe hartelijk is de binding, gehoord de citaten van ds. Muller? Zitten de NGK-kerken op ons te wachten?
  3. Waarom sluit de WCKA-nota Perspectieven niet wat kordater aan bij de toelichting van de deputaten kerkorde, op het nieuwe bindingsformulier? En, wanneer dat wel bedoeld is, wat vinden de NGK-kerken daar van? Bestaat er spanning tussen de Perspectieven en onze eigen regelgeving? Zo niet, impliceert dat dat de NGK die overneemt en in praktijk gaat brengen?
  4. Hoe kan de conclusie getrokken worden dat de hindernis is overwonnen, terwijl nog steeds op het cruciale moment onhelder blijft hoe we kerkelijk omgaan met voortdurende afwijking van de belijdenis en confessionele ontrouw?

Onze wijzigingsvoorstellen zijn allemaal gericht op een sterkere en helderder bescherming van de gemeente. Laten we bij kerkelijke eenwording ook eerlijk zijn over de praktijk, en geen eenzijdig beeld schetsen, ik verwijs naar NGK-deputaten rapport zelf.
Mijn aanvullingen houden in:

  • Besluit 3a is uitgebreid en gronden 4 & 5b zijn toegevoegd. Het gaat terug op signaleringen uit NGK-kring zelf.
  • De Nota Perspectieven laat open wat te doen bij volgehouden afwijking, en zelfs confessionele onbetrouwbaarheid. Het cruciale punt is niet opgehelderd. Komt niet verder dan kán schorsen en verder open gelaten, aan de wijsheid van de vergadering overgelaten. Maar bescherming van de gemeente wordt niet expliciet gemaakt. Er wordt structureel ruimte gelaten voor blijvende afwijking; en voor confessionele ontrouw. Daarom besluit 3d toegevoegd en grond 5 uitgebreid.

Broeders, de bescherming van de gemeenten bij de zuivere leer behoort tot de ruggengraat van gereformeerd kerk-zijn. In uw vergadering zijn alle kerken vertegenwoordigd. Daarom vragen wij u om heldere besluiten, waarin uw vergadering boven alle verwarring en onzekerheid over (de voortgang van ons) kerkelijk leven uit, onverkort staat voor deze ruggengraat van gereformeerd kerkelijk leven en de bijbehorende rechtsbescherming van de gemeenten. Het zijn immers niet onze kerken.

Zij zijn van Christus.

 

BESPREKING RONDE 1

 

Ds. Stolper

Ik was eerst tegen GKv-NGK eenheid. Ik had weinig met organisatorisch eenheid, we zijn toch al een?

Een tweede reden is dat ik vind dat er iets fout zit bij onszelf. Wij zijn intern verdeeld, zie de brieven. Ja, er zijn problemen in de NGK, maar in de GKv misschien nog wel meer. Is het dan wel wijs om nu een te worden? En hoe wordt die confessionele binding concreet handen en voeten gegeven?

Maar ik ben veranderd en hel nu over naar voren. We moeten bescheiden zijn. We hebben minder recht van spreken over binding. Het is ook een kwestie van vertrouwen. Het zal de komende drie jaren wel duidelijk worden in de stappen naar de trouwdag. Als alles perfect moet zijn is het wachten tot in de eeuwigheid.

 

Hebben we recht gedaan met alle brieven? Wat moet ik mij bij besluit 4b voorstellen?

Zijn er nog verschillen tussen NGK en GKv die vragen oproepen? Bijvoorbeeld t.a.v. homoseksualiteit? Nemen wij als GKv hun standpunten over?

 

Ds. Basoski

Ik heb de breuk niet meegemaakt maar kom wel uit zo'n geslacht. Mijn vader vroeg om samenspreking met de NGK in Wezep opdat eenheid concreet gestalte zou krijgen.

Ik ondersteun de voorstellen. We moeten elkaar in vertrouwen omarmen.

 

Br. Van Arkel

Gezien de gronden onder besluit 3: moeten we nog wachten? Er zijn wel aarzelingen ook binnen onze eigen kerk. Wij zijn bijvoorbeeld niet even groot in omvang. Hebben niet altijd hetzelfde geduld. Er moet nog veel geregeld worden. We moeten we ons realiseren: ook als alles OK is dan nog zijn er spanningen en aarzelingen.

De vraag is waar we het nog eens over moeten worden. Wat kunnen we niet van elkaar dragen? Welke echte hobbels zijn er nog? Indien niet, moeten we dan niet uitspreken dat we een zijn? Daarbij gaat het niet over organisatie, fusie etc.

 

Ds. Waterval

Ik was van oorsprong rooms maar ben gereformeerd geworden. Daarom voel ik een zekere afstandelijkheid bij mij. Wel heb ik veel verdriet geproefd en ben ongelooflijk blij met deze dag, met de conceptbesluiten.
Het hartelijke verlangen mist wat in de besluiten. Daar ga ik mijn best voor doen. Want als je besluit 4a leest kan het nog lang duren. Ik mis de stip op de horizon. Zie ook besluit 3/grond 8: 'duidelijkheid' bij iedereen, zelfs bij gemeenteleden. Wie gaat dat meten? Het is geen begaanbare weg. Je moet op hoofdlijnen aangeven waar je aan toe bent.

 

Besluit 4b straalt wantrouwen uit. Laat het zoeken naar punten die frustreren. Er moet sprake zijn van heilige hunkering. We moeten aangeven dat er geen belemmeringen meer zijn voor hereniging. Ik zal daar een amendement voor indienen.

 

We zijn teveel een meningenkerk. Vergelijk dat eens met een huwelijk: je bent het niet helemaal eens maar vertrouwt elkaar wel.

 

Ds. Roth

Ik sluiten me aan bij Waterval. Samen met hem en Poutsma zullen we een amendement indienen.


Wat willen we communiceren? We willen openlijk erkennen dat we samen kerken van Christus zijn en gaan samenwerken. Dan met elkaar je dingen vastleggen en goed regelen. Maar dat voedt wel zomaar wantrouwen in plaats van een liefhebben dat stimuleert. Daarom moeten we de taal van de liefde gaan spreken.

 

Gebroken huwelijken herstellen is uitzonderlijk. Dat is voorspelbaar en voorstelbaar. Ik heb het stuk van Wesseling c.s. niet gelezen omdat ik zo vol zat van de MV-besluiten. Maar als we zo bezig gaan als hij dan gaat het weer om scheiding, om voeden van wantrouwen. Ik denk dat te merken in de praktijk.

 

De vraag is: Wat is er aan de hand met ons? Hebben we elkaar echt lief? Dan moeten we dat in taal treffen. Het is een door God geschonken liefde. Dat betekent niet holderdebolder trouwen. Maar wel die bron meer naar voren laten komen.

We willen Christus delen onder elkaar en voor de stad. Het gaat om de eer van God. En thuis openen we de wederzijdse kansels voor elkaar en eerbiedigen elkaars gewoonten.

 

Br. Feenstra

Ik heb de moeiten in zestiger jaren bewust meegemaakt. In Amsterdam met ds. Schoep. Thuis sprak oom Jaap Kamphuis met bezwaarden. Er zat pijn aan beide kanten. We hebben elkaar beschadigd. Ruziemaken is makkelijker dan herstellen want vaak verharden de standpunten. Nooit is er zoveel op een ongezonde manier over de kerk gesproken.

Is het niet ontzettend belangrijk initiatieven voor verzoening te ondersteunen en dan zo het proces van eenwording te beleven?

Ik ben blij met de toespraak van Sinia. Een speeddate is misschien nog beter op weg naar het huwelijk. De liefde van Christus moet centraal staan in het vinden van elkaar.

 

Besluit 1: Krijgen de kerken ook antwoord of is dit het?

Besluit 3/grond 1. Hebben nu alle predikanten het ondertekening formulier ondertekend of niet? Ik krijg toch weer een melding dat er zijn die dat níet gedaan hebben. En hoe ligt het nou precies t.a.v. de generale regeling: als iemand niet ondertekent wat dan? Hoe ligt het nou precies? Zijn er die het willens en wetens niet doen? Hoe kun je daar verder mee?

 

Ds. Messelink

Oecumene is een succesverhaal: één Herder, één kudde. Joh. 17: Dat ze allen een zijn. In dat licht is het een drama als kerken scheuren. Christus wil wereldwijde eenheid. Nu we besloten hebben tot de vrouw in het ambt is er geen enkele belemmering meer voor hereniging. Dat is ook belangrijk voor het Nederland van nu.

 

Wesseling ziet nog belemmeringen: worden gemeenten wel voldoende beschermd tegen afwijkingen van de belijdenis. Als dat gebeurt moet de situatie gewogen worden. Maar hoe doe je dat gezien de discrepanties tussen de kerkordes? Want we zitten in een gedeelde praktijk.
Echter dit is een zaak die voortdúrende aandacht moet hebben. We leven vaak bij een smalle Bijbel. HC Zondag 21 is een te weinig doorleefde werkelijkheid bij velen.

 

We hebben nog maar een klein begin van gehoorzaamheid, maar willen ons toch toekomstgericht committeren aan de belijdenis. En daar wordt aan gewerkt. Gezien alles wat er al op dit moment is bereikt, pleit ik ervoor voort te gaan op deze weg.

 

Br. Van der Eijk

Het gaat vooral om het gebeuren op plaatselijk niveau. Het gaat van beneden naar boven. Wij als synode ondersteunen dat met onze bijdragen aan plaatselijke kerken. Daarbij eerst spreken over wat we samen in Christus hebben.

We worstelen met dezelfde dingen als in de NGK. Rond verschillen moeten we inzoomen op wat bindt.

 

We moeten controleren of onze besluiten als antwoorden op de revisieverzoeken kloppen.

 

M.b.t. tot de openstelling van de ambten voor vrouwen is het belangrijk de formuleringen vast te houden en gebruiken zoals we die hebben besproken en vastgesteld.

 

Br. Bouma

Ik voel me ongemakkelijk bij dit onderwerp omdat er geen NGK in Zeeland is. De scheuring heeft narigheid op geleverd. Bijvoorbeeld, afspraken over 'wie groeten we wel en wie niet'. Onze kerk was de enige ware kerk, daar buiten was er niets. Maar prof. J. Douma signaleerde in de Reformatie dat als we naar het buitenland reizen, we daar wél naar de plaatselijke kerk gaan. Daardoor ben ik heel anders gaan denken.

 

Pas op voor een lange verlovingstijd, daarom zonder verloving trouwen.

 

Er wordt gevraagd hoe hartelijk de binding in de NGK aan de belijdenis is. Maar hoe is dat bij ons? Gaat het hier niet om de balk en de splinter?

 

Bescheidenheid is nodig. Denk aan de volgende generatie. Daarom niet teveel regels, timmer niet alles dicht. Het gaat om een casco waarin we gaan samenwonen. Niet als een geregistreerd partnerschap maar volop getrouwd onder de zegen van de Heere.

 

Ds. Harmannij

Ik ben een man van de regelingen en ben daar ook erg voor. Het is makkelijk om te zeggen dat we één zijn. Maar met goede regelingen voorkom je dat je om elkaar heen blijft draaien. We zitten nu in de fase van meters maken. Besluiten zijn nog een beetje behoedzaam. Daarom veel liever: 'wij gaan op weg naar eenheid, maak het huis maar klaar'. Dan duurt het nog steeds zes jaar. Er zijn mensen die op de rem gaan staan, maar nu doorpakken. Wittebroodsweken zijn zo voorbij en daarna komen de problemen. Dus regelen om goed met elkaar om te blijven gaan.

 

Preses

Hoe groei je naar elkaar toe? Dan moet je niet gaan millimeteren. Dat hebben we geleerd van de breuk van het verleden, en alle ellende die dat heeft meegemaakt. We moeten de ander uitnemender zien dan onszelf.

Ga er maar werk van maken op het grondvlak. De breuk voelt als een amputatie van het lichaam van Christus. De hele arm moet weer bij het lichaam. De engelen zullen er hartelijk om juichen.

 

[Pauze.]

 

Preses

Ik heb verzuimd Van der Tol het woord te geven, daar krijgt hij later gelegenheid voor.

Want eerst moeten we de besluiten t.a.v. het COGG behandelen omdat br. I.A. Koole van het COGG beperkt aanwezig kan zijn.

 

Contactorgaan Gereformeerde Gezindte (COGG)

 

COGG - Br. I.A. Koole

Ik ben lid van een Gereformeerde Gemeente kerk. Ik ben blij met de genade die ik daar meekrijg. Wel ben ik wat ruimer van opvattingen. Er kan samen zoveel worden gedaan als je ziet wat de Heere ook in andere kerkgemeenschappen geeft.

 

Sinds 2003 heeft de GKv waarnemers in de COGG. Ds. Minnema zit in het dagelijks bestuur.

 

De Gereformeerde Gemeenten vinden het COGG te ruim. Daarom zit ik er op persoonlijke titel in. Allerlei kerken hebben inmiddels hun waarnemerschap beëindigd en zijn lid geworden.

We vergaderen in de TUA en organiseren één keer paar jaar een conferentie. Het onderwerp is nu onderwijsvrijheid, wat doen we als kerken daarvoor. Hoe is de relatie met wat God in zijn Woord daarover zegt?

 

We zijn geroepen om de eenheid van de kerken te zoeken in gehoorzaamheid aan het Woord. Het gaat om de gemeenschap der heiligen in de Bijbel, zie Ef. 4:3. Het is bedroevend dat wij allerlei kerken hebben laten scheuren en er een pijnlijke verdeeldheid is ontstaan. Maar zie de belijdenis van Nicea die vraagt om concrete gehoorzaamheid om een te worden. Zodat de wereld gelooft dat Christus ons liefheeft.

Dus onze missie is: bevordering van de eenheid van kerken.

 

Sinds 2013 hebben we ook elk jaar een conferentie met studenten theologie. Deze vrijdag zal het gaan over catechese. De studenten mogen zelf docenten aantrekken, wij leveren alleen ondersteuning. Studenten willen niet alleen over eenheid en kerk praten. Ook bijvoorbeeld over onderwerpen als 'in Christus volmaakt', over verslaving.

Het zou goed zijn dit werk zoveel mogelijk te stimuleren in de GKv. Het aantal vrijgemaakten kan nog groter zijn.

 

In het bestuur vindt ook bezinning plaats. We zijn bijvoorbeeld betrokken bij de opzet van de GTU en hopen dat CGK er ook vóór zal zijn. Want het is fijn om samen te zijn, elkaar te zoeken en op te scherpen. Dat is ook onze opdracht. Daarbij hebben wij mannen maar een beperkt zicht, vrouwen erbij is waardevol.

 

Hoe dragen wij ons christen-zijn uit? Laat in kerk, school en gezin weten dat de dienst aan de Heer een geweldige toekomst heeft. Dat is ook het perspectief van uw werk. Ik wens u Gods zegen op uw werk.

 

Preses

Dank u wel. Vroeger had ik aarzelingen over het COGG, een vage besluiteloze club die de kole en de geit spaart. [hilariteit] Maar één ding is zeker: u doet prachtig werk. Het is op een basaal niveau werken aan de eenheid in Christus waarin we ook willen participeren.

 

Kerkelijke eenheid met NGK, vervolg

 

Br. Van der Tol

Ik was 14 jaar toen ik de Open Brief las. Moesten we ons daar druk om maken?

Van mijn (groot)ouders heb ik geleerd mensen niet te veroordelen. Het gaat om iets anders. Dat heb ik geleerd uit o.a. het optreden van ds. Borgdorff, van het boek van ds. K. Doornbos Kerk zijn, en van prof. Schilder 'dat Christus ook zijn bloed voor het kerkverband heeft gegeven'.

 

Zo gaat het in het laatste stuk van Wesseling om de bescherming van de gemeente. We moeten leren niet mensen veroordelen maar op de inhoud te letten. De binding aan de Schrift en belijdenis moet eerlijk en onbekrompen zijn. Elkaar aanspreken op grond van Gods Woord en de belijdenis.

 

We moeten serieus naar de belemmeringen voor eenheid van GKv en NGK kijken, en daarbij ook naar onszelf. De toevoegingen van Wesseling c.s. zijn heel goed. Mogelijk kunnen we die in alle bescheidenheid via amendementen aan de besluiten toevoegen.

 

Wat de vrouw in het ambt betreft, ook hier weer die onhelderheid in de motieven. De gronden bieden hier opnieuw weer een variant. Het zicht mist wat de Bijbel er van zegt.

 

Bij eenwording zou we ook de CGK moeten betrekken.

 

Als Van der Eijk: Hebben de mensen echt antwoord wel gekregen?

 

Commissie - Ds. G. Oosterhuis

We hebben de revisieverzoeken zo serieus mogelijk willen behandelen en in overeenstemming met de genomen besluiten.

Je hebt te maken met een inconsequentie van Ede: niet de vrouw in het ambt willen maar wel verder met de NGK. En, hoe kan er overeenstemming zijn over hermeneutiek als de ambten zijn opengesteld voor vrouwen in de NGK? Dat zit in veel revisieverzoeken.

Een ander punt is de zorg over de binding aan de belijdenis. Die zou tot nu toe onvoldoende gewaarborgd zijn. Is dat terecht van tafel gehaald door GS Ede?

 

Revisieverzoekers hebben gelegenheid gehad gehoord te worden. Daaraan hebben maar twee gehoorgegeven.

 

Er is een timingsprobleem. Hermeneutiek was in Ede geen belemmering meer. Dat was een niveau hoger dan onze besluiten t.a.v. de vrouw in het ambt nu. Maar als het Edese hermeneutiek besluit nietig wordt verklaard waar hebben we het dan nog over?

Ons voorstel is de 'zorg' opnieuw meenemen op deze synode en mee laten wegen in de besluiten: is er echt sprake van een andere hermeneutiek? .

 

We menen zo het meeste recht te doen aan de revisieverzoekers. Want anders wordt het allemaal onwezenlijk omdat het proces van Ede is doorgezet. En we hebben nu de zorg weg kunnen nemen dat er onvoldoende borging is van de binding aan de belijdenis.

 

In het synodeproces is bewezen dat het kale feit dat we een ander besluit hebben genomen t.a.v. de vrouw in het ambt, niet betekent dat de Gods Woord niet serieus hebben genomen. En dat is een breed gedragen gevoelen. Met elkaar zijn we in zeer grote meerderheid gekomen tot Schriftgetrouwe besluiten. We denken niet anders over het gezag van de Schrift.

 

Het is belangrijk voor een communicatie de besluitteksten woordelijk over te nemen. Er is nog een timingsprobleem met de besluitenreeks voor vandaag. De implementatievoorstellen voor de vrouw in het ambt moeten er eerst komen en gesynchroniseerd worden met definitieve besluiten van ons.

 

Deputaten - Ds. H.J. Messelink

Ef 4:15 laat zien dat aan de combinatie van liefde en waarheid rechtgedaan moet worden.

Ik spreek namens grote meerderheid van de deputaten. We hebben enorm veel tijd besteed om te proberen iedereen mee te krijgen. En dat met de nodige voorzichtigheid. Maar het is niet helemaal gelukt.

 

Gesprekken over regelingen gebeuren niet uit wantrouwen maar om gezamenlijk werken aan bepaalde punten. Bijvoorbeeld, vroeger gingen we t.a.v. homoseksualiteit een eigen traject in. Maar dat zal toch niet wéér gebeuren. Het gaat dus om een breed en ruim mandaat zodat vanuit het verlangen bij elkaar te komen, we over allerlei punten kunnen gaan spreken.

 

Moet iedereen op elke niveau dezelfde kant op kijken? Nee dat kan niet. Maar de plaatselijke kerken moeten er wel mee bezig. Mensen moeten het begrijpen en er geestdriftig voor gemaakt worden. Dus moet er wel op alle niveaus mee bezig worden gegaan.

 

Misschien is er nieuwe informatie over de ondertekening van het ondertekeningsformulier. In elk geval hebben alle predikanten die nu functioneren wel ondertekend. Ik weet niet of dat voor de emeriti geldt.

Er is een ontwerp regeling voor de binding aan de belijdenis overgenomen door de werkgroep Convergentie. Dat kan wat ons betreft ook.

 

De voorstellen moeten nog aangepast worden m.b.t. de vrouw in het ambt.

 

De bescherming van de gemeente blijkt ook onze zorg. Maar de vraag is wel op welke manier dat te waarborgen. Het is uitgebreid beschreven maar niet dichtgetimmerd. Zo is het voldoende. Bescherming staat ook hoog in ons vaandel maar het is niet af te dekken met een regeling. De vraag is hoe je er in de praktijk mee omgaat.

 

Br. Van Arkel

Wat scheidt ons nog, welke verschillen kunnen we niet dragen?

 

Deputaten - Ds. H.J. Messelink

De meerderheid van deputaten zegt: nee, er zijn niet zulke verschillen. Wel zaken waar we elkaar over willen spreken. In de werkgroep Convergentie over de AKS en KO komen prachtige dingen naar voren. Maar de gesprekken moeten doorgaan.

 

AMENDEMENTEN

 

Br. Van der Tol

Ik wil de aangegeven blauwe tekst van Wesseling c.s. als amendement [bijlage 4] indienen.

 

[Wordt niet gesteund.]

 

Br. Van Arkel

Er zijn geen inhoudelijke verschillen maar er is nog wel een heleboel te regelen. Als dat zo is wil ik in het oude besluit 4 aanpassen met '… dat wij met dankbaarheid constateren dat wij feitelijk in staat van vereniging verkeren…' . Daarop moet opdracht a aangepast worden - mandaat blijft staan -, b kan vervallen en c blijft staan.

 

[Voldoende steun.]

 

Ds. Waterval

 

In besluit 3/grond 8 'onmisbaar' vervangen door 'belangrijk' en de volgende zin weglaten.

Verder een andere tekst voor besluit 4:


Besluit 4

  1. met diepe vreugde op te merken dat God ons het geschenk van hernieuwde geestelijke eenheid geeft met onze broers en zussen van de NGK;
  2. de uitnodiging van de NGK voor een gezamenlijke vergadering van deze synode met de Landelijke Vergadering, gericht op hereniging, te aanvaarden;
  3. deputaten op te dragen om alles te doen wat nodig is om een zo spoedig mogelijke hereniging voor te bereiden en in samenwerking met de CCS, waar mogelijk en gewenst, het proces van herstel en verzoening op plaatselijk niveau te stimuleren en te ondersteunen.

Gronden:

  1. Op het punt van hermeneutiek en binding aan de belijdenis zijn er geen wezenlijke verschillen meer tussen onze kerkverbanden.
  2. Het gebed van onze Heer om eenheid (Joh. 17) beweegt ons om hereniging niet langer dan nodig uit te stellen.

In besluit 6a 'voldoende waarborg' weg.

 

Ds. Waterval

Van Arkel trekt zijn amendement in.

 

[Deputaten nemen de teksten over. Besluiten worden samengesteld]

 

BESPREKING
 

Br. Van der Eijk

In de plaatselijke kerken moet het gebeuren. We moeten niet het gevoel creëren te ver voor de muziek uit te lopen.

 

De verwerking van de besluiten over vrouw in ambt in deze besluiten kan politiek overkomen want daar moeten de kerken nog mee bezig. Daarbij zijn er nog allerlei vraagstukken. Zijn we uit bestuurlijk oogpunt wel goed en wijs bezig?

 

Br. Heij

Ik denk in de lijn van Van der Eijk en geef een soort stemverklaring nu. Je hoort veel over vreugde en in liefde elkaar aanvaarden. Een koerswijziging t.a.v. 1967 wordt gesuggereerd. Maar ik wil toch iets persoonlijks noemen.
Mijn vader is er als afgevaardigde zelf bij geweest. Ik heb hem nooit op een liefdeloze wijze horen spreken. We moeten oppassen voor deze beeldvorming. Niet weer in de fout van grote woorden vervallen.

Liefde werd destijds getoond door elkaar aan te vallen. Maar de GKV is veranderd. Nu is er meer oog voor waarde van diversiteit binnen de gemeente. We hoeven het niet in alles eens zijn.

We gaan nu ons gezamenlijk huis klaarmaken en streven naar vereniging in 2020. Net als gisteren zal er daarbij naar tegenstemmen gehoord en geluisterd moeten worden. We moeten voorzichtig zijn in de bewoordingen m.b.t. vereniging NGK, elkaars onzekerheden van gisteren de ruimte geven. En niet in een soort juichstemming die vereniging formuleren. Dus de oorspronkelijke deputatenvoorstellen zijn beter. Ook als het gaat om schuldbelijdenis. Ik zal dus niet voor de amendementen stemmen.

 

Ds. Basoski

Ik ben ook tegen. Met de amendementen gaat het te snel. De deputaten geven in wijsheid de goede richting aan.

 

Br. Van den Berg

Het is mijn hartelijke wens dat beide synoden samenspreken. Nu ligt daar zo'n voorstel, 50 jaar na dato. Dat moeten we hartelijk omarmen.
Er valt nog veel te bespreken op weg naar kerkelijke eenheid, maar we hebben nu de kans om een grote stap te zetten. Laten we luisteren naar de hartelijke oproep van Sinia en niet meer vertragen. We hebben iets uit te leggen, maar dat is een mooi taak.

 

In de pers is het doen van schuldbelijdenis duidelijk naar voren gekomen. Daar ligt een behoefte want er is veel pijn geleden, en nog. Daarom mijn hartelijke oproep dat mee te nemen. Hoe invullen kunnen we aan de deputaten overlaten. Als we deze stap doen zal er in de hemel gejuicht en gezongen gaan worden.

 

Deputaten - Ds. H.J. Messelink

We zijn blij met de geest van dit voorstel, zullen er van harte uitvoering aan geven. Wel nog wat formuleringen aanpassen.

'.. hernieuwde geest …' suggereert dat die er niet was, die was er al wél. Het is een beetje een open deur. Moeten we nog over nadenken.

 

Die gezamenlijke vergadering, OK. En dan gericht op verootmoediging en snelle vereniging. Schuldbelijdenis is een lastig onderwerp. Er is al veel aandacht aan gegeven. Op deputatenniveau is het al nadrukkelijk aan de orde geweest, en ook in veel plaatsen. We kunnen er niet eindeloos mee bezig blijven en steeds achteromkijken. We moeten ons misschien meer richten op de toekomst.

 

Preses

We moeten het overlaten aan de spontaneïteit in de samenkomsten. En hier suggereren we dat het door alle kerken gedragen wordt.

 

Deputaten – Ds. H.J. Messelink

Er staat druk op het tempo. Ook wij willen snel. Maar er zijn plaatselijke kerken waar nog geen samensprekingen zijn. Daar moeten wij van onder af aan aan werken om ze mee te krijgen. We gaan gesprekken voeren. Daarvoor is tijd nodig. Nu komt er een algemene uitspraak zonder dat kerken zich voor het blok gezet moeten voelen. Er moet een zekere voorzichtigheid worden ingebouwd. Dat is van heel groot belang. Anders lopen we risico.

Wij willen ook snel maar wel zorgvuldig. Kerken moeten in het proces kunnen participeren en meedenken. Er is in elk geval blijdschap over de richting waarin we gaan.

 

Deputaten - Ds. Vreugdenhil

Besluit 3 geeft opdracht om deze zaken onder aandacht van de kerken te brengen. We moeten kerken meenemen, niet overrulen.

 

Ds. Waterval

We moeten het gevoel van momentum ons niet laten afnemen. We zouden de kerken moeten 'meenemen' maar we zitten hier als kerken. Waarom zou dit voorstel dan in de weg moeten zitten? Het is toch ook een steun in de rug? Laten we het 'vieren' goed verwoorden, we zijn daarvoor creatief genoeg.

 

Referenties aan de vrouw in het ambt kunnen weg.

 

Schuldbelijdenis staat er niet in, hier alleen verootmoediging. Kunnen we eventueel laten vallen.

 

Hernieuwde geestelijke eenheid. Hernieuwde is voldoende. Nog niet uitspreken dat God dit geeft.

Laten staan.

 

STEMMING

 

V18T12O01. Voorstel 4/Waterval aanvaard.

 

Preses

Moment van stilte. Daarna Smouter om iets te zeggen.

 

[Stiltemoment.]

 

NGK - Ds. W. Smouter

Het moment van stilte is me uit het hart gegrepen. Ik ben dankbaar voor de wil elkaar nader te ontmoeten en verdere stappen te zetten. Die gezamenlijke vergadering was al een voorstel van ons maar we wilden het niet blijven vragen. De bal ligt nu bij de GKv. Moderamina kunnen het regelen op korte termijn.

 

Preses

Laten we zingen Samen in de naam van Jezus. In canon en op verhoogde toon (Harmannij).

En daarna dankgebed door ds. Koster.

 

[Zingen Samen in de naam van Jezus.]

 

Moderamen - Ds. Harmannij

Er is weinig tijd meer voor DKE want we moeten nog over implementatie van de besluiten t.a.v. de vrouw in het ambt praten. Het amendement heeft gevolgen voor de rest van de besluiten. Samen met deputaten gaan we daaraan werken. Over twee weken gaan we daar verder over spreken. Anders wordt het een haastklus.

 

Preses

Alleen besluit 4 is nog genomen.

Hartelijk dank voor werk van DKE.

 


 

Bijlagen

 

Bijlage 1 – Algemene besluiten/COGG

 

DKE (Algemeen) 17 juni

 

Contacten met het Contact Orgaan Gereformeerde Gezindte

 

Materiaal:

rapport deputaten kerkelijke eenheid (19-10-2016)

 

Besluit 1:
te blijven participeren in het Contact Orgaan voor de Gereformeerde Gezindte op basis van de doelen die de GS Zuidhorn 2002-2003 heeft vastgesteld (Acta, art. 130-2).

 

Besluit 2:

door contactoefening mee te werken aan begrip voor elkaar en vertrouwen in elkaars confessionele trouw. Daarnaast zullen contacten de uitbouw en verdieping op het gebied van het gemeenschappelijk geloof en belijden bevorderen.

 

Besluit 3:

studenten aan de TU in Kampen op te roepen om contact met studenten van gereformeerd belijden uit andere kerkgenootschappen te zoeken.

 

Besluit 4:
de deelname aan het COGG in de periode tot de volgende synode te evalueren en daarover te rapporteren aan de synode.

 

Bijlage 2 – Deputaten conceptbesluiten NGK

 

Materiaal:

  1. beleidsrapport deputaten kerkelijke eenheid (19-10-2016);
  2. aanvullend rapport van deputaten kerkelijke eenheid (24-01-2017);
  3. rapport “Perspectieven” van de Werkgroep Convergentie Kerkorde en AKS;
  4. brief van de GK Haren (19-09-2016) met het verzoek tot revisie van artikel 89, besluit 3 en 4 van de GS Ede. In een eerdere brief (20-06-2015) wordt aangegeven dat het niet helder is welke “overeenstemming” er is tussen GKv en NGK over de hermeneutiek. Deze vermeende overeenstemming laat immers onverlet dat NGK en GKv verschillende standpunten hebben ingenomen t.a.v. van vrouwelijk ouderlingen en predikanten;
  5. brief van de GK Sint Jansklooster-Kadoelen (25-08-2016) met het verzoek tot revisie van artikel 89, besluit 3 en 4 van de GS Ede. De overeenstemming in hermeneutiek die de GS Ede constateert is volgens deze kerk niet werkelijk aanwezig, gezien de uitwerkingen in de praktijk in de NGK waar wel vrouwelijk ambtsdragers voorkomen en homostellen aan het HA worden toegelaten. Zolang hierover geen duidelijkheid komt, is praten over kerkelijke eenheid een brug te ver. Ook vindt men het niet correct dat de opdracht van vorige synodes om te onderzoeken hoe binnen de NGK de binding aan de belijdenis functioneert, niet serieus wordt genomen door de GS Ede;
  6. brief van de GK Heemse (23-09-2016) met het verzoek tot revisie van artikel 89, besluit 2 t/m 4 van de GS Ede. Ze vindt het tegenstrijdig om enerzijds vrouwelijk ambtsdragers af te wijzen als GKv, en wel de weg te openen naar kerkelijke samenspreking/eenheid met de NGK die wel vrouwelijk ambtsdragers kent;
  7. brief van de GK Vlaardingen (10-01-2017) waarin ze haar eerdere verzoek (mei 2016) tot revisie van artikel 89, besluit 3 van de GS Ede, handhaaft. Ze meent dat nog steeds moet worden doorgesproken over het NGK-besluit inzake vrouwelijke ambtsdragers en over de wijze waarop in de plaatselijke kerken vorm wordt gegeven aan de binding aan de belijdenis;
  8. brief van de GK Vroomshoop en de GK Mariënberg (11-01-2017) met het verzoek tot revisie van artikel 89, besluit 2 t/m 4 van de GS Ede. In de brief wordt betoogd dat de NGK onvoldoende werk maken van hun binding aan de belijdenis. Zulks werd geconstateerd door de GS 2008 en de GS 2011, maar de GS Ede neemt genoegen met de onveranderde stand van zaken, waarbij het AKS (art.17) ruimte geeft aan ongebondenheid. DKE hebben m.a.w. de opdrachten uit 2008 en 2011 niet uitgevoerd, maar zijn daarop niet aangesproken door de GS Ede. Tweede bezwaar betreft de vermeende overeenstemming in hermeneutiek. De GS Ede kan niet én zeggen dat GKv en NGK op dit punt overeenstemming hebben én zelf –op Bijbelse gronden- vrouwen uit de ambten weren (of homostellen van het Avondmaal). Je praat dan niet meer over een verschil in praktische uitwerking, maar over een principieel verschil in Schriftgezag. In de NGK is er ruimte voor Schriftkritiek en als GKv moeten we dat blijven zien als belemmering voor verdere samenwerking;
  9. brief van de GK Katwijk (21-01-2017) met het verzoek tot revisie van artikel 89, besluit 3 en 4 van de GS Ede. Ze heeft blijvend bezwaar tegen de Schriftuurlijke onderbouwing van vrouwelijke ambtsdragers in de NGK en concludeert dat GKv en NGK wel degelijk een andere hermeneutiek hanteren;
  10. brief van de GK Gramsbergen (09-01-2017) met het verzoek tot revisie van artikel 89, besluit 2 t/m 4 van de GS Ede. Ze betuigt adhesie aan het revisieverzoek van de GK Heemse (zie boven) en dringt er tevens op aan dat in nadere besprekingen met de NGK scherp wordt gelet op de binding aan de belijdenis;
  11. brief van de GK Marum (29-11-2016) met het verzoek tot revisie van artikel 89, besluit 3 en 4 van de GS Ede. Ze ziet in dat een dergelijke revisie niet kan wegwassen dat er sinds de GS Ede door DKE voortvarend is gewerkt aan verdere samensprekingen. Ze verzoekt derhalve dat de GS Meppel pas verdere stappen zet op weg naar kerkelijke eenheid wanneer de door de GS 2008 en de GS 2011 geformuleerde belemmeringen daadwerkelijk zijn weggenomen;
  12. brief van de GK Kornhorn (december 2016) met het verzoek tot revisie van artikel 89, besluit 3 en 4 van de GS Ede. De inhoud van de brief is identiek aan die van de GK Marum;
  13. brief van de GK Den Helder (21-01-2017) met het verzoek tot revisie van artikel 89, besluit 3 en 4 van de GS Ede. Ze vindt het tegenstrijdig om enerzijds vrouwelijke ambtsdragers af te wijzen als GKv, en wel de weg te openen naar kerkelijke samenspreking/eenheid met de NGK die wel vrouwelijke ambtsdragers kent. Ook is de binding aan de belijdenis binnen de NGK nog niet zo strikt als door eerdere synodes werd gewenst.

 

Besluit 1:
de brieven genoemd onder Materiaal 4 tot 13 te honoreren als bijdragen in het kerkelijk gesprek over de contacten met de NGK, en via de navolgende besluiten te beantwoorden.

 

Grond:

De briefschrijvende kerken reageren op een langlopend proces, dat ook in deze synode wordt voortgezet. De bijdrage van de kerken komt meer tot haar recht wanneer ze wordt meegenomen in nieuwe besluitvorming, dan wanneer ze enkel mag dienen om de besluiten van eerdere synodes te beoordelen.

 

Besluit 2:

in te stemmen met de omschrijving van de betekenis van het besluit van GS Ede 2014-2015 in Acta art. 89 besluit 3 en 4 zoals deputaten die in hun rapport hebben weergegeven:

  1. De belemmering was een belemmering om van gesprekken over te gaan tot daadwerkelijke samensprekingen;
  2. In de gesprekken met het oog op kerkelijke eenheid blijft er een belangrijk verschil in de kerkelijke praktijk ten aanzien van vrouwelijke ambtsdragers;
  3. Uitgaande van de consensus met betrekking tot de hermeneutiek, waarin we samen willen buigen voor het Woord van God, zal met het oog op kerkelijke eenheid in onderling vertrouwen het gesprek over dit onderwerp worden voortgezet.

Grond:

Na de synode bleek dat de formulering van dit besluit vatbaar was voor misverstand, alsof toelating van vrouwen tot de ambten nu geen belemmering voor kerkelijke eenheid meer zou zijn; de bereikte overeenstemming op het punt van het schriftverstaan gaf een uitgangspunt om in het kader van samensprekingen juist verder te spreken over schriftuitleg en toepassing daarvan.

 

Besluit 3:

  1. in lijn met de synoden van Zwolle 2008 en volgende dankbaar te constateren dat de NGK als landelijk verband zich van harte binden aan de gereformeerde belijdenis;
  2. dankbaar de verheugende tendens te constateren dat de afzonderlijke NGK-kerken meer belang hechten aan de binding aan deze confessie door de ambtsdragers;
  3. met instemming kennis te nemen van het rapport Perspectieven van de Werkgroep Convergentie Kerkorde en AKS, met name het gedeelte ‘Eenheid in belijden’ over de manier waarop de binding aan de belijdenis kerkelijk vorm krijgt, en dankbaar te constateren dat op dit punt overeenstemming bereikt is tussen DKE en CCS;
  4. uit te spreken dat met deze overeenstemming, wanneer zij ook geaccordeerd wordt door de Landelijke Vergadering van de NGK, de hindernissen zijn overwonnen die de GS Zwolle 2008 nog aanwees met betrekking tot de binding aan de belijdenis;
  5. deputaten op te dragen om deze voorlopige uitspraak onder de aandacht van de kerken te brengen, eventuele reacties van de kerken te verwerken en de eerstvolgende synode te dienen met een zo mogelijk afrondend rapport hierover;
  6. deputaten op te dragen in samenwerking met CCS te werken aan een gedeelde kerkrechtelijke vormgeving.

Gronden:

  1. Alle predikanten bij de NGK hebben voor zover bekend het ondertekeningsformulier ondertekend; voor kandidaten behoort dit tot de standaardprocedure.
  2. Ook ouderlingen en diakenen in de NGK ondertekenen in toenemende mate het ondertekeningsformulier; de regiovergaderingen zien er in toenemende mate op toe dat dit gebeurt.
  3. De praktijk van ondertekening van de belijdenis en het toezicht daarop is in de NGK vrijwel gelijk geworden aan die in de GKv; nieuwe regelingen m.b.t. de toelating van predikers vermelden niet meer de mogelijkheid om ondertekening te weigeren.
  4. Deze praktijk bevestigt de overeenstemming over de aard van de binding aan de belijdenis waarvan eerder de synodes van Zwolle 2008 en Harderwijk 2011 dankbaar kennisnamen.
  5. Uit het rapport Perspectieven van de WCKA blijkt dat er nu ook overeenstemming is over wat door de synode van Zwolle 2008 nog als hindernissen genoemd werd, namelijk de kaders waarin bij de NGK de ondertekening functioneert, te weten de Preambule en art. 17 en 34 AKS, alsmede voor de manier waarop in het verleden het onderscheid tussen Christus als fundament en zaken in de belijdenis die het fundament niet raken, werd gebruikt.
  6. De loyale en onbekrompen binding aan de leer van de Schrift zoals beleden in de gereformeerde belijdenissen, en een goede kerkelijke inbedding ervan, blijven wezenlijk voor de eenheid en identiteit van gereformeerde kerken. Als gezamenlijk belang, vooral ter wille van de bescherming van de gemeenten, blijft dat alle aandacht waard; dat geldt niet alleen voor deputaten, maar ook voor kerkenraden en classes/regio’s.
  7. Vanwege dit belang, en omdat het rapport Perspectieven nog niet aan de kerken kon worden toegezonden, is het wijs om de kerken alsnog op de inhoud van dit rapport te wijzen en de gelegenheid te geven zich de conclusies eigen te maken en/of er op te reageren.
  8. Met het oog op verdere groei naar eenheid van NGK en GKv is een gedeelde kerkrechtelijke vormgeving onmisbaar. Voor ambtsdragers, kerkenraden en classes/regio’s, maar ook voor gemeenteleden, moet helder zijn welke afspraken geldig zijn en hoe, in voorkomende gevallen, betrokkenen aan die afspraken gehouden worden.

Besluit 4:

  1. de samensprekingen met de NGK met het oog op landelijke kerkelijke eenheid voort te zetten en deputaten hier de opdracht voor te geven;
  2. deputaten mandaat te geven voor het anticiperen op ontwikkelingen in de NGK en besluiten van hun LV om zodoende mogelijke nieuwe belemmeringen te voorkomen en eenheid op termijn voor te bereiden;
  3. deputaten opdracht te geven om in samenwerking met CCS, waar mogelijk en gewenst, het proces van herstel en verzoening op plaatselijk niveau te stimuleren en te ondersteunen.

Gronden:

  1. De begonnen samensprekingen zijn hoopgevend en vragen om een vervolg.
  2. De voortgang van de samensprekingen vraagt om tijdig anticiperen, zoals deputaten in hun aanvullingsbrief hebben duidelijk gemaakt en zoals zij dit onder andere al vormgegeven hebben in de instelling van de Werkgroep Convergentie Kerkorde en AKS.
  3. Het helen van de breuk van 50 jaar geleden kan niet zonder goede zorg voor de wonden die destijds zijn geslagen. De verzoening in Christus geeft ruimte om de geschiedenis eerlijk onder ogen te zien.

Besluit 5:

deputaten op te dragen in het kader van de samensprekingen met de NGK met het oog op landelijke kerkelijke eenheid:

  1. uitgaande van de consensus over de hermeneutiek verder te spreken over de vraag wat de schriftuurlijke onderbouwing is voor het toelaten van vrouwen tot de ambten in de NGK;
  2. hierbij te onderzoeken
  1. in hoeverre NGK en GKv hier overeenstemming over kunnen bereiken;
  2. in hoeverre er bij blijvend verschil van inzicht een vorm van tolerantie mogelijk is.

Gronden:

  1. duidelijkheid over schriftuurlijke argumentatie om vrouwen tot het ambt toe te laten, is nodig voor de voortgang van de samensprekingen en staat ten dienste van de kerken in hun meeleven en medeverantwoordelijkheid;
  2. vanuit de bereikte overeenstemming op het punt van het schriftverstaan en aan de hand van het te verwachten besluit van de synode op de rapporten van deputaten M/V, dienen we ons in te spannen om samen met de NGK over de vragen rond vrouw en ambt te proberen het nu eens te worden;
  3. het verlangen naar kerkelijke eenheid dringt ons om, als het onverhoopt niet lukt het over de vragen rond vrouw en ambt eens te worden, samen met de NGK na te gaan en te overleggen in hoeverre we verschillen op dit punt van elkaar kunnen verdragen.

Het voorstel van besluit 5 is voorlopig; een dergelijk besluit immers heeft pas zin, nadat de synode m.b.t. de rapporten van deputaten M/V een besluit heeft genomen.

 

Besluit 6:

  1. uit te spreken dat de bereikte overeenstemming voldoende waarborg en vertrouwen geeft om, in afwachting van landelijke eenheid, plaatselijk verdere samenwerking mogelijk te maken, in de vorm van het toelaten van elkaars predikanten om voor te gaan in de erediensten, en het aanvaarden van elkaars leden;
  2. daartoe de volgende regeling te aanvaarden:

 

GENERALE REGELING VOOR PLAATSELIJK CONTACT EN SAMENWERKING MET EEN NEDERLANDS GEREFORMEERDE KERK

Ingevolge artikel E69.2 KO

 

Zowel de landelijke als de plaatselijke contacten worden gedreven door het verlangen van onze Heiland, verwoord tegenover zijn hemelse Vader: "laat hen allen één zijn, Vader. Zoals u in mij bent en ik in u, laat hen zo ook in ons zijn, opdat de wereld gelooft dat u mij hebt gezonden", Joh. 17:21. De contacten richten zich daarbij op de belofte die Jezus Christus gaf in Joh. 10:16: "zij zullen naar mijn stem luisteren: dan zal er één kudde zijn, met één herder". Vanuit deze gehoorzaamheid werken de kerken zowel landelijk als plaatselijk aan kerkelijke eenheid die confessioneel is verankerd en waar mogelijk zichtbaar vorm krijgt. Ze zullen bij eventuele contacten ook andere kerken aanspreken op deze goddelijke roeping en belofte.

 

Als kader voor plaatselijk contact en samenwerking met kerken uit het verband van de Nederlands Gereformeerde Kerken (NGK) gelden de volgende afspraken:

  1. In principe ligt voor alle plaatselijke kerken de mogelijkheid open ongecensureerde belijdende leden van een NGK-gemeente toe te laten tot de viering van het avondmaal.
  2. Leden uit een NGK-gemeente die zich willen aansluiten bij de plaatselijke GKv-gemeente, worden alleen ontvangen na goed overleg tussen de betrokken kerkenraden. Wanneer een gemeentelid verhuist en zich elders wenst aan te sluiten bij een NGK-gemeente wordt artikel C44 KO toegepast.
  3. Elke predikant van de NGK is bevoegd tot de bediening van Woord en sacramenten, tot de dienst van de gebeden, en tot de bevestiging van ambtsdragers, het afnemen van openbare geloofsbelijdenis en de kerkelijke bevestiging van een huwelijk in een kerkdienst van een GKv-gemeente, mits op uitnodiging van de kerkenraad van die gemeente en mits hij zich door ondertekening heeft gebonden aan de leer van de bijbel, zoals samengevat in de belijdenisgeschriften van de Gereformeerde Kerken; hierbij worden de generaal-synodale besluiten m.b.t. ‘man/vrouw en ambt’ in acht genomen.
  4. Een GKv-predikant die door een NGK-kerkenraad wordt uitgenodigd voor te gaan in een kerkdienst behoeft eveneens de bewilliging van zijn eigen kerkenraad.
  5. Het is een roeping voor elke kerkenraad om, waar mogelijk, contact te zoeken en te onderhouden met de plaatselijke NGK met het oog op kerkelijke samenwerking. Daarbij zal gebruik gemaakt worden van wat in de landelijke besprekingen is bereikt. De kerkenraad informeert de gemeente hierover. De gemeente wordt daadwerkelijk bij de contactoefening en de voorbereiding van de te nemen beslissingen betrokken. De kerkenraad werkt eraan dat voor deze beslissingen in de gemeente steeds voldoende draagvlak bestaat.
  6. De kerken houden elkaar in classicaal verband regelmatig op de hoogte ten aanzien van activiteiten en ontwikkelingen in het contact en de samenwerking als in deze regels bedoeld. Ze raadplegen en adviseren elkaar hierover, in het bijzonder via de jaarlijkse kerkvisitatie. Ze zien op elkaar toe wat betreft het nakomen van landelijke afspraken over kerkelijke samenwerking.
  7. Wanneer de kerkenraad de tijd gekomen acht voor gezamenlijke kerkdiensten, vraagt hij daarvoor de instemming van de gemeente en de goedkeuring van de classis. Vooraf vraagt de kerkenraad een schriftelijk advies van de deputaten voor kerkelijke eenheid van de generale synode.
  8. Wanneer de kerkenraad het voornemen heeft om over te gaan tot de vorming van een zgn. ‘samenwerkingsgemeente’, volgt hij de bepalingen van de desbetreffende regeling.
  9. Zolang beide kerkverbanden afzonderlijk van elkaar bestaan blijft plaatselijke samenwerking beperkt. Er is geen mogelijkheid tot volledige fusie van een plaatselijke GKv met een NGK.
  10. In gevallen waarin deze regeling niet voorziet vraagt de kerkenraad advies bij de deputaten kerkelijke eenheid van de generale synode. De kerkenraad handelt in ieder geval zo veel mogelijk naar analogie van bovenstaande regels.

Gronden:

  1. In de NGK geldt op gelijke wijze als in de GKv de instemming met de gereformeerde belijdenis als voorwaarde voor het toegelaten worden als predikant.
  2. De bereikte overeenstemming over de binding aan de belijdenis geeft het vertrouwen dat de NGK als geheel zich binden aan de belijdenis en dat dit ook uitwerking vindt in de toelating van predikanten. Op dit punt kan aan de NGK hetzelfde vertrouwen gegeven worden als aan de CGK.
  3. De GKv geven geen ruimte aan vrouwelijke voorgangers in de kerkdienst of aan voorgangers die de belijdenis niet hebben ondertekend.

Bijlage 3 – Gewijzigd conceptbesluit 4

 

Besluit 4: (besluit 5 wordt besluit 4)

  1. te constateren dat door de besluiten over de toelating van vrouwen tot het ambt een belangrijk verschil tussen NGK en GKv is weggenomen, zodat er op dat punt geen belemmering meer is voor de voortgang van de samensprekingen;
  2. deputaten op te dragen, uitgaande van de consensus over de hermeneutiek en in aansluiting bij de genoemde besluiten, samen met CCS:
    1. aandacht te geven aan de voor de dienst van vrouwen in het ambt wederzijds gebruikte uitgangspunten en argumenten;
    2. af te stemmen hoe de toelating van vrouwen tot het ambt in de praktijk verloopt.

T.a.v. besluit 6: dit hangt ervan af of het besluit over vrouwelijke predikanten meteen al in praktijk gebracht zal worden. Zo ja, dan kan de laatste regel van nummer 3 vervallen, en het eerste zinsdeel van grond 3.

Als de invoering later plaatsvindt, kan nummer 3 blijven staan, en kan grond 3 wellicht gewijzigd in: de GKv geven op dit moment nog geen onbeperkte ruimte aan vrouwelijke voorgangers...

 

Bijlage 4 – Conceptbesluiten Wesseling c.s./Amendementen Van der Tol

 

[De blauwe vet-cursieve teksten vormen aanpassingen aan het originele deputatenvoorstel met hetzelfde nummer.]

 

Besluit 3:

  1. in lijn met de synoden van Zwolle 2008 en volgende dankbaar te constateren dat de NGK als landelijk verband zich van harte willen binden aan de gereformeerde belijdenis, maar dat dit plaatselijk nog niet altijd evident is.
  2. dankbaar de verheugende tendens te constateren dat de afzonderlijke NGK-kerken meer belang hechten aan de binding aan deze confessie door de ambtsdragers;
  3. kennis te nemen van het rapport Perspectieven van de Werkgroep Convergentie Kerkorde en AKS, met name van het gedeelte ‘Eenheid in belijden’ over de manier waarop de binding aan de belijdenis kerkelijk vorm krijgt, en te constateren dat op onderdelen overeenstemming bereikt is tussen DKE en CCS;
  4. uit te spreken dat nog onvoldoende helder is gebleven hoe omgegaan behoort te worden met concrete en voortgaande afwijking van de belijdenis bij ambtsdragers en hoe de gemeente bij vastgestelde confessionele onbetrouwbaarheid daartegen in bescherming wordt genomen.
  5. deputaten op te dragen daarover helderheid te scheppen en de eerstvolgende synode te rapporteren welke kerkelijke overeenstemming is bereikt.
  6. uit te spreken dat wanneer ook daarover overeenstemming is bereikt en deze ook door de Landelijke Vergadering van de NGK is geaccordeerd, de hindernissen zijn overwonnen die de GS Zwolle 2008 nog aanwees met betrekking tot de binding aan de belijdenis;
  7. deputaten op te dragen bij gebleken overeenstemming ook op dit punt in samenwerking met CCS te werken aan een gedeelde kerkrechtelijke vormgeving.

Gronden (nieuwe versie):

  1. Alle predikanten bij de NGK hebben voor zover bekend het ondertekeningsformulier ondertekend; voor kandidaten behoort dit tot de standaardprocedure.
  2. Ook ouderlingen en diakenen in de NGK ondertekenen in toenemende mate het ondertekeningsformulier; de regiovergaderingen zien er in toenemende mate op toe dat dit gebeurt.
  3. De praktijk van ondertekening van de belijdenis en het toezicht daarop is in de NGK formeel vrijwel gelijk geworden aan die in de GKv; nieuwe regelingen m.b.t. de toelating van predikers vermelden niet meer de mogelijkheid om ondertekening te weigeren.
  4. Tegelijk laat, ondanks deze positieve ontwikkelingen, de beleving en naleving van de ondertekening plaatselijk nog te wensen over en is er binnen de NGK, naar eigen zeggen, een groeiende pluriformiteit.
  5. Enerzijds bevestigt dus deze praktijk de overeenstemming over de aard van de binding aan de belijdenis waarvan eerder de synodes van Zwolle 2008 en Harderwijk 2011 dankbaar kennisnamen, anderzijds bevestigt de kerkelijke praktijk ook de zorg die Zwolle destijds, in lijn met voorgaande synoden, al uitsprak.
  6. Uit het rapport Perspectieven van de WCKA blijkt dat er verregaande overeenstemming is over wat door de synode van Zwolle 2008 nog als hindernissen genoemd werd, namelijk de kaders waarin bij de NGK de ondertekening functioneert, te weten de Preambule en art. 17 en 34 AKS, alsmede voor de manier waarop in het verleden het onderscheid tussen Christus als fundament en zaken in de belijdenis die het fundament niet raken, werd gebruikt. Onhelder blijft evenwel onder welke voorwaarden voortgaande afwijking te verdragen valt en hoe de gemeente afdoende in bescherming wordt genomen tegen deze afwijkingen bij een ambtsdrager en tegen wat het rapport Perspectieven ‘confessionele onbetrouwbaarheid’ noemt.
  7. De loyale en onbekrompen binding aan de leer van de Schrift zoals beleden in de gereformeerde belijdenissen, en een goede kerkelijke inbedding ervan, blijven wezenlijk voor de eenheid en identiteit van gereformeerde kerken. Als gezamenlijk belang, vooral ter wille van de bescherming van de gemeenten, blijft dat alle aandacht waard; dat geldt niet alleen voor deputaten, maar ook voor kerkenraden en classes/regio’s.
  8. Vanwege dit belang, en omdat het rapport Perspectieven nog niet aan de kerken kon worden toegezonden, is het wijs om de kerken alsnog op de inhoud van dit rapport te wijzen en de gelegenheid te geven zich de conclusies eigen te maken en/of er op te reageren.
  9. Met het oog op verdere groei naar eenheid van NGK en GKv is een gedeelde kerkrechtelijke vormgeving onmisbaar. Voor ambtsdragers, kerkenraden en classes/regio’s, maar ook voor gemeenteleden, moet helder zijn welke afspraken geldig zijn en hoe, in voorkomende gevallen, betrokkenen aan die afspraken gehouden worden.

Bijlage 5 – Schriftelijke bijdragen aan de besprekingen
Deputaten N.M. Kramer en ds. J. Wesseling 

 

Brief van deputaten N.M. Kramer en J. Wesseling inzake de conceptvoorstellen m.b.t. de NGK.

 

Geachte synode, beste afgevaardigden,

 

Op uw tafel liggen deze week de voorstellen m.b.t. de Nederlands Gereformeerde Kerken. Opnieuw wend ik me als deputaat afzonderlijk tot u, met instemming en bijval van br. N.M. Kramer.

Wij zijn van mening dat er over de voorliggende voorstellen wel wat op te merken valt. Dat is mede een gevolg van onvoldoende diepgaand doorspreken over de achter regelgeving aan de orde zijnde vragen. Want het gaat  opnieuw nadrukkelijk om de vraag op welke wijze we confessioneel-gereformeerd kerk willen zijn in de nabije toekomst. Hoeveel valt er te verdragen aan van de gereformeerde confessie afwijkende opvattingen? Is er in de kerken ruimte voor ambtsdragers, die (zoals het WCKA-rapport dat noemt) confessioneel onbetrouwbaar zijn?

Uiteraard gaat het dan om het belang van de gemeente, die van Christus is. Het is een bijbelse opdracht dat ambtsdragers haar beschermen ‘door zich te houden aan het betrouwbare woord, in overeenstemming met de leer, zodat hij bij machte is anderen te bemoedigen op grond van de gezonde leer en tegensprekers te weerleggen’ (Titus 1:9). Zij dienen erop toe te zien dat de gemeente blijft bij de zuivere leer en daar ook daadwerkelijk naar leeft. Dwaalleer mag de kudde van Christus niet infecteren (zie bevestigingsformulier voor ouderlingen).

 

Wij hebben grote twijfels of deze kerntaak van ambtsdragers in de voorliggende concept-voorstellen (m.n. onder 3c en 3d) wel voldoende profiel krijgt.

Ook betwijfelen wij of de voorstellen recht doen aan door diverse kerken ingebrachte bezwaren en de daaruit voortvloeiende revisie-verzoeken (concept-besluit 3a).

Om die reden hebben wij onze steun aan deze voorstellen onthouden en schrijven wij aan u in het onderstaande. Wij doen dat allerminst uit tegendraadsheid. Het gaat ons om de zaak in geding: is door middel van deze overeenstemming de hindernis van Zwolle wel werkelijk overwonnen en waarborgt deze benadering de bescherming van de gemeente wel voldoende?

 

Wij vragen hieronder uw aandacht voor het volgende:

  1. De procesgang (m.b.t. concept-besluit 1).
  2. De hartelijke binding aan de belijdenis (m.b.t. concept-besluit 3a).
  3. De bereikte overeenstemming (m.b.t. 3c).
  4. De al dan niet overwonnen hindernis (m.b.t. 3d).

a - De procesgang

 

Reeds de opsomming onder het materiaal bij de conceptbesluiten maakt duidelijk dat er een fors aantal revisie-verzoeken liggen. Een deel daarvan betreft de uitspraken van Ede ten aanzien van de NGK. Veelal spitsen die revisie-verzoeken zich toe op de vraag hoe om te gaan met concrete en voortgaande afwijking van de gereformeerde confessie.

Zoals ons uitvoerige overzicht in het Aanvullende rapport van drie deputaten ook laat zien, hebben deputaten het gesprek daarover, reeds opgedragen door de GS van Zwolle en gehandhaafd door de GS van Harderwijk, in al die jaren niet gevoerd. Daarmee hebben ze hun opdracht ook niet naar behoren uitgevoerd. Evenwel wordt daar aan de GS van Ede niet over gerapporteerd en in de besluitvorming is het (hetgeen wij zeer hebben betreurd) niet teruggekeerd. 

 

Binnen het deputaatschap is na GS Ede bij herhaling gezegd dat de synode besluitvorming niet meer nodig vond, omdat er over de binding aan de belijdenis van beide zijden voldoende helderheid en vertrouwen zou zijn. Ook in de reacties naar kerken met vragen of bezwaren werd dat als argument aangevoerd. Ons inziens gleed dat langs de zaak in geding heen.

 

(In een eerdere concept-reactie op de ingebrachte bezwaren formuleerde de synode-commissie dan ook: 

 

“De GS Ede 2014 heeft geoordeeld dat er voldoende besproken was om met vertrouwen het gesprek met de NGK voort te zetten, gericht op kerkelijke eenheid. De synode heeft niet uitgesproken dat de genoemde onderwerpen al als afgerond beschouwd konden worden, maar de bespreking ervan in handen van DKE gelegd.”

 

Kortom, ook de synode-commissie wilde half mei 2017 nog voorstellen uit te spreken dat deze zaken niet al als afgerond konden worden beschouwd.)

 

Ten aanzien van de revisieverzoeken op dit punt zijn wij van mening dat die niet alleen begrijpelijk, maar ook gegrond zijn. Niet alleen het verloop van het proces sinds 2008 laat dat zien, óók het feit dat de commissie WCKA deze materie alsnog in bespreking heeft genomen, illustreert dat. Blijkbaar was deze zaak rond hoe om te gaan met afwijking van de gereformeerde belijdenis nog niet afdoende doorgesproken en opgehelderd.

 

Alsnog, schreven we. Immers, in het binnen het deputaatschap na GS 2014 opgestelde ‘Groeidocument’ kwam deze zaak niet meer terug. Na aanhoudend aandringen van onze kant is die uiteindelijk alsnog bij de commissie WCKA neergelegd.

Deze commissie rapporteert op 16 december 2016 in het aanvullende rapport van deputaten (uitgebracht 6 maart 2017) het volgende:

 

“Nog niet alle onderwerpen konden worden uitgewerkt. Daarbij is ook één onderwerp dat in het laatste rapport van DKE, aan de synode Meppel 2017, genoemd wordt als belangrijk bespreekpunt: de kerkrechtelijke kaders waarbinnen de binding aan de belijdenis functioneert. Om praktische redenen is over dat onderwerp nog niet gesproken.”

 

Een overzichtstabel op p. 9 van dit rapport laat zien dat dit onderwerp nog in voorbereiding is, maar dat die voorbereiding nog niet is afgerond en besproken.

 

Kortom, in de eerste maanden van 2017, lopende deze synode, is er wel werk gemaakt van de bespreking van dit onderwerp. Met als resultaat dat het nu op de synode-tafel ligt en gaat meewegen in de besluitvorming. Sterker, van de synode wordt instemming gevraagd om op de ingeslagen weg voort te gaan.

Kennelijk is er haast gemaakt. En moest blijkbaar ook haast geboden zijn.

 

Wij signaleren dat lopende de synode deputaten een nieuwe rapportage uitbrengen, op een al tientallen jaren lang essentieel onderwerp, zonder dat de kerken daar kennis van hebben kunnen nemen. Ook wordt in de voorliggende concept-besluiten de synode reeds om instemming gevraagd.

Wel kunnen de kerken achteraf hun mening er over geven, maar dan hangt er al een ‘waardering’ aan van de generale synode. En deze reacties gaan door het filter van de desbetreffende deputaten.

Wij leggen de vraag in uw midden of dat kerkelijk wel een zuivere en zorgvuldige gang van zaken is. Dat klemt temeer omdat wij van mening zijn dat de inhoud van de overeenstemming grote vragen oproept.

 

Met betrekking tot de revisie-verzoeken wordt de synode gevraagd uit te spreken deze verzoeken te honoreren als bijdragen in het kerkelijk  gesprek over de NGK.

Wij vragen ons af of dat op deze manier kan. De synode is als meeste vergadering geroepen recht te doen.

Geeft het reglement van de generale synode ruimte om revisieverzoeken op deze wijze af te handelen? De typering ‘bijdrage aan het kerkelijk gesprek’ klinkt vriendelijk en waarderend, maar ontwijkt de vraag of de bezwaarden terecht bezwaar aantekenen. Over dát punt dient deze synode zich toch uit te spreken?

Ook de aangevoerde grond is sterk subjectief gekleurd. Wie bepaalt of de aangevoerde bezwaren, bij deze andere honorering meer tot hun recht komen in de nieuwe besluitvorming? En … wat waren die bezwaren dan? Daarop komen we hieronder nog terug.

 

b - De hartelijkheid van de binding

 

Wij kunnen er (met pijn in ons hart) niet onderuit aan te geven dat wij moeite blijven houden met de forse beweringen onder concept-besluit 3a. Is die bewering niet te sterk? Zijn wij wel in staat tot zo’n overweldigend positief oordeel over de kerken van de NGK.

Enerzijds willen wij voluit honoreren dat er een beweging merkbaar is, waarbij de NGK zich hechter wil verbinden aan de gereformeerde confessie. De overeenstemming, reeds verwoord in 2006, waar de GS van Zwolle al met dankbaarheid kennis van nam, stemt ook ons dankbaar, geeft herkenning en bemoedigt om met elkaar van hart tot hart door te spreken.

 

Evenwel: het is niet het volledige beeld. Hoe verhoudt zich het landelijk verband zich tot de plaatselijke kerken. Reeds in onze beantwoording van de aan ons gestelde vragen hebben wij de synode ook andere zaken onder ogen gebracht. M.n. bij vraag 49 gaven wij concrete situaties aan. Met schroom, zeiden we, omdat eer teer is. En om de schijn van bevooroordeeldheid te vermijden, verwezen wij naar opmerkingen uit eigen NGK-kring.

 

Wij citeerden daarom ds. Kor Muller, die op ons aanvullend rapport publiek in het Nederlands Dagblad reageerde (6 febr. 2017) door aan te geven dat

 

".. de instemming met de gereformeerde belijdenis binnen de NGK rammelt. Laat in  de pre-ambule helder staan dat de NGK-kerken verklaren dat in dat belijden van de waarheid van de Heilige Schrift, zoals in de drie Formulieren van eenheid is uitgedrukt, haar eenheid en de grond voor haar samengaan te vinden.  Maar wie geen vreemdeling in de NGK is, weet ook dat dit niet overal zo beleefd en beleden wordt. (Hoe zou dat eigenlijk in de Gkv zijn, vraagt ik mij (Muller) zich af?)” (einde citaat).

 

In het blad Onderweg van 16 april 2016 meldt hij dat er reden is om de intern toegenomen pluriformiteit in de NGK kerkrechtelijk een plek te geven. Zo zou het aanvaarden van elkaars predikanten slechts ‘in principe’ moeten plaatsvinden, waardoor kerkenraden het recht krijgen om predikanten te weren.

Desgevraagd verwoordde Muller ook het gevoelen bij diverse NGK-kerken t.a.v. een mogelijke eenwording, dat er angst was om de verworven vrijheid te moeten inleveren. Ook waren er kerken die zich van landelijke besluitvorming weinig zouden aantrekken.

 

Wij voegen nog daarbij dat een voorganger publiekelijk aangaf dat alle zaken die ‘Christus als fundament’ niet raken, niet principieel van aard zijn, maar praktisch. Dezelfde voorganger pleit voor een dubbele dooppraktijk.

 

Met grote schroom menen wij dit te moeten melden. Het roept de vraag op wat daarom ‘als geheel hartelijk binden’ in de praktijk inhoudt. En wat gaat dit - zonder nadere inkadering - concreet voor de kerken bij een verdergaande eenwording?

 

c - De bereikte overeenstemming

 

In concept-besluit 3c wordt gemeld dat er overeenstemming is bereikt.

Dat klinkt verheugend. En inderdaad, in het gedeelte ‘Eenheid in belijden’ staan mooie en verheugende dingen. Zo stemt het vreugdevol dat er grote eenstemmigheid bestaat over de waarde en functie van de gereformeerde belijdenis. Mooi is ook om te lezen wat de aard van de leer is voor o.a. de prediking: “voor de prediker is die leer, samen beleden en geformuleerd, een hulpmiddel om die prediking in overeenstemming te laten zijn met de Schrift. De belijdenis beschermt tegen dwaalleer en onevenwichtigheid. Zo wordt recht gedaan aan de Heer en wordt de gemeente toegerust voor de geloofsband met Hem.”

Het doet ons ook heel goed dat afstand genomen wordt van het onderscheid tussen fundamentele en niet-fundamentele delen van het belijden. En het nieuwe bindingsformulier van de GKv brengt goed onder woorden wat een ambtsdrager verklaart en belooft bij het begin van zijn ambtsdienst.

Opzienbarend is dat er een optimistisch idealisme gesignaleerd wordt achter het independentisme.

 

“Independentisme laat je in de steek als het moeilijk wordt. Het idealisme is van het type van: ‘als het goed is, dan…’. Maar de vraag blijft onbeantwoord wat er moet gebeuren als het níet goed is. Het is een christelijke vorm van bescheidenheid om, vóór het eventueel niet goed gaat, uit vrije wil aan te geven dat anderen hebben in te grijpen, en bij voorbaat te beloven dat dan ook te zullen accepteren. Het kerkrecht dient daarvoor wegen te wijzen.”

 

Maar bij al die verheugende elementen blijft de vraag welke overeenstemming er dan bereikt is op het heikele punt, t.w. hoe om te gaan met concrete en voortgaande afwijking van de gereformeerde confessie? Dát punt ligt al tientallen jaren als verschil tussen de NGK en de GKv. Treffend verwoord al in de Overeenstemming de zgn. Balans, van 2006:

 

"Een ander verschil betreft het omgaan met concrete en voortgaande afwijking van de belijdenis. Van de kant van de NGK wordt benadrukt dat een ambtsdrager niet gauw geschorst zal worden, wanneer geen sprake is van aantasting van het ene fundament, Jezus Christus, of als de afwijking het bouwen op dit ene fundament niet verhindert. Van de kant van de GKV wordt erkend dat nimmer snel tot schorsing overgegaan zal worden, maar ligt tegelijk meer accent op de bescherming van de gemeente tegen dwaalleer."

 

Het gaat dus om de ruimte die een oprecht en gelovig ambtsdrager krijgt om ambtsdrager te blijven bij van de gereformeerde confessie afwijkende opvattingen. En welke ruimte heeft een ambtsdrager om zijn afwijkende mening te bespreken en/of te ventileren?

Hoe wordt dit al tientallen jaren lang bestaande verschil in het rapport WCKA overbrugd?

 

Dan vallen een paar dingen ons op.

 

1.

Allereerst dat aangegeven wordt dat bij een goede kerkrechtelijke regeling niet de vrijheid van exegese en theologie wordt weggenomen.

 

“De belofte ‘niets te leren wat afwijkt van de leer van de kerk’ betekent niet dat een predikant in een publicatie geen kritische vragen mag stellen. Het is ook niet de bedoeling dat zulke vragen bij de belijdenis, vanuit de Schrift, alleen gesteld mogen worden in een kerkenraadsstuk (omdat we ‘dit gevoelen zullen voorleggen aan de kerkenraad’). Dan zou er geen brede discussie mogelijk zijn, terwijl het juist waardevol is dat ook anderen mee kunnen denken. Het betekent wel dat de kerken een veilige plek moeten zijn. Ambtsdragers mogen er hardop vragen stellen, en er wordt samen gezocht naar antwoorden. Tegelijk doen ze dat zo dat het voor de gemeente ook veilig is.”

 

Hier lijkt alle ruimte geboden te worden voor het stellen van vragen, voor een gemeente-breed (of land-breed) gesprek. Zo’n brede discussie is waardevol, mits het veilig gedaan wordt en de gemeente / kerk veilig is.

 

Wij signaleren dat het gaat om kritische vragen, die door een ambtsdrager breed aan de orde gesteld mogen worden. Een brede discussie is waardevol.

Wij signaleren ook dat deze benadering anders getoonzet is dan in de Overeenstemming van 2006, waar het belang van de gemeente van beide kanten zwaarder meewoog: 

 

Bij de bezinning op de inhoud van de belijdenis dient altijd het belang van de gemeente een centrale plaats in te nemen. Waar sprake is van kritiek op essentiële onderdelen van de belijdenis zijn de kerkelijke vergaderingen de natuurlijke plaats om deze kritiek te bespreken, dit met het oog op de gemeente. De in de GKV en NGK gebruikte ondertekeningsformulieren wijzen daarvoor de weg.

Tegelijk is duidelijk, dat niet elke kritiek op de belijdenis uitsluitend op kerkelijke vergaderingen besproken dient te worden. Een pleidooi voor een cosmetische verandering kan vrijuit gehouden worden in boek of blad. En ook waar een meer dan cosmetische verandering bepleit wordt, hoeft dat niet noodzakelijkerwijs op een kerkelijke vergadering te gebeuren. Waar het gaat om de inhoud van de confessie, zal van ambtsdragers respect voor de leer verwacht mogen worden, dit ter wille van

de gemeente. Zo wordt dat ook beklemtoond in de beide genoemde ondertekeningsformulieren.”

 

Kortom, het belang van de gemeente om bewaard te worden bij de zuivere leer komt onvoldoende duidelijk in beeld.

 

2

Uiteraard kan en mag ook een ambtsdrager in alle oprechtheid vragen, zelfs kritische krijgen bij de gereformeerde belijdenis. Dat moge duidelijk zijn. De nota WCKA doordenkt dat in par. D3. Uiteindelijk spitst de nota zich ook toe op een situatie waarbij de confessionele betrouwbaarheid in geding is.

 

2a - In welke kring mag hij dat aan de orde stellen?

 

Deputaten herziening kerkorde schreven daarover bij het ontwerp van een herzien bindingsformulier in 2014 het volgende (Acta Ede 2104 p. 262).  Wij geven hieronder een en ander daaruit weer.

 

12. Voor wantrouwen was aan het begin van de 17e eeuw wel reden. Voorgangers die sympathiseerden met de Remonstrantse beweging, waagden het om ondertekening van de NGB en HC te combineren met een prediking die daar in feite van afweek. Tegelijk genoten zij meermalen bescherming van de overheid, die meende met deze tolerantie kerkelijke twisten te kunnen voorkomen, maar met het afdwingen van tolerantie de zaak juist op de spits dreef. De kerken zagen zich in deze situatie genoodzaakt tot scherpere formuleringen in het ondertekeningsformulier.

 

“10. Wellicht is het beter om in het formulier af te zien van procedurele bepalingen. Voor de ondertekenende ambtsdragers komt het erop aan om waar te maken wat blijft: stem geven aan de gereformeerde belijdenis. Voor de kerkenraad en andere kerkelijke vergaderingen geeft het ruimte om op adequate wijze werk te maken van het toezicht op de leer. Daadwerkelijke trouw aan de belijdenis vraagt vóór alles om levende aandacht van de toeziende ouderlingen.

 

30. Een belangrijk motief was en is dat naar onze mening de acceptatie van de belijdenisgeschriften wordt gediend wanneer er ruimte bestaat om eventuele vragen of bedenkingen te kunnen bespreken. Deze bespreking moet wel zodanig vorm krijgen dat het andere kerkleden niet in verwarring brengt. Dat vraagt op zijn minst om loyaliteit ten opzichte van de belijdenis. De binding daaraan staat niet ter discussie, maar is juist reden voor gesprek: we nemen de tekst van de belijdenis serieus.

 

31. Het blijkt echter lastig om hier vaste procedures voor te ontwerpen. Niet elk onderdeel van de belijdenis is even gewichtig of ligt even gevoelig. Ook kunnen de vragen van verschillend kaliber zijn. Verder is van belang in welke kring iemand zijn vragen aan de orde stelt. Er is duidelijk verschil tussen een vertrouwelijk gesprek onder vier ogen en een openbare preek. Zoals er ook verschil is tussen het schrijven van een mail die slechts door enkele geadresseerden wordt gelezen, of het schrijven van een weblog die voor ieder toegankelijk is.

 

32. In een eerste concept  van een nieuw bindingsformulier stond de zin: Wanneer wij op enig onderdeel van de leer verschil ervaren tussen de leer van de Bijbel en de inhoud van de genoemde belijdenisgeschrif-ten, zullen we dit op gepaste wijze aan de orde stellen. Daar kwam nogal wat commentaar op.

Deputaten schrijven dan: “De uitdrukking “op gepaste wijze” was bedoeld om de ondertekenaars van het formulier bewust te maken van hun verantwoordelijkheid in dezen. Maar gelet op de bespreking in de synode is het de vraag of de ondertekenaars het ook zo zullen opvatten en toepassen. Een meer expliciete formulering kan hier dienstig zijn.”

Die meer expliciete formulering is geworden: “Wanneer wij op een onderdeel van de leer verschil ervaren tussen de leer van de Bijbel en de inhoud van de genoemde belijdenisgeschriften, en onze moeite niet kan worden weggenomen, zullen wij onze bezwaren ter beoordeling voorleggen aan de kerkelijke vergade-ringen.”

Conclusie: de ‘gepaste wijze’ wordt met blijvende bezwaren de kerkelijke vergaderingen zoeken.

 

36. Deputaten schrijven dan: “De tussenzin over de moeite die “niet kan worden weggenomen” honoreert dat niet elke bedenking hoeft te leiden tot een formeel bezwaar. De betrokken ambtsdrager kan zijn vragen voor zich houden. Of hij kan zijn bedenkingen in kleine kring bespreken en daarbij genoegzaam beantwoord worden. Maar wanneer zijn vragen uitgroeien tot bezwaren, en ook zodanig dat ze ergens neergelegd moeten worden, vermeldt het formulier nu een duidelijk adres: de kerkelijke vergaderingen.”

 

Kortom:

  • Ondertekenende ambtsdragers geven stem aan de belijdenis en zijn daar loyaal aan.
  • Vragen mag je ook voor je houden; bespreking van vragen mag kerkleden niet in verwarring brengen.
  • De kring waarin je vragen aan de orde stelt, is daarom van belang.
  • Groeien vragen door naar bezwaren, dan is het niet toereikend om die ‘op gepaste wijze’ aan de orde te stellen. De GS van 2014 nam welbewust de kerkelijke vergaderingen op als het aangewezen adres.

Dus ruimte voor vragen, maar de gemeente is geen vrij gesprekspodium.

Het mag niet ten koste gaan van de bescherming van de gemeente en de eensgezindheid in de leer.

 

Wij menen hier spanning te signaleren tussen de brede ruimte voor een gesprek/discussie in de WCKA-nota én de benadering van de GKv-kerken middels hun bindingsformulier.

 

2b - Wat te doen met confessionele onbetrouwbaarheid?

 

Die typering komt uit de WCKA-nota en is wel van belang. Een ambtsdrager wordt niet automatisch geschorst. (Daar zit wel veel pijn uit de 60-er jaren).

Maar er is al gesprek geweest, kerkelijke vergaderingen hebben zich er over gebogen en zijn tot een oordeel gekomen: afwijking van de confessie en confessioneel onbetrouwbaar. (Dat laatste is niet hetzelfde als onoprecht of ongelovig!).

Een ambtsdrager geeft (op een concreet punt) geen stem aan de confessie, blijkt niet loyaal te zijn en is niet in staat de gemeente daarin het goede spoor te wijzen.

Hier spitst de vraag zich toe: wat te doen met concrete en (ook na gesprekken en vergaderen) voortgaande afwijking van de belijdenis?

 

En híer komt ons inziens de zwakke plek van het WCKA-rapport naar voren.

Een kerkenraad, die ook van mening is dat de confessionele betrouwbaarheid in geding is, kán zo’n ambtsdrager schorsen.  Het kán, maar hoeft niet. Bijvoorbeeld vanwege pastorale redenen.

Wat dan wel te doen? Dat blijft open.

 

Wij vragen ons af of hier dan kan gaan meespelen wat in de Balans al als verschil in praktijk werd opgemerkt: dat een ambtsdrager niet  gauw geschorst zal worden, wanneer geen sprake is van aantasting van het ene fundament, Jezus Christus, of als de afwijking het bouwen op dit ene fundament niet verhindert.

En laat juist op dit cruciale moment de nota ons niet in de steek en speelt er een vergelijkbaar idealisme mee als bij independentisme? Het regelt niet wanneer het níet goed is.

 

Ook kan de situatie zich voordoen dat de raad niet instemt met een meerdere vergadering, ondanks diens mening dat er sprake is van confessionele onbetrouwbaarheid.

Dan kán, in het uiterste geval (wanneer daar geen goede redenen voor zijn, wanneer er geen beroepsmogelijkheid is én wanneer de zaak zo zwaar weegt dat die niet verdragen kan worden) zo’n plaatselijke gemeente buiten het kerkelijk verband gesloten worden.

Het kán, in het uiterste geval, maar hoeft niet….

 

Alweer: het blijft op het cruciale moment open.

Uiteraard begrijpen wij dat zo’n kerkelijke handeling een zwaarwegend middel is en uiterst ingrijpend. Niettemin roept het de vraag of in hoeverre er binnen het verband van kerken ruimte is voor confessionele onbetrouwbaarheid (de term komt uit de nota-WCKA zelf). Wie bepaalt wat wanneer nog te verdragen valt? En gaat daar onwillekeurig niet in meespelen dat een ambtsdrager niet gauw geschorst zal worden, wanneer geen sprake is van aantasting van het ene fundament, Jezus Christus, of als de afwijking het bouwen op dit ene fundament niet verhindert? Wat te doen wanneer plaatselijke ambtsdragers hun ambt verzaken, hun handtekening niet nakomen en een gemeente in gevaar is?

Ons inziens lijdt de nota hier aan hetzelfde idealisme, waar eerder voor gewaarschuwd werd. Uiteindelijk wordt niet duidelijk hoe om te gaan met concrete en voortgaande afwijking van de belijdenis. 

Welk probleem is er opgelost?

 

2c - Spanning met eigen kerkorde?

 

Wie het WCKA-rapport doorneemt, zal geneigd zijn in eerste instantie de inventarisatie van de van belang zijnde artikelen voor kennisgeving aan te nemen. Bij ons kwam pas naderhand het besef dat daarin twee belangwekkende artikelen mankeerden, t.w. B28.1 en D56. Dat is wel hoogst opmerkelijk, te meer omdat juist in art. D56 de kerkelijke verdraagzaamheid zo helder wordt omschreven én begrensd.

 

We geven van beide artikelen hieronder de ter zake doende bepalingen weer.

 

B28 schorsing en afzetting ouderlingen en diakenen
B28.1 Een ouderling of diaken die een openbare of in ander opzicht ernstige zonde begaat, zijn ambt verwaarloost of misbruikt, in strijd handelt met het bindingsformulier dan wel de kerkelijke vermaning hardnekkig verwerpt, wordt door de kerkenraad geschorst.
B28.3 Een schorsing geldt voor ten hoogste een periode van vier maanden.
B28.4 De kerkenraad beslist of na de schorsing afzetting moet volgen.

 

D56 afwijkende opvattingen
D56 Wanneer er bij iemand sprake is van opvattingen die afwijken van de gezonde bijbelse leer, kan de kerkenraad besluiten hem in zijn overtuiging te verdragen onder de volgende voorwaarden:
a. hij is bereid om zich te verantwoorden tegenover de Heilige Schrift en zich daaruit te laten onderwijzen;
b. hij voert geen propaganda voor zijn opvattingen;
c. hij houdt zich aan eventuele aanwijzingen van de kerkenraad.

 

D54 wijze van optreden
 

Een paar dingen vallen op

  • In de WCKA-rapportage kan schorsing het gevolg zijn van het feit dat de confessionele betrouwbaarheid in geding is en de uitlatingen van de ambtsdrager in strijd zijn met Gods Woord (wie moet dat aantonen?). Blijkens de GKv-kerkorde kan een schorsing een bredere aanleiding hebben: het in strijd met het  bindingsformulier handelen. Dan gaat het om meer dan alleen de uitlatingen, lijkt ons.
  • Hoezeer de gereformeerde kerken de bescherming van de gemeente op het oog gehad hebben en de gezamenlijke leer daarbij in bescherming genomen werd, blijkt ook wel uit art. D56. Deze synodale bepaling uit 1914 is in 2014 in der kerkorde opgenomen, om de gemeente niet te laten infecteren door dwaling en te bewaren bij de gezonde leer. Zelfs voor een gemeentelid is er een beperkte ruimte, onder bepaalde voorwaarden.

De vraag was in hoeverre afwijkende opvattingen bij een gemeentelid verdragen kon worden. De kerken hebben toen een grens getrokken. Dat is geen vrijgemaakte specialiteit. Dit kerkelijke principe is ontstaan in de tijd van de remonstranten en sinds 1914 kerkelijk geijkt (zie ook ons Aanvullend rapport).

Wanneer een gemeentelid al niet de ruimte krijgt om voor zijn afwijkende opvattingen propaganda te voeren en aan bepaalde voorwaarden wordt gebonden, zou een ambtsdrager dan wel na zijn handtekening gezet te hebben, zijn ideeën vrijuit in de gemeente mogen ventileren?

In gereformeerde kerken is er altijd voor gekozen dat afwijkende opvattingen in de gemeente verdragen worden, maar slechts onder heldere voorwaarden. Daarbij krijgen de bescherming van de gezonde leer én de bescherming van de gemeente prioriteit. Dát is de bedoeling van art. D56 KO.

Die heldere voorwaarden ontbreken in de WCKA-nota.

 

Wij leggen daarom de vraag in uw midden of de grotere en minder begrensde ruimte, die in het WCKA-rapport gegund wordt aan ambtsdragers met afwijkende opvattingen,  zich wel verdraagt met eigen kerkelijke orde in de GKv.

En is de synode wel gerechtigd instemming te betuigen met een opzet, waarbij structureel ruimte gelaten wordt voor de mogelijkheid van ‘confessionele onbetrouwbaarheid’, en die op gespannen voet staat met de eigen kerkelijke bepalingen?

Wanneer we deze ruimte als kerken niet wensen, dan zal dat toch echt explicieter en concreter duidelijk gemaakt moeten worden.

 

2d - De hindernis overwonnen?

 

Alles bij elkaar rijst de vraag of, bij alle toenadering en groeiend vertrouwen, de hindernis wel daadwerkelijk is overwonnen. Wat voor eenheid gaat dit in de praktijk opleveren?

Om maar wat voorbeelden te noemen:

  • Wat te doen wanneer een gemeente onder leiding van de voorganger/ambtsdragers in evangelisch – charismatisch vaarwater komt?
  • Wat te doen wanneer een ambtsdrager de in de Dordtse Leerregels beleden leer van de eeuwige uitverkiezing niet meer kan onderschrijven?
  • Wat te doen wanneer zich een hernieuwd remonstrantisme voordoet bij een voorganger?
  • Wat te doen wanneer het onderscheid tussen fundamenteel – niet-fundamenteel in de praktijk door een ambtsdrager toch publiekelijk gehanteerd wordt?
  • Wat te doen wanneer als basis voor eenheid niet de drie formulieren van eenheid worden gezien.

Voor ons gevoel loopt deze instemming een behoorlijk risico van contactverlies met de reële kerkelijke praktijk van dit moment. Concreet betekent dit dat er een eenheid wordt ‘geregeld’, zonder dat de praktijk in de kerken daarmee spoort. Het lijkt er sterk op dat toenadering tot de NGK op dit punt slechts bereikt kan worden door zich te verwijderen van de eigen regelgeving en de daarin beoogde kerkelijke praktijk.

Daarbij staat de bescherming van de gemeente van Christus, die al eeuwenlang kenmerkend is voor werkelijk gereformeerde kerken en recent opnieuw is vastgelegd in onze kerkelijke orde, onder druk.

 

Beslissend is daarbij de zaak van de tolerantie. Wij wezen daar in ons aanvullend rapport al uitvoerig op.

Met tolerantie bedoelen wij een christelijke verdraagzaamheid van afwijkende meningen, zonder dat de gemeente daardoor geïnfecteerd wordt en van de gezonde leer afgevoerd. Een verdraagzaamheid, die er niet toe leidt dat in de praktijk van het kerkelijk leven een dubbele boekhouding ontstaat: enerzijds onderschrijven we gezamenlijk de gereformeerde belijdenis, maar in de praktijk is er ruimte voor allerlei wind van leer en inzichten van enkelingen.

 

Aan het eind van ons aanvullend rapport stelden wij de vraag:

Zullen de kerken blijven bij de schriftuurlijke tolerantie, uit eerbied voor God en zijn openbaring, ter wille van de bewaring van de eenheid in de leer van zijn evangelie en ter bescherming van de gemeenten? Of zullen we die inruilen voor een meer op de mens gericht concept, waarbij het gelovige individu meer ruimte en vrijheid krijgt, ten koste van de gemeente van Christus?

 

De door het aanvullend rapport aangewezen route laat op het cruciale moment de vraag onbeantwoord.

Het woord ‘overwonnen’ in concept-besluit 3d klinkt wat ons betreft te triomfantelijk en is ongepast.