Rond de Schrift

Gedenk uw voorgangers

D.J. Bolt

10-01-26

We mochten een nieuw jaar beginnen. Natuurlijk dachten we na over goede voornemens! Ook ik. Wat zou een goed voornemen kunnen zijn als het gaat om een in waarheid?

Van alles tolde door mijn hoofd. Maar er is eentje bij dat ik graag wil delen. Daar was een aanleiding voor. Daarover eerst.

Enige tijd geleden las ik het boek Evenwicht vol levenskracht van David H. Kranendonk[1]. Het boek beschrijft 'het streven van de christelijke gereformeerde hoogleraren J.J. van der Schuit (1882-1968), G. Wisse (1873-1957) en L.H. van der Meiden(1882-1962)'. Het doel van het boek wordt met een citaat van een van de vroegere hoogleraren van de TUA als volgt verwoord:

'Ons kerkelijk heden kan slechts in het licht van het verleden worden verstaan. Zullen wij het ons toebetrouwde pand bewaren en eruit leven, zullen wij de roeping tot profetisch getuigen kunnen vervullen, dan dienen wij goed te weten, waar het om gaat. Wie het verleden niet kent, weet met het heden geen raad en wordt een gemakkelijke prooi van ondoordachte critiek, die de breuk der Kerk op het lichtst zoekt te helen, zonder tot de fundamenten af te dalen.
Hier ligt een belangrijke taak voor de catechese, opdat de komende generatie goed wete, wat het betekent Christelijk Gereformeerd te zijn.'

j.C, Maris, in het Jaarboek der Christelijke Gereformeerde Kerken 1953, 122-123.

Alsof het voor vandaag is geschreven!
Nu ging het ons vooral om meer te leren over 'bevinding', het woord en begrip dat in elke uitgave van kerkelijke tijdschriften van de 'reformatorische gezindte' vrijwel nooit mist. Wat ís het en wat is gezonde bevinding? En hoe verhoudt die zich tot de 'leer der zaligheid', 'toe-eigening des heils', de Schriftuurlijk prediking en het Verbond?
Het is niet de bedoeling om hier en nu een recensie van het boek te geven. Misschien is het een goed (sub-)voornemen dat ergens in 2026 nog te doen. Maar wel kan ik zeggen dat hoe verder ik in het boek vorderde hoe meer vragen mij bestormden, met als kern: helpt dit boek om, zeg maar, gezond te geloven? Eerlijk gezegd, ik werd er wat mismoedig van.

Nu confronteerde de schrijver zich ook regelmatig met schrijvers in andere kringen dan de CGK. Zo werd er o.a. verwezen naar het boek van prof. dr. C. Trimp, Klank en Weerklank[2]. Ik heb dat (opnieuw) gelezen en bloeide weer helemaal op.

Ook dit boek gaan we hier en nu niet recenseren, hopelijk is daar nog een gelegenheid voor. Maar het bracht me wel tot een voornemen voor 2026. Want wat hebben we een rijke erfenis aan 'gereformeerd erfgoed', ook terzake van 'bevinding' en 'toe-eigening' des heils' en vele andere onderwerpen! Zouden we daar niet (veel) meer gebruik van moeten maken? In dit kader denk ik aan de bekende tekst uit de brief van Paulus aan de Hebreeën:

Denk aan uw voorgangers, die het Woord van God tot u gesproken hebben. Let op de uitkomst van hun levenswandel, en volg hun geloof.

Hebreeën 13, vers 7

Dan denk ik aan voorgangers als, zonder in verste verte volledig te zijn, de hoogleraren J. Kamphuis, C. Trimp, J. Douma, L. Doekes, J. van Bruggen, etc.. En verder terug in de tijd, K. Schilder, S. Greijdanus, B. Holwerda. Maar ook aan predikanten als W.G. de Vries, Tj. Boersma, A.J. Hendriks, G. van Rongen, J.R. Wiskerke, enzovoort.

Wat hebben zij bijvoorbeeld in de RB-boekenserie, uitgegeven door Oosterbaan & Le Cointre NV, en de vele cahiers Woord en Wereld veel Schriftuurlijk en goed leesbaar materiaal nagelaten! Laten we het gebruiken tot opbouw van geloof en leven!

Wellicht is het daarom een goed voornemen regelmatig dit materiaal voor het voetlicht te halen in samenvattingen of weergaven van de kern van wat de schrijvers 'tot ons gesproken hebben'. En zo ook 'hun geloof volgen'. En naar prof. Maris het destijds ook prachtig en voor nu ook zo actueel(!) aangaf

… opdat we weten wat gereformeerd-zijn betekent!