Rond de Schrift

Orde LHBTQIA - 5

D.J. Bolt

02-05-26

We begonnen deze serie artikelen met aandacht te geven aan een kerkdienst met een bijzondere preek. Een preek met als kern het idee dat Christus in de tijd dat hij op aarde verkeerde, naast de scheppingsorde ('mannelijk een 'vrouwelijk' schiep God de mens) een nieuwe orde heeft ingesteld, orde LHBTQIA. En dat op basis van een enkele tekst in Mat. 19. Alles in die dienst was gericht op dit te laten aanvaarden. En mochten er hoorders zijn die zich (nog) niet zouden lieten overtuigen, ze moesten in liefde worden verdragen. Ieder die de stream van de dienst heeft gevolgd zal zich het beeld kunnen herinneren waarin de twee verschillende standpunten symbolisch werden weergegeven door een roze en groene kant van het kruis! Heel 'verdraagzaam' dus.

Maar hoe is dat in de wereld vandaag? Kan een christen op grond van de Schrift vasthouden aan de scheppingsorde en dat nog steeds openlijk belijden en er naar leven zonder dat zijn of haar veiligheid in geding is?
Zoals we de vorige editie in deze serie hebben laten zien zijn er op dit punt dreigende donkere wolken aan de wereldhemel. Dat is geen angsthazerij om niks, het gaat om de kostbare vrijheid de Heere te dienen naar zijn Woord. Die is daadwerkelijk in geding! We geven daarvan enkele actuele voorbeelden.

Een Finse christin  

Het gaat om de Finse mevrouw Päivi Räsänen (1959)[1]. Ze is niet maar 'de eerste de beste' in haar land, zo blijkt uit haar CV. We noemen het volgende eruit zonder volledig te zijn:

• Leider van de Finse christendemocraten, 2 oktober 2004 – 28 augustus 2015
• Lid gemeenteraad, 1993 - 1995
• Lid van het Finse parlement, 1995 - …
• Minister van Binnenlandse Zaken, 22 juni 2011 – 29 mei 2015
• Van beroep arts, o.a. als arts in de afdeling interne geneeskunde van het Riihimäki Regional Hospital
• Ze is getrouwd, heeft vijf kinderen en tien kleinkinderen

Räsänen behoort tot, wat men noemt, de conservatieve vleugel van de christendemocraten. Ze verzet zich tegen abortus, het homohuwelijk en de kerkelijke wijding van vrouwen, en steunt de opvatting dat de man het hoofd van het gezin is.

In 2021 werd Räsänen beschuldigd van discriminatie van homoseksuelen. Maar ze werd unaniem  vrijgesproken van alle aanklachten door zowel de rechtbank van Helsinki (2022) als het Hof van Beroep van Helsinki (2023).

Echter kortgeleden, in maart 2026(!), werd ze veroordeeld op een van de aanklachten door het Hooggerechtshof van Finland.

Wat is nu precies de inhoud van de beschuldiging? Laten we in grote lijnen de juridische rechtsgang volgen v.w.b. haar uitingen met betrekking tot scheppingsorde en homoseksualiteit.

Procesgang

Voorgeschiedenis

Op 12 oktober 2010 nam Räsänen deel aan een live tv-debat over het homohuwelijk en LGBT-rechten. Daarin gaf zo o.m. aan dat homoseksuele handelingen een zonde zijn. Ze beschouwt haar opvattingen niet als 'specifiek extreem'.

Najaar 2019 begon de Finse politie een 'pre-trial onderzoek' (onderzoek voorafgaand aan rechtszaak) naar Räsänen voor het aanzetten van haat tegen een minderheidsgroep omdat ze kritiek had geuit op de officiële deelname van de Evangelical Lutheran Church of Finland aan LGBTQ Pride-evenementen.

Ook werd een onderzoek ingesteld naar een boekje dat ze in 2004 geschreven had, getiteld 'Mannelijk en vrouwelijk creëerde Hij hen – homoseksuele relaties dagen het christelijke concept van de mensheid uit'. Het werd gepubliceerd door de Luther Foundation Finland, en presenteerde argumenten tegen relaties van hetzelfde geslacht. Verder nam men haar uitingen op Twitter, Instagram, Facebook onder de loep.

Tenslotte werd nog een derde onderzoek gedaan naar uitspraken van Räsänen in een radio-interview, december 2019. Daarin ging het over 'Wat dacht Jezus over homoseksuelen?'.

Over deze zaken dienden drie aanklachten, elk met een mogelijke maximale gevangenisstraf van twee jaren(!).

Rechtbank

In 2022 vond de rechtbank District Court in Helsinki vond haar niet schuldig aan de aanklachten. Weliswaar zouden 'sommige verklaringen en geschriften van Räsänen beledigend' zijn voor homoseksuelen, maar er was geen sprake van 'haat-zaaiende taal'.

Echter de kous was nog niet af. Want het Openbaar Ministerie was het er niet mee eens en ging in beroep bij het Hof van Beroep van Helsinki. 

Hof van Beroep

De officier van beroep vond dat de verklaringen van Rasanen 'elementen bevatten die inbreuk maakten op de gelijkheid en het verbod op discriminatie'

Echter eind 2023 bevestigde het Hof van Beroep van Helsinki het eerdere vonnis van de rechtbank: Räsänen was niet schuldig aan de ingebrachte aanklachten!

Hooggerechtshof

Maar opnieuw bleef het er niet bij. De aanklagers gingen in beroep bij het Hooggerechtshof van Finland met betrekking tot de Twitter-post van 2019 en het boekje van 2004.

En nu hadden de bezwaarmakers wél succes: op 26 maart 2026 veroordeelde het Hooggerechtshof Räsänen voor 'haatzaaien tegen homoseksuelen'. Want in haar boekje had Räsänen homoseksualiteit beschreven als een 'ontwikkelingsstoornis', een 'seksuele afwijking' en een 'aberratie van psychoseksuele ontwikkeling'. Dat was 'denigrerend' en 'overtreding van de wet', vond het hof. Räsänen zou haar uitspraken gedaan hebben als 'parlementslid en medisch expert'. Ze waren niet een 'belijdenis van haar geloof' of een 'weerspiegeling van heilige teksten' en vielen dus niet onder de vrijheid van godsdienst.

En nu? Na dit vonnis zei Räsänen: 'Het is duidelijk dat de Europese 'haatzaaiende' wetten onverenigbaar zijn met vrije samenlevingen'.

Ze overweegt in beroep te gaan bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Tweesprong

Wonderlijk, die motivatie van het hooggerechtshof. Alsof uitingen en uitspraken van Räsänen zijn los te zien van haar christelijke geloof en overtuigingen. Ze beroept zich immers, zo blijkt al uit onze beknopte weergave, steeds op de Schrift en op de 'scheppingsorde' die daarin vanaf het begin is geopenbaard. En ziet van daaruit dat homoseksualiteit een´stoornis´ is. En ja, dat moet in een vrije samenleving toch ook een gelovige arts en politicus op die basis kunnen belijden. Zo niet, dan hebben we ook in ons land een (groot) probleem. Een voorbeeld.

Gods orde

We lazen de afgelopen weken een boek dat we graag willen aanbevelen voor nadere bezinning en verdieping op het onderwerp dat ons hier bezighoudt: Gods goede orde, van dr. M. Klaassen, predikant van de Hersteld Hervormde gemeente te Barneveld[2]. Het is veelzeggend dat de schrijver in de titel het woord 'goede' rood weergeeft. Want het boek is eigenlijk één uitgebreide lofzang op wat we de 'scheppingsorde' zijn gaan noemen. En wat die voor diepe fundamentele betekenis is voor de individuele mens, zijn relaties, de kerk én de samenleving. We kunnen er nu geen recensie van geven maar de inhoudsopgave spreekt al 'boekdelen':

• In goede orde. De betekenis van scheppingsorde vandaag.
• Een kleine theologie van het lichaam.
• Man en vrouw schiep Hij hen… Over gender in de Bijbel en vandaag.
• Het huwelijk.
• Seksualiteit, met een excurs van 32 pagina's(!) over homoseksualiteit.
• Het gezin: school van het leven.  

Er valt zóveel uit dit boek te leren! Het helpt te doorzien welke ingrijpende revolutie er plaatsvindt in de kerken en de samenleving op het gebied van de verhouding van mannen en vrouwen, het huwelijk en seksualiteit. Het boek helpt christenen zich te wapenen tegen de opdringende tijdgeest en 'schoon klinkende redeneringen'. Om vast te houden aan de pracht van Gods schepping, Hem daarvoor te loven en daarnaar te leven.

Het is met reden dat we dit boek ook noemen in onmiddellijke relatie met het gebeuren in het leven van mevrouw Räsänen als hierboven weergegeven. Het gaat ons om dit punt.
Haar veroordeling door het Finse hooggerechtshof vond in de kern plaats omdat zij homoseksualiteit een 'stoornis', een ontwikkelingsstoornis, noemde. Dát kan niet, dat zou 'denigrerend' zijn, in strijd met de Europese wetten tegen haat zaaien!

Maar Räsänen staat daarin niet alleen, ook Klaassen komt tot diezelfde conclusie:

'Vanuit christelijk perspectief is de homseksuele gerichtheid een anomalie te noemen, een verstoring van Gods orde'. (p281)

En

'Vanuit christelijk perspectief gaat het bij homoseksuele gevoelens om een verstoord verlangen, verstoord in de zin dat het niet overeenkomst met wat God voor de mens bij de schepping bedoeld heeft.' (p306)

Mogen wij als christenen die van harte geloven en belijden ál wat God in Zijn Woord heeft geopenbaard, dát nog openlijk belijden op wat voor wijze ook? Dat Hij mensen heeft geschapen, mannelijk en vrouwelijk (geslacht). En niet een haast eindeloze LHBTQIA+ variatie in geslachten naar gelang iemand zich voelt ('gender'). Want niet gender is bepalend maar geslacht voor wie zich man of vrouw mag noemen.

Die vrijheid lijkt steeds problematischer te worden. Niet alleen in Finland maar in Europa, ja een grote deel van de wereld. Daarvan tot nog twee voorbeelden.

Sekse doet ertoe

Jantine Nierop gaf leiding aan een studiecentrum voor gendervraagstukken aan de Evangelische Kirche in Duitsland. Ze schreef een interessant boek: 'Sekse doet ertoe', met als subtitel 'Hoe mijn visie op gender en de queertheorie veranderde'[3]. Het is een zeer gedocumenteerd boek over wat er omgaat in de wereldwijde beweging die probeert van geslacht, man of vrouw, een gevoelskwestie te maken: niet meer het lichaam zou het geslacht van mensen bepalen maar hun 'identificatie, dus of ze zichzelf als man of vrouw 'identificeren'. Zelfidentificatie, heet dat, in het Duits afgekort tot Self-ID. Daarvan geeft het boek een schokkend relaas.   

Het is een boeiend boek. In De Waarheidsvriend (05-03-2026) schreef E. van Hoek-Burgerhart er korte samenvatting en recensie over. We nemen die hier over.

'Een persoonlijk verslag van een jonge vrouw die een grote omslag in haar denken meemaakt, prikkelt de verbeelding. Zo'n boek schreef Jantine Nierop. Opgegroeid in Nederland en opgeleid als theoloog, gaat zij werken in Duitsland. Inmiddels gepromo­veerd en getrouwd, wordt ze actief voor een studiecentrum voor gendervraagstukken van de Evangelische Kirche in Duitsland.

Nierop is gegrepen door het thema gender en omarmt het idee dat het lichamelijk verschil tussen man en vrouw niets voorstelt. Ze schrijft, nadat ze zich heeft verdiept in interseksu­aliteit, dat ze afscheid heeft genomen van "een bipolair mensbeeld". Anders gezegd: er is meer dan enkel mannen en vrouwen.

Zegendiensten

Hoewel ze inmiddels zelf zwanger is geweest en dus weet hoe een zwangerschap en bevalling verloopt, ontwikkelt ze aanbevelingen voor een genderneutrale omgang met zwangerschap in christelijke zegendiensten voor aanstaande ouders. Zwanger zijn is voor haar een "toestand van collectieve verwachting en anticipatie" waarbij de vader en de moeder hun eigen beleving hebben. Een man die wat verlegen tegen haar zegt dat hij toch echt het gevoel heeft dat een bijzonder tragisch verlopen zwangerschap op zijn vrouw een andere impact had dan op hem, zet haar niet aan het denken.

Het keerpunt komt als Nierop de Self-ID-beweging leert kennen. In Nederland is een zelfidentlficatle-wet er tot op heden niet doorgekomen, maar in Duitsland geldt sinds 2024 het zogenoemde Selbstbestimmungsgesetz. Elke volwassene kan zijn geslacht op

het stadhuis laten veranderen. Dit nieuwe geslacht geldt altijd en overal. Minderjarigen kunnen dit vanaf 14-jarige leeftijd laten doen, met toestemming van hun ouders. Op deze wet wordt overwegend instemmend gereageerd vanuit kerkelijke groeperingen en het regenboogforum. En dat terwijl er belangen met elkaar in conflict komen. Denk aan een vrouw die zich in een kleedkamer om moet kleden met een man die zich juridisch tot vrouw verklaard heeft.

Met haar gevoelens van onveiligheid kan ze nergens heen, en juridisch heeft zij geen grond. Vanuit feministische groeperingen klinkt wel een tegengeluid. Ook theoloog Günter Thomas legt de vinger bij de spanning die hij ziet ontstaan: hij wijst op de risico's van een "voortdurende en exclusieve accentuering van de liefde in het kerkelijk spreken. Tegenstellingen, strijd, competitie en con­flicten worden gereguleerd door wetten, niet door radicale liefde." In plaats van de liefde te benadrukken, zouden kerken veel vaker de vraag naar rechtvaardigheid moeten stellen in hun publieke spreken.

Tijdens een workshop op een kerkelijke studiedag wordt Nierop aangesproken: waarom spreekt zij niet over "zwangere mensen"? Er zijn tenslotte toch ook "zwangere mannen"? Wanneer haar vervolgens wordt verweten dat ze een "transvijandig narratief" gebruikt, is ze met stomheid geslagen.

Ze weet niet wat haar overkomt en gaat op zoek op internet.

Daar stuit ze op de nieuwe werkelijkheid waarin veel landen zich inmiddels bevinden: de juridische categorie geslacht maakt plaats voor genderidentiteit. De vrouw als lichamelijk begrip lijkt verloren te gaan. De schellen vallen haar van de ogen, dit markeert een omkering in haar denken.

Activistische studenten

Nierop is goed onderlegd in verschillende theologische visies op Genesis en de schepping van de mens als mannelijk en vrouwelijk.

Ze kent de weg in wetenschappelijk onderzoek en doet aan de hand van beleidsrapporten en data verslag van haar ontdekkingstocht. Ze begint zich ook publiek uit te spreken. Dit komt haar duur te staan. Ze krijgt te maken met activistische studenten en verliest haar baan. Dit weerhoudt haar niet. In een interview met het Nederlands Dagblad in 2024 zegt ze: "De kerk zou een eigen geluid moeten laten horen. Wie zich niet verzet tegen de waanzin, maakt zich medeplichtig."

Dit vlot geschreven boek is volop actueel. Zoals Nierop haar per­soonlijke verhaal en emoties in haar boek verweeft, word je ook als lezer aangesproken en geraakt. Verwondering en verbijstering gaan daarbij hand in hand. Wat beklijft, is een grote dankbaarheid dat deze vrouw zich uitspreekt over en tegen een diepingrijpende beweging. Voor wie de invloed van deze totalitaire, postmoderne gendervisie op het hele menselijk leven beter wil verstaan, is dit boek beslist een aanrader.'

'De kerk zou een eigen geluid moeten laten horen. Wie zich niet verzet tegen de waanzin, maakt zich medeplichtig', zegt Jantine. Ligt daar niet de kern van het probleem in onze samenleving, in ons continent? En ook daarbuiten?
Nog een laatste waarneming.

Canada

Canada, een land zo wijd en ruim vergeleken met ons benauwde Nederland. Hoeveel Nederlanders zijn er ook niet naar toe vertrokken om daar in dit vrije land een nieuw bestaan op te bouwen. Dat gevoel zullen velen nog steeds hebben, in het bijzonder ook als ze bijvoorbeeld denken aan de Canadian Reformed Churches met haar mooie kerkgebouwen, ruime parkeerplaatsen en eigen scholen.

Maar wat is er aan de hand in dit land op geestelijk gebied?

In Zicht op de kerk (HHK, 16-04-26) troffen we een column aan van ds. W.M. Mulder, predikant in Springfield (Ontario, Canada). Hij vertelt kort iets over de schokkende geestelijke ontwikkeling in de samenleving van zijn land:

'Intussen zien we andere ontwikkelingen, in Canada bestaat de vrijheid om het ongeboren leven gedurende de gehele zwangerschap te beëindigen, het land kent geen wettelijke bescherming voor het ongeboren leven.

Een Canadese veteraan met PTSS en hersen­letsel reageerde geschokt toen tijdens een behandelgesprek euthanasie als optie werd genoemd.

Of om een ander voorbeeld te noemen: Barry Neufeld, voormalig schoolbe­stuurder uit British Columbia, werd veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding van 750.000 dollar vanwege zijn publieke uitspraken dat er slechts twee biologische geslachten bestaan.

Ook nam het parlement een wet aan die het mogelijk maakt om het publiekelijk citeren van Bijbelteksten, wanneer die als 'hate speech' worden ervaren, strafbaar te stellen.

Voor christenen is er alle reden tot zorg. Wie deze ontwikkelingen overziet, kan moeilijk ontkennen dat zich een duidelijke lijn aftekent. Klassieke vrijheden staan in een land dat in zijn volkslied God bidt om vrijheid [zie Bijlage 2, djb], onder druk.

…'

Zie voor de zaak Barry Neufeld ook het wat uitgebreider verslag in de Bijlage 1.

Abortus, euthanasie, en gender-ideologie, er woedt een wereldwijde strijd! Hoe lang zal het duren voordat onze predikanten, onderwijzers, publicisten aangeklaagd, veroordeeld worden? Daar kun je bang van worden.
Toch moeten we ook op dit punt 'de goede strijd van het geloof' blijven voeren, overal waar we daartoe mogelijkheden hebben. En oefenen in weerbaarheid en volharding.
Het navolgen van Gods Woord in leer en leven, roept haat op. Onze Heiland zei het ons al: 'U zult door allen gehaat worden omwille van Mijn Naam, maar wie volharden zal tot het einde, die zal zalig worden', Mar. 13:13. Dat kan lijden, verdrukking, discriminatie met zich meebrengen. Maar het wonderlijke is dat dat óók genade is die we van Christus mogen ontvangen, Fil.1:29. Hij laat hen die Hem volgen nooit los, dat heeft Hij nadrukkelijk verklaard:

'En ziet, Ik ben met u al de dagen, tot aan de voleinding der wereld', Mat. 28:20.

Laten we zo geloofsmoedig verder gaan!

Bijlage 1 – Veroordeling Barry Neufeld

Zoeken naar deze naam op het internet levert een lange lijst van hits op. We hebben die van het Telos-Pauls Riccone Instituut gekozen en het eerste deel van een artikel op hun website uit het Engels vertaald. Ene Collin May schrijft :

'Neufeld tegen het Mensenrechtentribunaal van British Columbia: Over de tirannie van rechten

Een recente uitspraak van het British Columbia Human Rights Tribunal (BCHRT)

hier in Canada heeft internationaal voor veel opschudding gezorgd. Barry Neufeld, een voormalig gekozen schoolbestuurder uit Chilliwack, B.C., een stad ten oosten van Vancouver, kwam in opspraak na een klacht waarin hem werd verweten dat hij transgender onderwijzend personeel zou hebben gediscrimineerd toen hij zich in openbare verklaringen uitsprak tegen een genderbevestigend leerplan op scholen in B.C. Na meer dan acht jaar getouwtrek heeft het BCHRT vorige week zijn uitspraak in de zaak bekendgemaakt, waarbij het Neufeld in het ongelijk stelde en de klagers het opmerkelijke bedrag van 750.000 Canadese dollar, of ongeveer 550.000 Amerikaanse dollar, toekende.

De BCHRT oordeelde dat talrijke uitspraken en berichten op sociale media van Neufeld in strijd waren met bepalingen van de mensenrechtencode van de provincie, waaronder het verbod op het publiceren van haatzaaiende uitlatingen. Het tribunaal oordeelde ook dat Neufelds handelingen, verricht in zijn hoedanigheid als bestuurslid van het schoolbestuur, een vergiftigde werkomgeving creëerden voor LGBTQ-onderwijzend personeel. Concreet

oordeelde de BCHRT dat Neufelds ontkenning van transgenderidentiteit als iets anders dan het geslacht bij de geboorte een “existentiële” ontkenning was van het bestaan van transpersonen.

Critici van de uitspraak, waaronder zelfs de Britse komiek John Cleese, hebben het een bedreiging voor de vrijheid van meningsuiting genoemd en een poging om het publieke debat over transkwesties te smoren.….'

Bijlage 2 – Canadese volkslied

O Canada!

Our home and native land!

True patriot love in all of us command.

With glowing hearts we see thee rise,

The True North strong and free!

From far and wide, O Canada,

We stand on guard for thee.

God keep our land glorious and free!

O Canada, we stand on guard for thee.

O Canada, we stand on guard for thee.

Vertaald:

O Canada!

Ons thuis en geboorteland!

Ware vaderlandsliefde draagt gij op aan ons allen.

Met gloeiende harten zien wij uw roem stijgen,

Die van het Ware Noorden, sterk en vrij!

Van heinde en verre, O Canada,

wij staan op wacht voor u.

God houde ons land vol glorie en vrij!

O Canada, wij staan op wacht voor u.

O Canada, wij staan op wacht voor u