Ethiek

Synodeverslagen

Signalen

Bericht 1 van 1
 

Blijf Gereformeerd!

De synode van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt heeft in de  afgelopen maanden ingrijpende besluiten genomen o.a. inzake de  openstelling van de ambten voor vrouwen en de toenadering/eenwording  met de Nederlands Gereformeerde Kerken. De vraag voor velen is; Wat nu?

Plaatselijke gespreksgroepen met leden uit de DGK willen aan deze vraag aandacht geven. De groepen organiseren na de zomervakantie  een aantal infoavonden om zo met elkaar in gesprek te komen en door te  praten.

De bijeenkomsten zullen worden gehouden in de regio's Friesland,  Groningen, Zwolle, Hardenberg, Amersfoort en Rotterdam. Datum en  plaats kunt u de komende weken op deze site vinden.
 

LET OP: Al geplande avonden zijn door omstandigheden uitgesteld tot een naar te bepalen datum!

Initiatief voor Kerkelijke Eenheid



(Einde berichten)

 


SIGNALEN 12-11-16

RD 10/11/16
De voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland (VGKN) tellen 2235 leden. Dat zijn er 458 minder dan vorig jaar. Deze daling kwam vooral doordat de gemeente in Garderen, met 382 leden, uit het kerkverband stapte. De VGKN ontstonden in mei 2004 uit een aantal gereformeerde kerken dat niet mee wilde in de Protestantse Kerk in Nederland.

Uit een interview met de vooraanstaande ds. W. Smouter (NGK).
„Het is duidelijk dat onze kerken [NGK en GKv] zich in elkaars richting bewegen. Toch lag de gedachte aan hereniging bij ons soms gevoelig." Over het conflict in de jaren '60: Die 'kende een jarenlange aanloop en concentreerde zich rond de vraag of de Vrijmaking van 1944, waaruit de GKV voortkwamen, een daad van God was. Na de Open Brief van 31 oktober 1966, die onder meer bedoeld was als steun in de rug voor een geschorste predikant, sloeg de vlam in de pan.'
Op de Landelijke Vergadering (NGK) dient een voorstel dat predikanten straks over en weer kunnen voorgaan in beide kerken. Er zijn nu nog 'rare belemmeringen in de NGK. Zo moet een GKV-predikant afstand doen van zijn ambt voor hij een beroep kan aannemen naar een NGK-gemeente.() Het tegenover elkaar pal staan voor de waarheid zijn we kwijt. () De secularisatie dringt de kerk binnen en stelt ons heel andere vragen dan waarover het in het verleden ging.' ()
In de jaren zestig werden er in de GKv predikanten geschorst bij een centraal geleide ruzie. Dat komt nu niet meer voor. Maar ik zie dat in ons kleine kerkverband, met 30.000 leden en 90 predikanten, in de afgelopen jaren meer dan 10 procent van de predikanten is losgemaakt of om gewichtige redenen is ontslagen'.
Over homo en ambt: Er is geen breed draagvlak voor samenlevende homo-ambtsdragers. 'Maar het zit me dwars dat homoparen niet overal aan het avondmaal mogen. We zijn allemaal kinderen van God de Vader.' Het hart van de kerk ligt rond doop en avondmaal. Toegang tot de sacramenten is een verantwoordelijkheid van de plaatselijke gemeente.

ND 10/11/16
John Bolt, hoogleraar theologie aan Calvin Theological Seminary Grand Rapids over de verkiezing van Trump tot president USA.
Hij is niet enthousiast over Trump gezien zijn karaktergebreken, 'maar zijn verkiezing is niet het einde van de wereld.' Tegelijk is hij erg blij met de devote christen Mike Pence als vicepresident. 'Als calvinist neem ik mijn burgerplicht serieus, maar ik snap dat het dit keer niet mogelijk was om op een van beide kandidaten een positieve stem uit te brengen. Positief van Trump is: hij zal een conservatieve rechter benoemen in het Hooggerechtshof; zijn relatie met Israël niet vijandig als die van Obama die een deal sloot met Iran; meer banen creëren; hij wil een veilige grens met Mexico; en de huizenhoge verzekeringspremies door Obamacare terugdraaien.’

ND 09/11/16
Hoogleraar G.H. van Kooten (NT, Vroeg christendom, RU Groningen) trekt zich terug uit de raad van advies van Theologia Reformata, het wetenschappelijke tijdschrift van PKN/Gereformeerde Bond. De reden is dat ‘De GB de GTU mogelijk heeft gemaakt en dat is concurrentie voor de Protestantse Theologische Universiteit (PthU). 'De PKN is een brede volkskerk, die in relatie staat tot de cultuur. Dan is het logisch dat je studeert aan een openbare faculteit en de predikantsopleiding aan de PthU volgt.'
Oud-secretaris van PKN/GB J. van der Graaf is het hier niet mee eens en concludeert: 'Ik begrijp Van Kooten wel. Hij voelt zijn eigen positie in Groningen bedreigd worden.’

ND 08/11/16
De regiegroep GTU in zijn eindrapport: De theologische universiteiten in Apeldoorn en Kampen moeten daadwerkelijk en volledig samengaan in een nieuwe Gereformeerde Theologische Universiteit (GTU), die zich vestigt ‘aan de rand of in het buitengebied van Utrecht’. GTU wordt eigendom van een vereniging met 10 GKv leden, 10 CGK leden, NGK en PKN/GB elk 5 leden. Die benoemen samen een raad van toezicht van 5 leden die op hun beurt een tweehoofdig bestuur kiezen.
De landelijke kerkelijke vergaderingen van de GKv, CGK en de NGK moeten hier voor 1 april 2017 akkoord mee gaan. Begroting ongeveer 6 miljoen euro, 26 wetenschappelijke fte en 14 fte ondersteuning.

ND 07/11/16
Op de derde Nationale Synode in Dordrecht sprak o.a. ds. W. van ’t Spijker (CGK) over Johannes 17. Hij ziet drie verbonden: een verbond tussen Jezus en de Vader (met de Geest), tussen Jezus en de leerlingen, tussen christenen onderling. Zijn boodschap: De wereld kan alleen tot het inzicht komen dat God de wereld liefheeft als wij elkaar liefhebben.
De deelnemers zijn 'heel aardig voor elkaar' maar toch komt er één inhoudelijk punt wel twee keer bovendrijven. ‘Je bent één keer gedoopt. Dat is echt en dat blijft staan’, zegt een GKv-er. Maar 'de sfeer is ontspannen, liefdevol en saamhorig'.
'Het is tijd voor vervolgstappen'. In 2018 of 2019 wil de organisatie een verbond van kerken sluiten. Volgens GKv professor B. Kamphuis zijn ‘we’ definitief de vrijblijvendheid voorbij. ‘Drie keer is scheepsrecht. Nu we elkaar weer ontmoeten, willen we elkaar echt niet meer loslaten.’ 'Samen in de naam van Jezus, constateert ook Els van Dijk, directeur van de Evangelische Hogeschool in haar slotwoord'.

ND 06/11/16
In Visie, EO-blad bepleitte een orthodox-joodse rabbijn uit Jeruzalem, Chaim Eisen samenwerking tussen joden en christenen. Maar hij ziet Jezus wel op één lijn staan met andere grote rabbijnen. En iedere 'christen die hoopt een jood ervan te overtuigen dat Jezus de Messias is, ‘is iemand zonder respect’. Er moet rekening gehouden worden met misdaden die tegen Joden zijn gepleegd in WW2.
Maar ds. A. Verbree (GKv) benadrukt dat christenen zich tegenover joden niet schamen moeten voor het evangelie. En hij 'voelt er ook niets voor om, geboren in 1961, hoe dan ook zich schuldig te voelen vanwege de Godgeklaagde gruwelijkheden die de Joden in de Tweede Wereldoorlog zijn aangedaan en daarom tegenover Joden kunstmatig bescheiden te zijn.'

ND 05/11/16
Prof. G. Harinck, hoogleraar aan de TUK en VU in zijn column: Officiële publieke bijeenkomsten aan VU worden geopend met ‘Onze hulp is in naam des Heeren die hemel en aarde gemaakt heeft’, en besloten met ‘de naam des Heeren zij geprezen van nu aan tot in eeuwigheid’. Maar het probleem is dat zijn collega-hoogleraar aan de VU, Jacintha Ellers atheïst is en dit niet wil uitspreken. Ze stelt daarom voor zoiets als over 'een betere wereld en over verantwoordelijkheid' uit te spreken.
Harinck: 'Atheisten zijn zeldzaam en we moeten dus zuinig zijn op Jacintha.' En die christelijk formule uitspreken is een 'oefening' in diversiteit. Die is nodig om te leren aanvaarden 'want diversiteit is moeilijk en schuurt, doet pijn, ditmaal bij Jacintha'.
Oplossing is niet: 'de VU is eigenlijk geen plek voor atheïsten'. Bovendien 'die formules van de VU, ze zijn zo kwaad nog niet'. Denk net als 'Paulus op de Areopagus die aan filosofen uitlegt dat de belijdenis van God als schepper wil zeggen dat Hij het leven geeft aan alle mensen en dat Hij dichtbij is. Het is een inclusieve belijdenis: iedereen doet ertoe en Hij bekommert zich om iedereen.'
En zo dacht Harinck elke keer toen de formules klonken: 'Jacintha hoort er ook bij. Hij bekommert zich om andersdenkende collegae.'

Advertentie: 'Om jong talent een kans te bieden zich te ontplooien, en om onze nieuwsredactie vitaal en lerend te houden, zoekt het ND weer een journalistiek trainee (v/m), redactie buitenland'. Wat voor persoon?: 'Jij wilt het vak leren; je bent nieuwsgierig, onbevooroordeeld, intelligent, gretig, zorgvuldig en taalvaardig, een scherpzinnige waarnemer, een heldere denker, een boeiende verteller, een lenig sparrende team speler, een professionele kritiekgever, kunt incasseren'. Dat alles in christelijke geloofsverbondenheid.
En het ND is: 'Een schaamteloos christelijke krant die geen blad voor de mond neemt,  zuinig op lange traditie van degelijke, betrouwbare kwaliteitsjournalistiek, open, onbevangen, innovatief.'

ND 03/11/16
De Eerste Kamer wil dat het kabinet eenverdieners niet langer onevenredig zwaar belast. De motie van SGP met die strekking kreeg de steun van bijna de gehele oppositie.

De 'Nationale Synode' is een beweging die de dialoog tussen verschillende kerken wil bevorderen. In de stuurgroep zitten o.a. de PKN, de Remonstrantse Broederschap, de GKv, de CGK. Een verbond van deelnemende kerken (in 2018/19) zou moeten leiden tot uitwisseling van predikanten en deelname aan elkaars avondmaalsvieringen. Materiaal is beschikbaar om gemeenteleden uit verschillende kerken met elkaar te laten praten zodat ze vervolgens hun kerkenraad gaan vragen ook mee te doen met het verbond. Volgens De Fijter (PKN/GB) is ‘overal duidelijk geworden dat christenen samen moeten optrekken'. Er moet 'tastbare eenheid' komen. Wel zijn er nog wat probleempjes, bijvoorbeeld de vrijzinnigheid van het remonstrantse kerkgenootschap en is het credo van de NS 'te bleek'. Andries Knevel wil graag ook de RK hierbij, maar dat vindt zelfs De Fijter te vroeg. Hij wil een 'Protestants Katholieke Kerk in Nederland, naast de Rooms-Katholieke Kerk.’

ND 01/11/16
Met een gezamenlijke dans laten de leerlingen van christelijke basisschool De Rank en openbare basisschool De Pols in het Friese Tijnje zien dat ze in 2018 één fusieschool willen gaan vormen.

ND 29/10/16
De Nederlands Gereformeerde Kerken krijgen waarschijnlijk een permanente synode. Op de LV deze maand ligt dat voorstel op tafel.

ND 26/10/16
Domina Margriet Gosker is projectleider van de komende Reformatieherdenking. In de Reformatie gaat het om: 'Jouw eigen geloof doet ertoe, want God heeft jou lief.’ Ze heeft de Vrijmaking meegemaakt. Maar 'dat mensen met hetzelfde geloof niet meer met elkaar praten, klopt niet met het evangelie. Elkaar de maat nemen, elkaar beoordelen en veroordelen, dat wil ik niet.' De grote ontdekking tijdens de Reformatie was dat je genade krijgt van God.' Ze het meest uit naar de activiteit 'vrouwen in het protestantisme. () Zij heeft de kans gekregen om haar roeping te volgen, mede dankzij de Reformatie. De RK is nog lang zo ver niet. Dat komt om wat Luther schreef in Over de vrijheid van een Christenmens: je draagt zelf verantwoordelijkheid tegenover God, dus anderen kunnen niet voor jou bepalen wat je moet doen.' Dat vrouwen nu wel domina kunnen worden heeft 'ook te maken met een andere omgang met bepaalde Bijbelteksten, zoals die teksten waarin staat dat vrouwen moeten zwijgen in de samenkomst.'

ND 22/10/16
Uit een dubbelinterview over genezing met prof. dr. Stefan Paas (TUK/VU) en Evangelisch Werkverband-directeur Hans Maat.
Maat: ‘Ik hou me eenvoudig aan het gebod van Jezus om de zieken te genezen en mensen te bevrijden van demonen’. Paas: ‘Als de arts uitbehandeld is, is de Heilige Geest misschien ook wel uitbehandeld’. Maar hij wil 'met nadruk geen ‘streeptheoloog’ zijn, alsof de bijzondere Geestesgaven als genezing en profetie hooguit voorkwamen als ‘startmotor’ van de vroege kerk.'
Maat doet 'gewoon Jezus na' en legt mensen de handen op en ziet ze genezen: psychosomatische kwalen, ook tumoren. Paas vindt spreekt pas van bovennatuurlijk als hij (naar de roomse Lash) 'een konijn viool ziet spelen'. Wonderen kun je misschien in de toekomst gewoon verklaren.
Hoe moet je omgaan met mensen die niet genezen, ondanks gebeden? Maat: ‘Dat vind ik zelf ook ingewikkeld. In mijn naïviteit denk ik nu nog dat er maar weinigen zijn die krachtig en vol bewogenheid bidden voor zieken. Daar hangt het wel vanaf. Als meer mensen zich die gebedspraktijk toe-eigenen, gebeuren er meer wonderen. Dat is een wetmatigheid.’ Maar Paas: ‘Ik denk het niet. In Brazilië en Afrika wordt ontzettend veel gebeden, maar de mensen gaan gewoon dood.’

ND 20/10/16
Elke NGK dominee mag preken in een GKv kerk, als de vrijgemaakte kerk hem daartoe uitnodigt. Of dat ook voor vrouwelijke dominees geldt, hangt af van het besluit dat de GKv nemen over dat onderwerp, zo luidt een voorstel van de landelijke commissie Deputaten Kerkelijke Eenheid van de vrijgemaakte kerken. De commissie concludeert ook dat ‘in de praktijk van de NGK de binding aan de belijdenis steeds meer eenzelfde plek heeft gekregen als in de GKv’. De deputaten willen ervoor waken dat het gevoel bij de NGK ontstaat dat de GKv 'de macht overneemt’.

ND 18/10/16
In een jongerendienst GKv Hardenberg Baalderveld-Zuid (ds. A. Feijen) kon men via de smartphone reageren op stellingen, die vervolgens met een beamer op een scherm in de kerk werden geprojecteerd. De dominee reageerde daar dan op. Enthousiasme…!

Zeven kerken in Enschede schoven bij elkaar aan aan het Avondmaal: GKv, CGK en NGK.

ND 15/10/16
De CGK (73.000 leden) zijn met elkaar in relatietherapie geweest, volgens hun deputaten Eenheid Gereformeerde Belijders. De toenadering tot andere kerken zat in een ‘impasse’  doordat de CGK met elkaar als egeltjes samenleven. De 185 plaatselijke kerken vertrouwen elkaar slechts selectief. Niet elke dominee mag of wil preken in elke kerk. En daarom is er nu aandacht voor binnenkerkelijke eenheid. Want het gaat maar moeizaam met de CGK, zie de vorming van de GTU waarvoor CGK proberen te balanceren met de PKN/Bonders.
Een dierbare maat van CGK is ‘geestelijke herkenning’. Maar volgens ND-hoofdredacteuur Kuiper moeten CGK dominees die deze maat hooghouden eens met hun catechisanten praten en met onkerkelijke of moslimburen. 'En probeer het hén dan maar eens uit te leggen, met de Bijbel in de hand en in Jezus’ Naam.'

ND 13/10/16          
De Theologische Universiteit in Apeldoorn krijgt twee nieuwe hoogleraren: Arnold Huijgen en Maarten Kater, op resp. de vakgebieden systematische en praktische theologie.

De ministers Schippers (Volksgezondheid) en Van der Steur (Veiligheid en Justitie) maken een wet die stervenshulp biedt aan 'ouderen die vinden dat ze ‘klaar’ zijn met leven'. Het kabinet schuift het grondige advies van de commissie-Schnabel daarmee terzijde. Het kabinet 'ziet echter een groeiende groep mensen die meer regie over het eigen levenseinde wil door bijvoorbeeld verlies van onafhankelijkheid, eenzaamheid door onder meer het verlies van dierbaren, aftakeling en verlies van waardigheid.

Het nieuwe VVD-verkiezingsprogramma stelt dat ‘Iedereen de mogelijkheid moet hebben om zelf te kiezen voor een waardig levenseinde.’ D66 wilde dat altijd al vurig: 'Elke oudere moet de vrijheid hebben om zelf te bepalen hoe en wanneer hij of zij wil sterven.'

ND 12/10/16
De PKN wil bij de afsluitende oecumenische viering van het Reformatiejubileum op 31 oktober volgend jaar samenwerken met zo veel mogelijk verschillende kerken, inclusief  RK en de kleine gereformeerde kerken. Dat moet volgens PKN-synodevoorzitter Karin van den Broeke wel onder de ‘ambtelijke verantwoordelijkheid’ van de PKN.
De Hersteld Hervormde Kerk en de Gereformeerde Gemeenten zullen eigen herdenkingen organiseren.

Ds. W. van der Schee (GKv) is overgestapt naar de PKN. Hij heeft als docent kerkrecht gewerkt aan de TUK en was in 2014 afgevaardigde op de GS van de GKv. Hij kreeg na zijn losmaking geen beroep meer. Van der Schee is de derde vrijgemaakte predikant in korte tijd die naar de PKN gaat.

ND 07/10/16
Er zou een nieuwe, ‘voluit gereformeerde’ partij naast de SGP moeten komen, schrijft In het Spoor – het blad van zeer conservatieve staatkundig-gereformeerden. Reden: de SGP geeft teveel ruimte aan niet-gereformeerde godsdiensten. Eerder aanvaardde het SGP-bestuur dat óók als Nederland weer een christelijke natie wordt, andersgelovigen een gebouw mogen hebben om bijeen te komen. Wel mag de ‘dominantie’ van andere religies aan banden worden gelegd.  Megamoskeeën en gebedsoproepen blijft de SGP afwijzen.

Martijn Horsman (39) vertrekt per 1 januari 2017 als voorganger van Stroom (130 leden) Amsterdam, de inmiddels zelfstandige gemeente en niet (meer) gebonden aan de GKv. Ook het Kleiklooster in de Bijlmer en de PopUpKerk in Amsterdam-West gaan vanaf januari 2017 zelfstandig verder.

ND 04/10/16
Op een bijzondere manier werd Mathijs van Dijk in een dienst van GKv Zwolle-West gedoopt: ondergedompeld in de stadsgracht tegenover het kerkgebouw. Voorganger Jos Douma. In de dienst werden ook vier baby’s gedoopt – niet in de gracht.

ND 03/10/16
Godsdienstsocioloog Chris Janse wijst in De Saambinder, het blad van de Gereformeerde Gemeenten af dat lokale kerkenraden dominees uit andere kerkverbanden uitnodigen. Kerken daarin de vrije hand te geven ‘is volstrekt in strijd met het gereformeerd kerkrecht, een dergelijke praktijk leidt gemakkelijk tot een desintegratie van het kerkverband'. Hij noemt CGK en NGK waarin de verschillen alsmaar groter worden. ’Een kerk is geen uitzendbureau van predikanten, die op aanvraag ingezet kunnen worden’.

ND 01/10/16
Uit interview van Rien van den Berg met Willem Smouter NGK, voorzitter Ledenraad en voorzitter Raad van Toezicht EO.
De EO wil samen met andere christenen 'het verhaal van Jezus' vertellen. Smouter: ‘Dat is ook zo!’ Maar de net aangetreden nieuwe programmamaker, Tom Mikkers, zegt: 'de Bijbel is een mensenboek', en 'het zenboeddhisme is ook erg fijn', en 'het christendom is bepaald niet de enige waarheid'. De vraag is dan: 'Met wie vertel je welk verhaal dan nog?' Smouter: 'Er zijn delen van de kerk waar soms die woorden gekozen worden. Dat staat haaks op de EO missie. Als in een uitzending die toon klinkt, zijn we dus niet bezig met onze missie, maar met onze taak om de kerken te representeren.’ Echter interviewer: 'Maar er staat: met deze mensen gaan we onze missie vervullen.'

Column G. Harinck, hoogleraar aan de VU en de TUK.
Het is al lang geleden dat Harinck in zijn GKv de Tien Geboden heeft horen voorlezen. Wel allerlei alternatieven want 'geboden bekken niet lekker in een tijd waarin het accent in het christelijk geloof ligt op liefde en inclusiviteit'. Harinck is er niet gelukkig mee. Want 'het christendom is in forse mate een godsdienst van herdenken. () Het christelijk geloof is ingebed in de geschiedenis, maar al de vernieuwingspogingen rondom de Tien Geboden gaan daaraan voorbij.' Bij hem zitten de Tien Geboden nog wel in het hoofd, maar bij een jongere generatie niet. De verwijzing naar de band met die tekst wordt rap betekenisloos.'
Net als de discussie over de Nederlandse identiteit zoekt men 'met uitzondering van Kees van der Staaij de identiteit van de kerk in het heden, in homorechten, gelijkheid van man en vrouw, etcetera. Maar los van de geschiedenis – 1581, 1848 of 1917 – wordt zo’n ijkpunt betekenisloos. () Zou de kerk die niet put uit het heden, maar uit een boek dat 2000 jaar en ouder is, niet beter moeten weten?'

ND 30/09/16
Janneke de Leede is psycholoog, coach en trainer. In een gastcolumn zegt ze:
Bij haar thuis staat een devote Maria in de vensterbank. Ze zoekt al jaren in elke RK naar beelden van Maria. Want deze fascinerende vrouw intrigeert haar. Maar in de protestantse traditie is Maria vaak weggemoffeld en naar de achtergrond geschoven, vindt ze. Maria is toch 'de meest gezegende van alle vrouwen, vol van genade'? Dus: 'Ave Maria. Wees gegroet, Maria, vol van genade'. Maria moet dus een prominentere plaats in het protestantse (kerk)leven krijgen. 'Want Maria doet ertoe, als moeder van Jezus. () Zij gaf Hem het leven. () En zij geeft Hem aan ons door. Zij geeft haar Kind, haar Heer, aan mij.'
Als Maria weer haar plek krijgt 'is dat ook een belangrijke stap in de oecumene. Laten we beginnen met het invoeren van een speciale Mariazondag'.

ND 29/09/16
Conclusies uit een het onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Afbrokkeling van de grote kerken heeft ‘het toneel vrij gemaakt voor atheïsten en agnosten en een brede baaierd aan spirituele stromingen’. De secularisatie werkt door. 11% zegt het toe te juichen als de kerken verdwijnen.
33% vindt dat de overheid moet zorgen dat in elke plaats ten minste één kerkgebouw openblijft.
40% vindt dat zonder steun van kerken zwakke groepen in de samenleving aan hun lot worden overgelaten.
35% verricht vrijwilligerswerk (Kerkgangers 55 procent).
67% vindt dat religie zich moet beperken tot het privéleven.
75% vindt dat ‘politiek en godsdienst los van elkaar moeten staan’.
Velen zijn bezorgd over de ‘islamisering van Nederland’.

ND 28/09/16
‘Elke abortus is er één te veel’, volgens Ton Coenen nu, directeur van Rutgers Kenniscentrum Seksualiteit, voorhoede van de beweging vóór legalisatie van abortus. ’Natuurlijk willen ze bij Rutgers de Wet Afbreking Zwangerschap (1984) niet terugdraaien. En het feit dat de opvatting ‘abortus is moord’ nog springlevend is onder tieners (óók onder de niet-religieuzen, bleek uit hun eigen onderzoek), beschouwt het kenniscentrum als een ‘schrijnende situatie’.
Jaarlijks worden in Nederland ruim 30.000 kinderen geaborteerd. Maar hoofdredacteur Sjirk Kuijper vindt dat 'het niets en niemand helpt als mensen zich op de rechterstoel van de Allerhoogste plaatsen, en met juridische vonnisretoriek (‘Moord!’) de eigen rechtzinnigheid uitkramen.' Als ook voorstanders erkennen dat iedere abortus in feite een verlies is 'opent dat perspectieven', denkt hij. Oplossing is: 'zorg, liefde, complete voorlichting en goede hulpverlening'.

ND 26/09/16
Met de verkoop van het ’t Gbouw in Zwolle 'kussen de GKv twintig jaar recente geschiedenis vaarwel'. Het markeert ongeveer 'de overgang van een gesloten ‘ware’ kerk naar een opener gemeenschap: hé Nederlands-gereformeerden, hallo Protestantse Kerk in Nederland', volgens journalist Gerard ter Horst.
Van de organisaties in het Gbouw zijn er van de elf nog zes over. Die verhuizen naar een nieuw en anoniem pand aan de rand van van Zwolle-Oost. Een vingerwijzing?, vraagt hij zich af.

ND 23/09/16
De stichting Geloofsgesprekken wil christenen uit verschillende kerken met elkaar in gesprek brengen over het geloof, zodat ze elkaar herkennen en erkennen als één in Christus. Ze zoeken mensen die in de eigen woonplaats geloofsgesprekken willen leiden. Het gaat niet om theologische discussies maar uitwisseling van wat in je hart en je leven speelt. Ontdekken: 'die ander zoekt dezelfde dingen als ik.’ Dus niet over verschillen tussen christenen en kerken pratn. En omdat het niet gaat om je eigen gemeente alleen zit er 'een extra verrassingselement' in.

SIGNALEN 29-10-16

Kerkbode Noorden25/06/16
Ds. K. Batteau schrijft over de binding in de GKv aan de 3 FvE. Hij zegt daarin o.m.: … "we leven nu in een tijdperk waarin we een terugkeer zien van de vrije, 'niet-dogmatische' persoon in Nederland. Iedereen kiest zijn of haar eigen weg. 'Ik wil zelf kiezen wat ik wil geloven.'"
Batteau merkt ook een reactie op het verleden van de GKv. Symbool voor dat verleden is prof. J. Kamphuis (1921-2011). "Hij speelde een grote rol als een van de leiders van de 'binnenverbanders,' die opkwamen voor het gezag van de belijdenisgeschriften, tegenover de 'buitenverbanders' (de huidige NGK), die los­ser omgingen met deze belijdenisgeschriften. Op dit ogenblik zien we een sterke reactie onder de oudere maar ook de jongere genera­tie in de GKv tegen de manier waarop Kamp­huis theologie beoefende en leiding gaf in de kerken. () Het idee is: de GKv werden te veel een 'dogmatisch' bolwerk, in plaats van een liefde­volle gemeenschap waar Gods genade in Jezus werd gepreekt".
Daarvan getuigt het nieuwe bindingsformulier: "dat heeft niet al­leen een mildere toonzetting, maar de manier waarop de binding van ambtsdragers met de belijdenissen wordt gepresenteerd is ook min­der streng, minder massief en onverbiddelijk van karakter." Ds. Batteau vraagt zich af: "Krijgt de ambtsdrager hier te veel ruimte om afte wijken van wat de belijdenis­sen werkelijk zeggen?".
Batteau wil herontdekking en waardering van het werk van wijlen Kamphuis want hij was "treffend in zijn kritiek en sterk in zijn waardering van de leer van de Schrift. () Wat we op dit ogenblik nodig hebben is niet minder, maar meer dogmatiek in de kerken."

Kees Heek (57) is de nieu­we directeur/bestuurder van de Gereformeerde Scholen Groep (GSG) bestaande uit alle 9 vestigingen in de drie Noordelijke provincies. Heek over de gereformeerde identiteit:
"Leerkrachten moeten het christen­zijn uitstralen, dat moet eraf spatten. De teams moeten veel aandacht voor de leerlingen heb­ben en onze scholen moeten kwaliteit leveren. Daarnaast moeten we inspelen op de verande­ringen in de maatschappij om ons heen. Om dat te bereiken werken bij de GSG overtuigde en betrokken gelovigen die zelf drager zijn van de identiteit, deze belichamen en uitdragen. De leerkrachten stemmen in met onze iden­titeit, leren jongeren hoe ze op grond van de Bijbel kunnen denken en handelen in verschil­lende gebieden van het leven en tonen passie om zelf ook bij te dragen aan de verdere vor­ming van de identiteit van de scholen."
Maar kunnen baptistische docenten hierbij worden betrokken? Heek: "Iedereen die onze grondslag van harte onderschrijft en wil uitdragen is welkom. We zoeken bezielde professionals".

GKv Kerkbode Midden 27/05/16
Ds. H.J. Visser pleit voor een eerder toelaten van kinderen tot het Avondmaal. De dominee kijkt met enige jaloersheid naar de praktijk in roomse kerk waar al op jonge leef­tijd kinderen (7, 8 jaar) hun eerste communie doen.
Jongere kinderen kunnen al wel begrijpen waar het om gaat. "Als ze een periode van onderwijs heb­ben gehad en weten waar het over gaat? Laat ze dan tegen de pubertijd zelf kiezen of ze deel willen nemen of niet. Het kan een belangrijke steun in de rug zijn om ook in de roerige jaren te mogen weten, dat je door het ge­loof deel hebt aan Jezus Christus." Zo krijgen jongeren "het gevoel niet langer als tweede­rangs te worden beschouwd".
GKv Kerkbode Noorden 11/06/16
Classis Stadskanaal 12 mei: De kerk van Winschoten heeft het komend jaar 15 gezamenlijke erediensten met de CGK. Beide kerkenraden hebben uitgesproken verder te willen met het onderlinge contact. In Stadskanaal zullen vanaf deze zomer de middagdiensten altijd gezamenlijke diensten zijn van GKv en CGK. Maar de Oosterkadekerk (CGK) doet daar voorlopig nog niet aan mee.

Ds. C.C. den Hertog (CGK) vertrekt van Surhuisterveen naar GKv/CGK Nijmegen. Wat zijn de voordelen van zo'n combi-kerk?':
"Samenwerking is voor mij veel meer een opdracht, omdat het niet zo zijn mag, dat het lichaam van Christus gescheiden is. Ons land kent een geschiede­nis van vele, vele kerkscheuringen. Sommige nodig, andere iets minder nodig. Voor mij is het de vraag of we ons bestaansrecht tegenover elkaar kunnen blijven ontlenen aan een ge­schiedenis, waarvan we vandaag ook wel zien dat daar veel menselijk en onheilig vuur bij is geweest."
"Het getuigenis tot de wereld om ons heen wordt grondig gehinderd door onze gelijkheb­berigheid. Niet ieder verschil van inzicht is ook direct kerk-scheidend. Sterker zelfs: slechts heel weinig verschillen zouden dat mogen zijn. () Kerkscheidend kun­nen volgens mij slechts die zaken zijn die het hart van het Evangelie raken: de leer van de Drie-eenheid, de leer aangaande Christus en daaruit voortkomend: de rechtvaardiging uit het geloof alleen en het besef dat wij als men­sen radicaal en totaal op Gods ontferming zijn aangewezen. () Hangt er een waas van vermoeidheid over de kerken omdat we het onvoldoende aandurven om te luisteren en te zoeken naar andere kerken?"

GKv Kerkbode Midden 13/05/16
Mr. E. Bos beschouwt de vraag of in de GKv vrouwen nu al tot diaken kunnen worden verkozen. Zijn conclusie: "Het benoemen van zusters tot diaken is thans mogelijk, ook al is dit niet ex­pliciet door de laatste synode uitge­sproken. Er ligt, kerkrechtelijk gezien, dus geen belemmering. () Voor benoeming in de ambten van ouderling of predikant ligt het moeilijker vanwege het door de synode genoemde verschil in verantwoordelijkheden tussen man­nen en vrouwen en de daarmee sa­menhangende onduidelijkheid."
Classis Noord-­Brabant/Limburg 03/03/16 
In Brunssum-Treebeek zijn veel interkerkelijke diaconale projecten, o.a. met asielzoe­kers. "Op deze manier wordt het kerk­zijn in Brunssum gezamenlijk vormge­ven. In samenwerking met de Baptistengemeente en het Le­ger des Hells, de Alphacursus gestart. Hiervoor hebben zich 17 kandidaten aangemeld."
In Maastricht denken GKv en NGK na hoe tot één gemeente samengevoegd te kun­nen worden.
In ja­nuari 2016 is in Eindhoven gezamenlijk Avondmaal gevierd met CGK en NGK.
In 's Hertogen­bosch hebben gemeenteleden bezwaar aangetekend tegen het proces van sa­mensprekingen met de NGK en een bijeenkomst belegd.

GKv Kerkbode 10/06/16
Drie kerken in Dronten, NGK, CGK en GKv Dronten-Zuid gaan intensiever samenwerken. Ds. R. van den Berg (GKv): "Jezus roept ons op om de eenheid te zoeken. Naar zijn stem hebben we geluisterd, en in zijn lief­de hebben we elkaar gevonden."

GKv HAARLEM
Fonteinkerk
zondag 12 juni 2016
09:30 u.: dienst
zondag 19 juni 2016.
09:30 u.: dienst

CGKv IJMUIDEN
Petrakerk
zondag 19 juni 2016
10:00 u.: drs A. Knevel
17:00 u.: ds G.W: Kroeze

GKv AMSTELVEEN
zondag 12 juni 2016
10:30 u.: dienst
zondag 19 juni2016
10:30 u.: dienst

AMSTERDAM-CENTRUM
zondag 12juni 2016
10:00 u.: dienst
zondag 19 juni 2016
10:00 u.: dienst

Classis Alkmaar-Haarlem 16 maart 2016: O.a.: "Er is bezwaar tegen het be­sluit van Haarlem om geen middag­diensten meer te houden. Dat be­zwaar zal worden beoordeeld door de deskundigen die de classis heeft aangewezen."

Classis Utrecht 3 maart 2016: GKv Nieuwe­gein wil verder met CGK/­NGK Nieuwegein als kerk van Christus. Deputaten Kerkelijke Eenheid en de classis zijn akkoord. 
Kerk­grenzen tussen de kerken van Utrecht (C, Utrecht-N/W, Utrecht-LR) worden nog gehandhaafd, maar een kerkenraad kan hier­van afwijken indien nodig.

Onderweg 28/05/16
Homoseksualiteit is een centraal thema is op de CRC-synode in Noord-Amerika, die op 8 juni begon. Er zijn veel bezwaren tegen een com­missierapport over de kerkelijke omgang met het homo'huwelijk'. Zestien clas­ses vinden de conclusies van het rapport te genuanceerd en sommige willen de definitie van het huwelijk in de KO aanscherpen. De classis Arizona vraagt 'seksu­eel verkeer alleen binnen het huwelijk van man en vrouw' als confessioneel te erkennen.

Wordt Vervolgd nr 6 juni 2016
In de Disney-film Frozen (2013) trouwde de hoofdrolspeelster, prinses Elsa niet gewoon met een prins. De boodschap van de film luidde dat je jezelf moet accepteren zoals je bent. Disney werkt nu aan een vervolg. Homorechtenorganisaties roepen de film­producent op om Elsa daadwerkelijk uit de kast te laten komen. 'Een kinderfilm met een personage dat zich voelt aangetrokken tot iemand van hetzelfde geslacht, zal je kinderen niet in homo's veran­deren maar hun leren dat liefde talloze gedaantes aanneemt', denk men.

GKv Kerkbode 30/04/16
Ds. J. Kuiper: "Veel plaatselijke kerken hebben tegen­woordig hun eigen belijdenis. Die heet een visiedocument en geeft weer waar de plaatselijke kerk voor staat. Vaak gaat zo'n visie over de omgang met mensen. "Wat moet je ermee als je in je visie zegt dat betrokkenheid op elkaar heel belangrijk is, maar er in de praktijk van het drukke leven van 2016 bijna niets van terechtkomt? Of dat het pastoraat aan de gemeente teruggegeven is, maar de gemeente komt in meerderheid daarvoor niet in beweging? Dan gaan die grote woor­den tegen je werken."
Mensen die hier op 'afknappen' wijst Kuiper op wat volgens hem de kern van kerkzijn is: "de viering van de gemeen­schap met Christus in het avondmaal. Een belijdenis op zich: je voegen in die grote schare van mensen die etend en drinkend uiting geven aan hun ver­trouwen op de Heer van de kerk. Dat bewaart voor cynisme en geeft hoop."

HHK Kerkblad 17/03/16
Dr. P. de Vries recenseert de dissertatie van dr. A. van Langeveld over prof. C. Veenhof: 'In het klimaat van het absolute'. "Naarmate het absolute in de Gereformeerde Kerken Vrij­gemaakt steeds zwaarder werd aangezet, kreeg Veenhof steeds meer bezwaren. () Kritiek op de belij­denis was voor hem geoorloofd, als men maar aan de kern ervan vasthield. Veenhof is uitgegroeid tot de geestelijke vader van de Nederlandse Gereformeerde Kerken. () Van Langevelds "waardering voor de latere Veenhof is overduidelijk". Volgens De Vries ademt de sfeer in de NGK "nog altijd de geest van Veenhof: trouw aan de Schrift en de kernpunten van de belijdenis met veel ruimte voor verschil in opvatting.
De Vries heeft zijn vragen. Weliswaar heeft de kerkvisie die de vroegere GKv hem "nooit en in geen enkel opzicht kunnen bekoren. () Het exclusivisme dat eruit spreekt, kan ik niet verenigen met de belijdenis dat Christus wereldwijd in eenheid van het ware geloof Zijn kerk vergadert. Kerkelijk exclusivisme verdraagt zich niet met een godsvrucht die niet alleen de kenmerken van de ware kerk (en die openbaren zich in Gods vrijmacht waar Hij dat wil) maar ook van de ware christen benadrukt. Dat Veenhof daar­mee vastliep en dat men inmiddels in de Gereformeerde Ker­ken Vrijgemaakt daarop terugkomt, acht ik winst." Maar, "als buitenstaander [van de NGK] vallen zij bij mij niet op door hun trouw aan de Schrift en de kernpunten van de belijdenis. Dat moet ik in toenemende mate ook van de GKv zeggen." Hij denkt aan: "… de erkenning van het volstrekte gezag van de Schrift in historisch en ook leerstellig en ethisch opzicht, aan de ernst van de eeuwigheid, aan het centraal stellen van wet en Evangelie, zonde en genade in de prediking en aan het feit dat een christen allereerst een pelgrim is op aarde. Een mens die zich alleen rechtvaardig voor God weet op grond van de hem in Christus geschonken en door de Heilige Geest verzegelde vrijspraak in Christus." Bevinding als in het klimaat van de Nadere Reformatie ziet De Vries "maar weinig en in de kerken waarvan hij [Veenhof] de geestelijke vader werd zo goed als in het geheel niet."

Mens en Samenleving: Communicatie 02/06/16
Tijdens de inhuldiging van Koning Willem-Alexander op 30 april 2013, legde Lutz Jacobi in het Fries (de tweede landstaal) de belofte af. De meeste parlementariërs zeiden: "Zo waarlijk helpe mij God almachtig," of "Dat beloof ik." Maar de Friezin zei "Dat ûnthjit ik". Velen dachten dat Jacobi zei: "Dat vertik ik," maar ze zei juist dat ze het beloofde.

Bewaar het Pand 24/03/16
Ds. P. Roos neemt waar dat velen het een belangrijk punt vinden dat waarnemers uit de GKV op de meerdere kerkelijke vergaderingen van de CGK stemrecht krijgen. Het argument: omgekeerd hebben leden van de CGK ook stemrecht op de vergaderingen van de GKV.
Maar de predikant ziet in de GKV allerlei signalen van verwijdering van de Schrift. Hij denkt aan vrouwen op de kansels; de samensmelting met de NGK; het voornemen dat buitenlandse kerken hebben om te breken met de GKv door hun toenemende vrijzinnigheid. Volgens ds. Roos voelen "velen onder ons zich in het nauw gedre­ven door dit punt [stemrecht] op de agenda van classes en Synode. () En eigenlijk weten we het allemaal wel. We zijn zelf verdeeld. Horen we echt bij elkaar? Wat bindt ons aan elkaar? Maar er zijn toch onderlinge afspraken en be­loften? Zijn we met elkaar eerlijk en gaan we eerlijk met elkaar om? Hier kan alleen Gods Geest uitkomst bieden. Eerlijkheid kan zijn dat we allen in de schuld komen voor de Heere. Het kan ook zijn dat we een werkelijke keus doen. Welke kant willen we op? "Linksom ofrechtsom? () Onder ons worden openlijk geen bepaal­de signalen waargenomen om te breken met de leer der Reformatie. () Onderhuids zijn die tekenen er wel, over de hele breedte van onze kerken." En de GKv?: "Deze kerken, tot voor kort wel zuiver Gereformeerd, staan op de tweesprong. Hun lot heeft sowieso te maken met het onze. () We hebben elkaar niets te verwijten. Voor beide geldt: Keert weder, gij afkerige kinderen en Ik zal uw afkeringen genezen (Jer.3).
 


SIGNALEN 15-10-16

De Wekker 30/09/16
Over de CGK gemeente in Emmeloord, de hoofdstad van de Noordoostpolder: Voor hun kerkgebouw werd de eerste steen gelegd door ds. G. Visser op 14 juni 1952. Vanaf deze tijd is er sprake van contacten tussen de GKv en de CGK. Tussen 1963 en 1969 werden de contacten moeilijker. Vanaf 1970 werden de contacten voortgezet met de NGK. In 1972 ondertekenden beide gemeenten de verklaring van eenparig gevoelen. Maar tot volledige eenheid is het niet gekomen.

GKv Kerkbode Noorden 1/10/16
Ds. J. Kuiper heeft gevoelens van onbehagen als het gaat om MV in de kerk. Hij herinnert aan het synodebesluit van Ede dat sprak van verschillende verant­woordelijkheden voor mannen en vrouwen. Maar 'wie die weg opgaat, komt op een pad vol voetangels en klemmen: gaat je ingebakken mannelijk superioriteitsgevoel je parten spelen?' De predikant ontwaart ook 'een bovenschriftuurlijke binding' als een kerkenraad het niet goed vindt dat een predikant zijn standpunt vóór de vrouw in het ambt niet mag ventileren.

Ds. A.H. Driest evalueert het huisbezoek. Hij herinnert aan een uitspraak van prof. E.A. de Boer dat 'onderling pastoraat niet bestaat'. Pastoraat hoort bij de ouderling: 'Toch is dit laatste een gedachte die vandaag niet sterk leeft. Geen wonder dat daarmee de ouderling die regelmatig de wijk ingaat op z'n retour is. Tot schade van de kerk. Het individuele pastoraat van de ouderling laat zich niet vervangen door het opzetten van een kring van gemeenteleden die die zorg overnemen. Dit pastoraat vraagt nu juist om die individuele herderlijke zorg van de ouderling.'

In de kerk van Haren kost het steeds meer moeite om de vacatures voor het ambt vervuld te krijgen, m.n. door de werkdruk van mannen: in veel gezinnen werken beide partners; men­sen willen zich niet voor vier jaar binden; de eisen van de gemeente zijn toegenomen. Daarom heeft men nu pastorale werkers in de gemeente naast ouderlingen en diakenen (MV) die een stuk werk en verantwoording van de ouderling overnemen. Het gaat om zorg en aandacht voor en gebed met en troosten van kerkleden. De ouder­ling houdt contact met de pastorale werkers en gaat, waar nodig, zelf een bezoek afleggen. Conclusie van een ouderling daar: 'De wereld om ons heen verandert, ook in de kerk kan men niet meer de oude vormen van vroeger handhaven.'

OnderWeg 01/10/16
Het blad constateert: De nieuwe kerkorde van de GKv spreekt er niet expliciet over hoe het jaarlijkse huis­bezoek moet worden ingericht. In de praktijk zijn er daarom steeds minder jaar­lijkse huisbezoeken.

Op 31 oktober is het 50 jaar geleden dat de Open Brief aan de Tehuisgemeente verscheen en aanleiding werd tot het ontstaan van de NGK. Maar die breuk is in vergaande mate geheeld en dat wordt op zondag 30 oktober op diverse plaatsen gevierd door gezamenlijke kerkdienst (soms) met Avondmaal vieren: in En­schede, IJsselmuiden, in Haarlem/Heemstede.

NGK Groningen (Tehuis-gemeente) en NGK Utrecht hebben besloten dat homoseksuele gemeenteleden met een relatie 'in liefde en trouw' ambtsdrager kunnen worden.

Peter Wieringa (vroeger GKv, nu landelijk adviseur missionair werk in de NGK) bedenkt een 'praktijkvoorbeeld van kerkverlating'. 'Machteld had een veeleisende moeder. Als ze als kind de tafel had gedekt, legde moeder nog even alle bestek goed recht. Als ze een 7,7 kreeg voor een toets, was de reactie: 'Heb je misschien niet genoeg geleerd?' Volgens Wieringa: 'In de kerk werd dit nog versterkt door het benadrukken dat we 'in zonde ontvangen en geboren zijn en geneigd tot alle kwaad'. We doen nooit iets helemaal goed. Altijd die zonde ..'. Zijn oplossing: begrip voelen en tonen voor Machteld. En: de echte God vindt Machteld geweldig!

GKv kerkbode Midden 30/09/16
Classis Hardenberg 2 juni 2016: …Heemse overweegt haar predikanten bij de avondmaalsdiensten in Clara Feyoena Heem in te zetten die eerder door de PKN werden belegd. In verschillende classis­gemeentes bestaat de mogelijkheid voor gasten van buiten de GKv, om het avondmaal mee te vieren. De classis heeft geen bezwaren tegen het bedienen van het sacrament in dergelijke zorginstellin­gen.

Onderweg 17/09/16
GKv Utrecht-Noord/West (Opstandingskerk) bevestigt als eerste GKv-gemeente enkele vrouwelijke gemeenteleden als ambtsdrager.

GKv Kerkbode Midden 16/09/16
Heerco Walinga probeert de specifieke identiteit van de GKv te achterhalen. Standpunten m.b.t. liturgische vormgeving, evolutie, homoseksualiteit, M/V in de kerk, gasten aan het avondmaal, het bepaalt allemaal niet de identiteit van deze kerk. Wat onderscheidt dan wel? Volgens Walinga: 'Dat we die vraagstukken niet uit de weg gaan () en in de tijd die er is tot de Jongste Dag, na willen denken over die lastige vragen.' Willen leren, dat is het! 'Vraagstukken? Problemen? Ethische kwesties? GKv-ers slaan dan de Bijbel open en stropen de mouwen op.'

Classis Amersfoort 2 juni 2016: … De vergadering stemt van harte in met de toelating van br K. van Bekkum tot predikant. Van Bek­kum ondertekent het bindingsfor­mulier voor predikanten binnen de classis Amersfoort, en is daarmee predikant van Amersfoort-West geworden.

Op voorstel van de kerk van Leusden gaat de classis bezig met een pio­nier voor het werk onder 18- tot 30-jarigen aanstellen.

Classis Amsterdam 2 juni 2016: … De 'mogelijk­heden van verbinding' (ambtelijk en sacramenteel) van GKv met Po­pUpKerk en Kleiklooster worden besproken. Deputaten Gemeentestichtingsprojecten mel­den dat de begeleiding moederkerk A'-dam-C zwaar belast. De fi­nanciering vanuit de kerken is in een afronden­de fase. De projecten hebben wel christelijke presentie opgeleverd in de Bijlmer, in een wijk in Amstelveen en onder kunstenaars, maar geen nieuwe kerken. 'Het feit dat jarenlan­ge financiële ondersteuning uit de GKv niet geleid heeft tot nieuwe christelijke gemeenten die verlangen naar aansluiting bij de GKv zal als een pijnlijke constatering verdragen moe­ten worden'. [zie voor opvattingen die in m.n. de 'PopUpKerk' leven: Veranderd geloof, rubriek Rond de Schrift].

Classis Noord­Brabant/Limburg 12 mei 2016: … Na de zomer zullen GKv en NGK in Maastricht nog wel twee zelfstandige kerken zijn, maar er worden samen pastorale kringen gevormd en de erediensten worden gezamenlijk gehouden.
Iedere zon­dag bezoekt een aantal mensen uit het Midden-Oosten de gemeente. Samen wordt gezocht naar een vorm om gemeente te zijn. In het jeugdwerk wordt meer en meer samengewerkt met de Bap­tistengemeente.

GKv Dronten-Zuid heeft Gerry Bos-Kaptein aange­steld als pastoraal werker. Zij studeert theologie aan de TUK.

OnderWeg 3/09/16
Stroom Amsterdam, vroeger dochterkerk van Ooster­parkkerk (GKv), is een zelfstandige gemeente geworden. In 2012 stuitte verzelf­standiging binnen het GKv-kerkverband op een protest van 43 GKv-predikanten omdat vrouwen leidinggevende posities vervullen bij Stroom en er afstand genomen wordt van de belij­denisgeschriften, onder meer op het punt van de doop. Maar sinds 1 januari jl. is Stroom formeel een zelfstandige gemeente buiten de GKv en op 10 juli is het leiderschapsteam van Stroom door de kerkenraad van GKv Oosterparkkerk ingezegend. Voorganger Martijn Horsman. De mogelijke relatie met de GKv wordt onderzocht.
Er wordt ook gewerkt aan verzelfstandiging van Kleiklooster en Popupkerk per eind 2016.

De GKv synode Meppel krijgt te maken met een bezwaarschrift tegen het oordeel van PS Zuid-Holland uit 2015, dat 'er ruimte is voor de vraag of de Bijbel iets zegt over homoseksuele relaties van liefde en trouw' en dat er reden is om 'terughoudend te zijn in tuchtmaatregelen wanneer over het antwoord op deze vraag (nog) geen duidelijkheid bestaat'. In een beleidsnotitie van KR GKv Rotterdam-Oost wordt erkend dat de Bijbel negatief spreekt over homoseksuele handelingen, maar ook gesignaleerd dat toegewijde kerkleden met een ho­moseksuele relatie zich vaak niet herkennen in de in de Bijbel beschreven praktijk en er in de GKv verdeeld­heid over homoseksualiteit is. Daarom wil men samenlevende homo's als lid aanvaarden en met hen het avondmaal vieren.

OnderWeg 11/06/16
Ds. Evert Jan Hempenius (55) gaat over naar de PKN. Zijn losmaking van Barneveld (2012) leidde niet tot een verbintenis met een nieuwe gemeente. De predikant motiveert zijn stap met: 'In de GKv is onvoldoende draagvlak' voor zijn prediking te ervaren. Hij signaleert dat in zijn contacten met diverse gemeenten het persoonlijke geloof, de invulling van de prediking en de catechese nauwelijks meer ter sprake kwamen. Hij ziet dat als tekenen dat de GKv in een 'diepe geestelijke crisis' verkeren.'

Emeritus hoogleraar dr. B. Kamphuis (TUK): We moeten stoppen met het zingen van ons volkslied in/na kerkdiensten. Dat past niet bij 'de katholiciteit van de kerk'. Zijn voornaamste argument: we zitten met al die vluchtelingen en asylzoekers niet meer samen als Nederlanders in de kerk.  

GKv Kerkbode Noorden 3/9/16
GKv Oosterkerk in Groningen heeft in een drietal jeugddiensten het thema Verbondenheid aan de orde gesteld. In de laatste dienst vroegen jongeren aan gemeenteleden waar zij zich in de kerk aan ergeren. De vorm 'leenden' ze van een populair TV praatprogramma: De Wereld Draait Doorrrrrrrrrrrr. En 'omdat alle standpunten en ergernissen zo allemaal met een knipoog op tafel kwamen, werd iedereen impliciet uitgenodigd zichzelf te relativeren.'

GKv Kerkbode Midden 15/7/16
Drs. P. Houtman maakt een momentopname van het debat Schepping en Evolutie in De Nieuwe Koers. Hij schrijft o.m.: 'DNA-onderzoek wijst uit dat het le­ven geleidelijk is ontstaan en dat alle levensvormen door afstamming aan elkaar verwant zijn, terwijl Genesis 1 spreekt van aparte scheppingsdaden van God, in het bijzonder als het om de mens gaat.' En 'prak­tisch eenstemmig is de mening dat de evolutietheorie als geheel zo solide is dat ze geaccepteerd moet worden. Het creationisme is een natuurweten­schappelijke theorie en volgt als zodanig niet zonder meer uit de Bijbel. Christenwetenschappers verklaren in koor dat evolutie niet in strijd is met het (hun) geloof in God.'

Robert Plomp (PKN/GB) doet in zijn boek Nederlander met de Nederlanders een oproep om geen aanstoot te geven aan de mensen met ideeën die achterhaald zijn op het gebied van homo­seksualiteit, wetenschap en vrouwelijke leiders in de kerk. Vanuit zijn missionaire verlangen wil deze gereformeerde bonder aansluiten bij de cultuur.

GKv Kerkbode Noorden 2/4/16
Ds. A. van der Sloot beschouwt 'kerkelijke verandering in historisch perspectief'. Hij roert o.m. de verhouding tussen FRCA (Australië) en GKv aan en vraagt zich af of Rom. 14 over de zwakken en sterken, wel voldoende in rekening is gebracht. Conclusie: 'Daar zijn we niet sterk in geweest!' Is er wel waardering geweest voor meningen die de jouwe niet zijn? Was het niet meer: 'elkaar weerleggen of bestrijden en elkaar wat in een hoekje zetten dan wel elkaar negeren? Haakte mee als gevolg daarvan zelfs prof. dr. J. Douma niet af?'
De predikant wil dat de GKv meer luistert naar het buitenland en ook naar PKN/GB die zorgen uit over de GKv.

Er is een symposium geweest over 'krimpende kerken' (Praktijkcentrum GKv). Wat krenten uit de pap.
Er moeten geloofsgesprekken worden gevoerd tussen jong en oud. Herbronnen is daarbij heel belangrijk, volgens emeritus hoogleraar dr. M. te Velde: het Woord steeds opnieuw doordenken. En niet bang zijn voor experimenten zoals we dat vroeger waren. En als het niet is geslaagd, is dat dan erg?
Zo experimenteert GKv Enschede-Zuid met twee morgendiensten om de diversiteit binnen de gemeente te behagen.
En je moet 'uit je comfortzone komen' (Praktijkcentrum).
Te Velde wees er verder op dat 'de nadruk op de zelfstandigheid van de plaatselijke kerk een valkuil kan zijn. Is het niet beter naar presbyteriaans kerkmodel het accent op de regio met zijn preekplekken te leggen?
De Roest drong aan niet te snel kleine gemeenten op te heffen. In het NT telden deze ook hooguit 40 leden.

GKv Kerkbode Midden 26/8/16
Classis Harderwijk 12 mei 2016: Ds H. Hoksbergen van Putten is ziek; beterschap is niet op korte termijn te verwachten. Ds. E.J. Hempenius kon­digt aan per 1 juli de GKv te gaan verlaten.

Classis Utrecht 19 mei en 7 juni 2016: … Ds G. Roorda van Zeist-De Bilt stopt met zijn werk als predikant. De classis geeft hem op zijn verzoek preekbevoegdheid, zodat het preekrooster van de kerk van Zeist-De Bilt de komende tijd intact kan blijven.

Over een con­creet voorstel van ds Kruiger en ds Bouma rondom lekenpreken wordt nog geen besluit genomen. Een extra classisvergadering wordt gehouden over de om­gang met elkaars meningen en standpunten.

Onderweg 23/1/16
De vraag van NGK Utrecht is welke wijn er voor het Avondmaal moet worden gebruikt, gezien het feit dat er ook kinderen aangaan. Oplossing: wijn zonder alcohol.

Van 17 tot en met 24 januari 2016 is de Landelijke Week van Gebed gehouden (Raad van Kerken in Nederland). Er wordt steeds vaker samengewerkt wordt met andere kerken. De CGK en de NGK in Eind­hoven bv organiseerden samen­komsten 'met katholieke, protestantse, gereformeerde en evangelische chris­tenen'. Echter NGK Doorn maakte een voorbehoud. Want insteek om samen de Vader, de Zoon en de heilige Geest te eren, 'is binnen de Raad van Kerken niet altijd bespreekbaar'. Maar ook dat werd opgelost: eerst naar eigen NGK dienst en daarna opgeroepen naar de oecumenische dienst te gaan.

Onderweg 9/7/16
De Ankergemeente (CGK/NGK) en de GKv in Nieuwegein hielden in de zomermaanden voor het eerst gezamenlijke kerkdiensten. Op 17 juli vierde men samen het avondmaal. Dat gebeurde op 26 juni ook door de GKv en NGK in Eindhoven.

Ds. E.C. Luth is met toestemming van de classis Groningen door de kerkenraad van de GKv Groningen-Noord-West afge­zet als predikant.

Onderweg 31/10/15
'Als je in Afrika opgroeit, leer je vanzelf om op God te ver­trouwen', zegt Ibrahim Abarshi, senior pastor van de Redee­med Christian Church of God (RCCG) in Amsterdam. God zei 15 jaar geleden tegen hem: "Ga naar Amsterdam." Hij ging, en God zei opnieuw: "Kom hier wonen en plant een kerk." Behalve zijn eigen gemeente begeleidt hij nu acht nieuwe kerk­plantingen. RCCG (30 gemeenten) is één van de snelst groeiende kerken in Nederland. De predikant: 'We zijn dankbaar voor de zendelingen die honderd jaar ge­leden het evangelie naar Afrika brachten, maar we zien dat het evangelie nu nagenoeg verdwenen is in Europa, daarom zenden wij nu kerkplanters vanuit Nigeria naar Europa, om het evangelie terug te brengen en Gods ko­ninkrijk te verkondigen.()
Nederlandse christenen zijn geseculari­seerd in hun denken en daarom krachteloos. Jullie kerkdien­sten zijn monotoon en slaapverwekkend - de gemeenteleden zijn toeschouwers in plaats van actief betrokken aanbidders. Het zijn formele bijeenkomsten waar over God gepraat wordt alsof Hij er niet zelf bij is, of niet in staat om iets te doen. Het zijn geen levensveranderende gemeenschappen.'

Onderweg 19/3/16
GKv Ommen-West introduceert ambtsdrager in opleiding, aio, een soort stagiair.
De in de jaren zestig in Enschede uitgesproken schorsing en afzetting van acht ambtsdragers, waaronder de predikan­ten C. Bakker en O. Mooiweer, zijn opgeheven, meldt GKv Enschede-Noord mede namens de GKv Enschede-­Oost.

Ds. J. Plantinga (69) heeft zich onttrokken aan de NGK uit verontrusting over diverse ontwikkelingen in deze kerk zoals de vrouw in het ambt en de omgang met homoseksualiteit. Zijn bezwaren spitsen zich toe op de pre­diking, waarin zijns inziens Gods oordeel niet of nauwelijks ter sprake komt. Ook wordt de alverzoening getolereerd.

GKv Kerkbode 30/7/16
Het College van Bestuur van de TU Kampen heeft dr. Leon van den Broeke(1966) benoemd tot universitair docent Kerkrecht. Van den Broeke (PKN) doceerde vanaf 2007 Kerkrecht, sinds 2013 Religie, Recht en Samenleving/Kerkrecht aan de Faculteit Godgeleerdheid aan de Vrije Universiteit te Am­sterdam. Daarnaast is hij sinds 2011 gastdocent aan de Bijzondere Faculteit Kerkelijk Recht, Katholieke Universiteit Leuven, België.

GKv Kerkbode Midden 5/8/16
De classis Hattem (12/5/6) stemt niet in met de broeders die bezwa­ar maakten tegen gezamenlijke middagkerkdiensten met de NGK.

De classis keurt verdere samenwerking tussen de CGK, GKv, NGK in Dronten goed. De verwachting is dat ook GKv Dronten-noord zich op af­zienbare termijn bij het proces zal aansluiten.

Onderweg 6/8/16
Artikel B36.1 KO GKv geeft aan dat de kerken­raad 'als regel' de gemeente twee keer per zondag bijeenroept Kunnen leden die één keer komen ambtsdrager worden?
GKv Zuidlaren besloot: 'Bij de talstelling van ambtsdragers zul­len de criteria die in de Bijbel voorko­men in 1 Timoteüs 3 en Titus 1, gebruikt worden. Iemand die de gewoonte heeft om op zondag eenmaal naar de kerk gegaan, kan op tal worden gezet. Tenzij die eenmalige kerkgang een uiting is van een gebrek aan toewijding en trouw. Het gebrek aan toewijding en trouw is in dat geval zichtbaar in zijn hele functioneren in de gemeente.'

De ledenvergadering van het Steunpunt Kerkenwerk (SKW) van de GKv heeft de statuten ge­wijzigd: CGK en de NGK kunnen zich op voet van gelijkwaardigheid met de GKv bij het Steunpunt aan te sluiten. (SKW adviseert en ondersteunt kerken bij personeelsbeleid, materiële en financiële zaken, ANBI en kerkelijk bestuur.)

De synode van de Reformed Church in the United States (RCUS, 4.000 leden, 50 gemeenten) zal de ban­den met de GKv verbreken, tenzij de GKv-synode volgend jaar bekering laat zien van de huidige koers van 'deforma­tie'. Bezwaren: vrouw in het ambt, homosek­sualiteit, hermeneutische opvattingen aan de TUK, verwerping schepping in 6x24 uur.

GKv Kerkbode 1/4/16
Classis Harderwijk 11 februari 2016: De algemene tendens t.a.v. het toelaten van gasten aan het avondmaal is dat de verantwoorde­lijkheid bij de gasten gelegd wordt. Indien mo­gelijk heeft een kerkenraadslid een persoonlijk gesprek, waarna besloten wordt over toelating. Als een gast in eigen kerk gerechtigd is aan te gaan en instemt met de apostolische geloofsbelijdenis, wordt hij over het algemeen toegelaten tot het avondmaal.

Nader Bekeken 6/6/16
Hoe wil dr. A.J. Plaisier, voormalig scriba PKN de protestantse verdeeldheid aanpakken? Hij taxeert die anders dan de breuk tussen Rome en de Reformatie. Dat is 'de grote breuk. De versplintering daarna slaat werkelijk nergens op. Die is een grof schandaal.' Dus een worden, maar niet zoals in het langdurige Samen-op-Weg. 'We moeten nu andere modellen ge­bruiken. Een koepel van kerken is snel haalbaar. Zo word je bekender met elkaar, kun je naar elkaar toegroeien en presentie vormgeven - van onderaf. Uit zo'n federatie kan voortvloeien dat je op een gegeven moment zegt: "Nu even doorpakken, dan zijn we over vijf jaar institutioneel een".

Onderweg 25/6/16
Hoofdredacteur A.P. de Boer heeft ook zijn gedachten over fusies van de protestanten. Sinds zijn EO-jaren en New Wine conferenties heeft hij open ogen voor hervormde en gereformeerde broeders elders.
'Toch knarst het bij mij als ik NGK'ers en GKv'ers onbekommerd hoor roepen dat we 'natuurlijk' over een paar jaar met zijn allen in de PKN zitten.' Predikantenruil, prima. Maar het probleem is wel de vrijzinnigheid in de PKN.  'Verontruste predikanten die daarheen verkassen, daar snap ik dus echt niks van'.

GKv Kerkbode Midden 24/6/16
Classis Ommen 21 apri/2016: … De classis heeft in overleg met de classis Har­denberg besloten te stoppen met het laten bezorgen van vijf exemplaren van het Nederlands Dagblad in het Röpke Zweersziekenhuis te Harden­berg. Er zijn ook digitale moge­lijkheden van nieuwsvoorziening beschikbaar zijn. En het wordt ook geen taak van de classis geacht...
 


SIGNALEN 01-10-16

ND 18/06/16

De kleine gereformeerde basisschool in Houten was met negentig leerlingen een van de honderd veelal christelijke scholen die op termijn hadden moeten sluiten, als staatssecretaris Sander Dekker zijn in januari gepresenteerde plannen had doorgezet. Maar Dekker heeft zijn plannen gewijzigd. En nu mag deze (te) kleine school blijven bestaan evenals de helft van de 25 gereformeerde basisscholen in West-Nederland die te weinig leerlingen hebben.
Een moeder ziet voor haar kinderen vooral voordelen van kleine scholen: ‘De leerkrachten kennen alle kinderen van de school, de kinderen worden



Aanmelden GRATIS nieuwsbrief

Naam:
E-mail:



printen

mailen

GS Meppel Verslag 11 – Vrouw in ambt 3

 

D.J. Bolt

24-06-17

 

Donderdagmiddag 15 juni 2017 startte de bespreking van de deputatenvoorstellen, tegenvoorstellen en amendementen over de vrouw in het ambt. De vergadering liep uit tot ver in de avond. Maar toen waren dan ook fundamentele en diepingrijpende besluiten genomen.
Een verslag waarin de besluitvorming op de voet kan worden gevolgd
 


 

Vrouw in ambt

 

OPENING

 

De preses dr. M.H. Oosterhuis opent de vergadering op christelijke wijze. Hij leest een gedeelte uit Handelingen 2 en spreekt op basis daarvan de vergadering toe. Af en toe bedient hij zich daarbij van het Fries, gesouffleerd waar nodig door br. J.J. van der Tol.

 

Preses

Welkom aan de deputaten, Kees de Ruijter laat zich verontschuldigen. Dank voor de goede samenwerking en voor uw werk. Dank ook aan de synodecommissie die veel werk heeft verricht. Aanwezigen op de publieke tribune, welkom.

 

Deputaten M/V en ambt (MVEA):

  • mr. dr. A. Haan-Kamminga, Den Ham (Gr.), voorzitter
  • dr. J.P. de Vries, Amersfoort, secretaris
  • prof. dr. E.A. de Boer, Kampen (afwezig)
  • E.J. de Jong-Wilts MA, Hoogeveen
  • H.S. Nederveen-van Veelen BTh, Berkel en Rodenrijs
  • prof. dr. C.J. de Ruijter, Kampen (afwezig)
  • dr. W.F. Wisselink, Almelo.

Preses

Naar dit moment is toegewerkt. Er is een zekere beklemming doordat het een point of no return betekent. Voorop staat echter dat het een feestelijk onderwerp is waar we mee aan de slag gaan. Het gaat immers over de rijkdom van de gaven van Christus aan de gemeente voor een vreugdevolle dienst aan Hem.

Laten we op die hoogte de voorstellen verkennen. Daarbij openstaan voor elkaar om zo tot maximale eenstemmigheid te komen en de Heer te dienen.

 

Ik herinner aan de spelregels. Spreekt met reine lippen, geen omhaal van woorden, weest eerlijk en vermijdt onnodige discussie. Alle voorstellen en amendementen zijn van te voren toegestuurd. Het is werk van een aantal mensen samen, daarom bij voorkeur één woordvoerder. Ga bij de bespreking allereerst te rade bij je eigen geweten en overtuiging m.b.t. het onderwerp.

 

We zijn na twee informatieronden, 50 pagina's vragen en antwoorden en twee meningsvormende ronden nu aan de besluitvormende ronden toe. Er kunnen geen voorstellen en amendementen meer worden ingediend die al niet schriftelijk zijn voorbereid.

Verder werken we volgen het 'Spoorboekje besluitvorming'. We gaan daarbij van 'meer ingrijpend' naar minder. Voor bespreking van voorstellen en amendementen is steun van minstens vier afgevaardigden vereist. Overigens worden dan niet-gesteunde indieners niet monddood gemaakt: zij kunnen blijven deelnemen aan de besprekingen.

Dus de volgorde is: peiling van steun, bespreking, oordeel geven, dan kunnen deputaten oordeel geven, daarna reactie indieners. Indieners kunnen amendementen overnemen. Tenslotte stemming, eerst voor amendementen, dan tegenvoorstel en tenslotte het deputatenvoorstel.

 

TEGENVOORSTEL VAN DER TOL C.S.

[Zie bijlage 1.]

 

Preses

Wordt dit voorstel gesteund?

Nee, wordt onvoldoende gesteund en komt dus niet in bespreking.

 

TEGENVOORSTEL VAN LOON C.S.

[Zie bijlage 2.]

 

Preses

Wordt dit voorstel gesteund?

Ja, krijgt ruime steun.

 

BESPREKING

 

Ds. Balk

Ik heb heel veel moeite met dit voorstel. Ik vind het kwetsender voor vrouwen dan de huidige situatie. Er wordt een ambt gecreëerd voor alleen mannen. Het komt er eigenlijk op neer dat vrouwen alles mogen maar mannen zijn eindverantwoordelijk. Vrouwen mogen alleen maar iets doen als er fiat is van een kerel. Dat geeft een bijzonder ongemakkelijk gevoel. Terwijl de bestaande situatie er is gekomen doordat niemand er aan dacht om vrouwen verantwoordelijke posities te geven.

 

Bovendien, vanuit het ambt gezien gebeurt er met dit voorstel heel veel. Het diakenambt verschiet van kleur. Het is verder heel onwenselijk dat de GKv een eigen ambtsstructuur krijgt want het ambt moet oecumenisch ingebed zijn. Eindverantwoordelijkheid is een bestuurlijke term waarmee een soort hiërarchie in ambten wordt geschapen tegen de gereformeerde traditie in.

 

Ds. Stolper

Er wordt geen nieuw ambt, geen tweede type ouderling geschapen.

Ik word heel onrustig van deze zaak. Vraag me af als mede-indiener, heb ik gelijk? Maar ieder denkt dat. Een aantal punten.

 

1 Wij bieden hiermee geen ruimte aan vrouwen? Maar dat is een vals dilemma, we doen het wél. En, wij stappen niet uit de kerk, slaan niet met deuren.

2 Maar exegetisch is de vrouw in het ambt niet te verantwoorden. Dat kan niet op basis van twee tegengestelde exegeses. Terwijl er ook nog heel veel vragen niet zijn besproken. Het is bijvoorbeeld niet duidelijk hoe het precies met die 'tweede lijn' zit. En hoe je Gen. 1 en 2 leest.

3 Ik ben tegen fundamentalisme maar vrees nu voor een stuk relativering van de Schrift.

4 Katholiciteit is heel belangrijk. Als wij deze keuze voor de vrouw in het ambt maken dan worden vele banden verbroken. We moeten ons Rom. 14 en 15 aantrekken.

5 We willen graag de GTU. Maar hiermee schrikken we de CGK wel af en zetten de GTU op het spel.

 

Ds. Van Dijk

Ons voorstel wordt ook door drie anderen gesteund. Waarom kan het dan niet besproken worden?

 

Preses

Uitgangspunt is dat voorstellen en amendementen echt moeten worden gesteund door drie anderen en dus niet puur om een bespreking te initiëren.

 

Br. Van der Tol

Dat geldt dan ook voor de brief van M.H. Oosterhuis. Dat is daar dan dus niet correct gebeurd.

 

Preses

Het ging daarin om een persoonlijke opmerking van mij waarvoor niet beroep werd gedaan op de regeling. Als een voorstel opeens wordt gelanceerd kan men er meer van willen horen. Maar dat is geen goede reden. Er moet sprake zijn van echte steun.

 

Br. Van der Tol

Dat is nu ook niet het geval. Door uw persoonlijke opmerking zijn we op het verkeerde been gezet.

 

Preses

Ordevoorstel: ik wil aan de vergadering vragen alsnog het voorstel Van der Tol/Van Dijk aan de orde te stellen.

 

Ds. Basoski

Dit ordevoorstel is te laat.

 

Ds. Stolper

Ik steun wel de bespreking van het voorstel Van der Tol/Van Dijk maar stem er niet voor.

Kunnen we de broeders niet alsnog de gelegenheid geven hun voorstel toe te lichten?

 

Preses

Nee, er zijn duidelijke afspraken gemaakt die tevoren bekend waren.

Vraag aan de vergadering: Is er steun om dit voorstel alsnog in bespreking te nemen?

 

[Weer onvoldoende steun.]

 

Ds. Messelink
Wat ik sympathiek vind aan het Van Loon c.s. voorstel (vervolg VLv) is het stellen van de vraag: Is dit dossier rijp voor besluiten? De bezinning komt in de kerken nu pas op gang. De vrouw in het ambt betekent dat collegae in de problemen raken.

Het blijkt dat de gronden niet breed gedragen worden. Er wordt zelfs gesproken over een lage ambtsopvatting. Het besluit is niet kraakhelder zoals het hier ligt.

 

Toch is er een soort urgentie. Weglopen gebeurt naar twee kanten: sommigen hebben het al ingevoerd, anderen zijn bezig af te haken. Er is verschil van mening in de kerken. Wat doen we?
Het proces hier is verhelderend geweest, we zijn naar elkaar toegegroeid. De bezinning zoals met dit voorstel gegeven, moet nu in de kerken plaatsvinden. Tegelijk, er is sinds 2005 al veel op gestudeerd. Is de conclusie dat we het Bijbels zo duidelijk mogelijk hebben besproken en nu moeten handelen? Zo ja, maar hoe dan?

 

Eenheid in de Geest is belangrijk. Daarom hebben we de zaak biddend besproken.
Al de overblijvende onduidelijkheid kan een plek krijgen nádat de besluiten genomen zijn. Dan gaan we ons afvragen hoe we de besluiten gaan implementeren.

 

Met de Christian Reformed Churches kunnen we ons afvragen op welk niveau de thematiek speelt: hangt ons heil er van af? Of is het een ethisch probleem waarin we met Christus' wijsheid zoekend en tastend gebrekkig onze weg proberen te gaan? Vergelijk  Efeze 4:3-6. En ook Calvijn: we verlaten elkaar niet als het Woord en de sacramenten zuiver bediend worden, zelfs als dat niet geheel het geval is. We moeten HC 21 weer leren: het is Christus' vergadering.

Er ligt een grote uitdaging in het elkaar zoeken en ruimte bieden voor verdere bezinning. Vergelijk de houding in Ps. 119: terwijl de dichter innig zoekt in Gods Woord, sluit hij af met: Zoek Heer uw knecht, ik was uw weg verloren. In die nederigheid moeten we elkaar meenemen.

 

Het voorstel is te waarderen en ook om wat het positief meeneemt uit het deputatenrapport.

 

Preses

In het spoorboekje voor morgen komt de implementatie volop aan de orde. Dat kan de bespreking nú ontspanning geven. Laten dus uw woorden weinige zijn.

 

Ds. Van Dijk

Goed dat er in het voorstel veel aandacht is voor verschillen die raken en pijn doen. Ik ben er van overtuigd dat we met de vrouw in het ambt iets doen dat de Here zo niet wil en blijf dat zeggen. Het voorstel laat dat staan. Hoe moeten we daar mee omgaan?

Het proces op de synode is moeilijk en zwaar. Dat moet dan ook nog in alle gemeenten gebeuren. Maar die zijn daar nog niet aan toe. Neem er dus de tijd voor.

Eindverantwoordelijkheid is een diffuus woord. Denk liever aan Zondag 31 over de bediening van het Woord, de sacramenten en de tucht. Daarin handelt de kerk met haar ambtsdragers en is de man de eerstverantwoordelijke.

 

Openstelling van het diakenambt maakt ons reeds anders en is dus al een moeilijk punt. Maar we worden nog vreemder als alle ambten opengaan voor vrouwen. Van alle kanten worden we daartegen gewaarschuwd.


Ik zal tegen besluit 4 stemmen. Preekbevoegdheid komt vrouwen niet toe. Preekbevoegdheid menen te kunnen onderbouwen vanuit de profetie, overtuigt niet.

 

Br. Van der Tol

Laten we de slechts 12 jaar bezinning eens tegen 2000 jaar van afwijzing afzetten.

Hoe kan het dat een overtuiging die 20 eeuwen correct was nu ineens afgewezen wordt en binnen de bandbreedte van de belijdenis zou vallen?

 

Ik kan me achter besluit 2 scharen. Maar de gronden zijn niet allemaal even sterk.

Ook besluit 3 niet als het gaat om de vrouw in het ambt. Verder moet bij 'besturen' meer aan organisaties worden gedacht.

 

Br. De Haan

Ik wil het voorstel van harte steunen. Het geeft ruimte om niet met de botte bijl maar optimaal de komende jaren de zusters in te zetten. Zo kunnen vrouwen dienen in de gemeente.

Het probleem hebben we zelf gecreëerd door het ambt te breed te maken. Het voorstel  geeft ruimte het ambt weer naar de kern terug te brengen. Want daar ligt de controverse.

 

Jammer dat we het nog niet voldoende over besluit 4 hebben gehad.

 

Ds. Buitenhuis

Ik steun het voorstel van harte en heb daarvoor mijn eigen voorstel ingetrokken. We moeten het hier bij laten want er is zoveel verschil in de kerken. Eerst moet er meer consensus komen, dus nu niet de knoop doorhakken.

 

Over het ambt diaken. Heel mooi dat er verschillende Bijbelse elementen in het voorstel terugkomen. Dat ambt is belangrijker dan tot nu toe veelal wordt gezien.

 

Ds. Dijkema

We draaien met dit voorstel om de hete brij. Ik waardeer dat diverse denklijnen hier samenkomen maar het voorstel haalt eindverantwoordelijkheid bij vrouwen weg terwijl ze tegelijk weer veel mogen. Het voorstel is noch vlees noch vis en zal spraakverwarring in de kerken veroorzaken. Ik zal het niet steunen.

 

Ds. Basoski

Ik zal het voorstel niet steunen. Besluit 2a zegt 'geen vrijmoedigheid' en 2b geeft eindverantwoordelijk aan mannen. Maar de gronden 1 en 2 spreken van 'geen breed gedragen overtuiging'. Dan wordt dus 'eindverantwoordelijkheid' ook niet onderbouwd.
Wat voor grond heeft het 'niet' in grond 10?

 

Ds. Kramer

De term kernkerkenraad is knap vermeden. Toch is er wel sprake van versmalling van het ouderlingambt. De huidige ambtsstructuur is lastig te veranderen en dan ook nog van goede gronden te voorzien. Besluit 2b botst bijvoorbeeld met KO art. 21 over leiding en herderlijke zorg. In 1Tim. 3 is er sprake van opzicht en zorg. 1Thes. 5 ook van leidinggeven door oudsten. Eindverantwoordelijkheid voor alleen mannen is dus niet overtuigend. In 1Kor. 5 is er zelfs sprake van tucht door de hele gemeente, dus heel breed.

Het is een sympathiek voorstel maar het kan niet op deze wijze, er zijn teveel vragen en bezwaren.

 

Ds. Dreschler

Ik ben blij met het voorstel. Het is een kwestie van een wissel nemen. Het zal beide partijen pijn doen.

Vrouwen kunnen worden bevestigd voor bepaalde taken. En de openstelling van het diakenambt is niet nieuw, zie J. van Bruggen. Als het maar niet gaat om een leer- en regeerambt. De ruimte is gekomen doordat de diaken uit de kerkenraad is gezet. De verleende diensten kunnen dan heel uiteenlopend zijn.

 

De manier van denken heeft te maken met andere visie op het ambt. Wat is eigenlijk precies een 'leer- en regeerambt'? We moeten ons bewust zijn van de verantwoordelijkheid die God aan de herders geeft: 'Ziet toe op u uzelf en de gemeente'.

 

Ds. Waterval

Ik kan het voorstel niet steunen. Eindverantwoordelijkheid is niet uit de Bijbel af te leiden. Blijkbaar zouden vrouwen die gave niet hebben en wij hebben wij die niet nodig ...

 

Eenstemmigheid is nodig voor de kern van de belijdenis. Die is nu niet aan de orde.

 

Als we er nog langer over na willen denken zal er ongelooflijk veel energie weglekken. Volgens het CRC-stuk is er daar 33 jaar over gebakkeleid. Dat mogen we hier niet laten gebeuren. God roept ons tot andere dingen. We moeten er hier dus niet meer ruzie over maken. Dat is wat de kerken van ons verwachten.

Dus elkaar dragen en vasthouden ondanks verschil van inzicht. Laten wij een vreemde eend in de huidige bijt van buitenlandse kerken zijn, maar er zijn vele kerken in de wereld die wel de vrouw in het ambt hebben en waar we contact mee kunnen hebben.

 

Ds. Roth

Ik steun het voorstel niet en sluit aan bij Balk, Messelink en Basoski.

Grond 5 is opmerkelijk, maar het is gewoon het uitgangspunt voor huidige praktijk. Maar we moeten de bestaande praktijk niet simpelweg als uitgangspunt nemen. Dat is de fout van Ede 2014 geweest met hun twee lijnen. Dat gaan we niet weer doen want we hebben die les geleerd. De huidige brede praktijk is juist in discussie.

Dus het voorstel is onduidelijk en onevenwichtig en slecht wat betreft zijn uitgangspunten. Waarom wordt er bijvoorbeeld in besluit 2/grond 8 niet de bediening van de sleutelmacht genoemd in confrontatie met HC Zondag 31?
 

Br. Bouma

Ik zit tussen 'rationeel' en 'emotioneel' in. Rationeel ben ik voor de vrouw in het ambt, maar emotioneel nog niet. Ik kan besluit 2 en 3 wel steunen. Ik denk aan 'mijn' Zeeuwse kerken en kan daarom niet alles openstellen. Een herder moet voorop lopen. En als we gedwongen worden een mijl te gaan dan gaan we er twee.

Daarom steun ik het voorstel.

 

Ds. Harmannij

Goed dat het voorstel er ligt, ook al steun ik het niet. Bedoelde Ede zo'n oplossing te vinden? Daar kwamen al kernkerkenraden langs. Maar we moeten nu onder ogen zien dat het niet gaat lukken.

Als we het diakenambt openstellen en dat van ouderling en predikant niet dan moeten we daarvoor gronden hebben. Die ontbreken.

Besluit 2/grond 8 geeft ruimte aan vrouwen maar waarom is dat dan geen grond voor de vrouw in het ambt?

We zeggen met dit voorstel eigenlijk alleen maar: 'wij weten het niet dus doen we het niet'. Maar het lukt ons niet meer uit de Schrift aan te tonen dat de ambten gesloten moeten blijven.

 

Deputaten – Zr. A. Haan

Wij hebben er veel over gesproken. Nu moet u een keuze maken uit de opties. Er vallen opties af en dat doet zeer. Maar het is wel belangrijk dat een breed gedragen signaal naar de kerken gaat. We moeten zoeken naar een breder draagvlak. Daarbij hoeven we het niet eens te zijn maar moeten wel gezamenlijk de consequenties dragen.

Steeds hebben wij zaken gewogen op basis van de Schrift en de belijdenis om een heldere koers in te slaan die recht doet aan de knelpunten en werkbaar is in de praktijk. We moeten de zaak niet dichttimmeren maar verder studeren en ontwikkelen.
Dus geen exegeses vastleggen, dat is geen taak van een synode. Maar ook geen knelpunten in standhouden.

 

We merken dat morrelen aan je overtuiging, pijn doet. Als je licht ziet maar de ander niet met je mee gaat. Maar we willen elkaar vasthouden.
Dit voorstel wil dat. Dus niet alle ambten openstellen maar daar in groeien. Maar dat kan ook bereikt worden na de besluiten de implementatie te faseren of gedeeltelijk uit te voeren.

 

Deputaten - Prof. De Boer

Ik heb sympathie voor dit voorstel m.n. als het gaat om overbruggen van verschillen, en om de voorzichtigheid. Daar spreekt moed uit. Ook door de opname van vrouwen in de kerkenraad. Toch moet het worden ontraden:

1 Scheiding tussen opzicht en tucht en eindverantwoordelijkheid is op een onnatuurlijke wijze losgemaakt van de oorsprong.

2 Het vraagt een kerkorde wijziging. Er wordt een move gemaakt in de 'barmhartigheid', maar dat is slechts een voorlopige oplossing en geeft de praktijk geen richting. Als er bevestiging komt voor andere taken dan gaat het niet om het bijzondere ambt.

3 De 2b uitspraak mist een positieve Schriftuurlijke onderbouwing terwijl die hier juist gewenst is. Het is nu alleen maar een synodale uitspraak.

We vragen ook aan Van Dijk waaruit hij zo stellig weet 'dat de Here dit niet wil'. Daarvoor moet hij dan ook wel een juiste onderbouwing uit de Schrift aangeven.

4 De vrouw bevestigen in het ene ambt en niet in het andere, is dat geen verschil scheppen tussen ambten?

 

Tegenvoorstel Van Loon c.s. - Ds. Van Loon

Het is een voorstel van verschillende mensen.

 

Kernwoord is vrijmoedigheid. Die is er niet om ambten zoals we nu kennen, open te stellen. We willen niet dichttimmeren en geen exegese vastleggen. Dat geldt ook voor het ambt. We hebben er niks dwingends over willen zeggen.

Er is onder de indieners geen tot bijna wél vrijmoedigheid. Het gaat niet over de mening van anderen, dat die bijvoorbeeld niet gereformeerd zou zijn. Je kunt in dit voorstel meegaan en ook dat van anderen verdedigen.

 

Waarom geen vrouw in het ambt? Is het dan al voldoende uitgekristalliseerd? Is er niet meer eenstemmigheid nodig? Heeft de Geest het ons al wel gegeven?
Dezelfde vragen gelden  ook de kerken. Zij moeten het proces ook nog in.

 

Wat wij ook niet willen is een pas op de plaats. De teneur is niet nietsdoen. Als we eerst nog om de hete brij heen blijven draaien wat kan dan wel? Misschien is daarvoor wel voor 95% eenstemmigheid te bereiken.

 

Randvoorwaarde is niet-tornen aan de ambtsstructuur die we nu hebben. Wat kan daarbinnen wel en niet. Afbakening en betekening is lastig, en kan welllicht beter. Wel is geprobeerd dat gestalte te geven.

De gronden vanuit Schrift en de HC vinden we ook moeilijk. We willen het niet verdogmatiseren. Eindverantwoordelijkheid, hoe ook precies ingevuld, eerst maar eens gebruiken. En dan meters maken, tot preekbevoegdheid toe.
Zo ontstaan er twee routes om zusters in te zetten: als diaken met een verruimd takenpakket. En misschien ook andere speciale taken volgens voorstel 6.

 

Dit lost een groot deel van de case for action op. En de vrede wordt bewaard. Het proces gaat door en er is een vervolg. Het is inderdaad geen vlees of vis. Wij voelen ons ook ongemakkelijk door het onvermogen verder te komen. 'Discrimineren van vrouwen'?, misschien voel ik dat wel wat mee. Maar het gaat er om: Wat zegt de Heer. Daarom nu maar pas op de plaats en niet verder gaan dan dit.
Het past goed bij kerk in transitie.

 

Tegenvoorstel Van Loon c.s. - Ds. Koster

Ik heb ook meegeschreven aan het voorstel. Er is weinig Schriftuurlijke onderbouwing voor het besluit om de taakvelden niet open te stellen. Maar het voorstel sluit aan bij de verschillen die er zijn, bij de realiteit.

We overtuigen elkaar niet nu. Daarom moeten we nu volstaan met de conclusie dat we elkaar niet vinden.

Is preken van vrouw niet optreden als 'eindverantwoordelijke', net als in zaken van opzicht en tucht? Maar op de kansel mag ook een 'gewone' ouderling staan. Dat mag dus in dit voorstel een man of vrouw zijn. Er is ruimte voor de vrouw om het Woord te brengen.

 

Tegenvoorstel Van Loon c.s. - Ds. Stolper

Harmannij's amendement is overgenomen.

 

Ds. Harmannij

In besluit 3/grond 4 moet 'versmallen' worden vervangen door dat er voldoende ruimte in de Schrift is de barmhartigheid van het diakenambt te verbreden.

 

STEMMING TEGENVOORSTEL VAN LOON C.S.


V10T22O00, verworpen.

 

DEPUTATENVOORSTEL BESLUIT 2

[Zie bijlage 3]

 

Preses

Het volgende onderdeel is besluit 2 van de deputaten.

 

BESPREKING

 

Br. Van der Tol

Ook al was ik tegen het tegenvoorstel, ik ben niet overal tegen. Zo was ik ontroerd door het getuigenis van een meisje bij haar de doop (door onderdompeling.). Het kan heel goed samengaan: vrouwen die belijden én getuigen. Maar ze hebben niet de volmacht voor de bediening van de verzoening, de leer en het regeerambt. Kunnen misschien alleen een stichtelijke woord spreken. Dat heeft ook te maken met handoplegging. Zie daarvoor Calvijn, en Trimp, bijvoorbeeld.

Ik ben voor het voorstel.

 

[Deputaten hebben geen behoefte aan nadere toelichting.]

 

STEMMING DEPUATENBESLUIT 2

Met algemene stemmen aangenomen.

 

BESLUIT X HARMANNIJ C.S.

[Zie bijlage 4]

 

Preses

De cluster Harmannij met amendement M.H. Oosterhuis is aan de orde .

 

Preses

Gesteund?

[voldoende steun]

 

AMENDEMENTEN

 

Br. Van den Berg

Ik trek mijn amendement in. 'Gewoonte' is vervangen door 'traditie', dat is overgenomen.

Prachtig, de duiding bruid van Christus die nu zelfs 'stralende' bruid van Christus is geworden.

 

[Amendement M.H. Oosterhuis vindt steun.]

 

BESPREKING RONDE 1

 

Ds. Balk

Ik vind dit voorstel next best. Kern van dit verhaal is: ambtswerk is voor mannen maar vrouwen mogen ook meedoen. Wel lijkt zo mannenwerk 'hoger'.

Prachtig is de verwijzing naar de Heilige Geest.

Ik heb heel veel moeite met grond 6. Wat stel je je daarbij nou precies voor? Het voelt  ongemakkelijk, deze uitspraak van 32 mannen.

 

In grond 3 en 4 hebben mannen de speciale taken, daarnaast mogen vrouwen ook iets doen, als ze er niet onderuit kunnen. Is dat normatief? Moet dat nú ook zo? Met die vraag blijf ik zitten. En dat komt door het compromiskarakter van dit voorstel.

 

Ds. Stolper

We moesten 'de spanning' handhaven. Maar zit die hier nog in? Als we alles openstellen hoe kun je dan 'de spanning' nog handhaven?

 

Br. Van der Eijk

Dit voorstel roept een gevoel van schaamte op. Ik begrijp de portee van het besluit niet. Wat is er de werking van? Is 'man en ambt' gebaseerd op de traditie? Maar het was toch altijd gebaseerd op de Schrift, zeiden we.  Is traditie dan hier wel het goede woord?

 

Ds. Messelink

De tekst is wel heel precies gesteld, net als die van een kerkorde.
Het verschil tussen mannen en vrouwen is een geheim. Dat is hier knap verwoord.

Die positieve lijn is gebaseerd op een breed gevoelen, dat leeft breed. Het is dus wezenlijk om het een plek te geven in onze besluitvorming.

 

Ds. Van Dijk

Wat besluiten we hier nu mee?

Het is God die mannen kiest en vrouwen doet functioneren. Maar er is nergens een voorschrift vrouwen te beroepen. De werking van het besluit is dat wél te doen.

 

Br. Van der Tol

Ik word verdrietig van dit voorstel en word nu even scherp.

Traditie betekent gewoonterecht. Van gewoonterecht kan gemakkelijk afstand worden genomen. Maar het is wat anders als je spreekt overeenkomstig Gods Woord.

Zie Liquidatie der Reformatie, p110. Modernisme in de kerk begint met tolereren, dan komt er strijd, tenslotte wil men controle.

De vrouw in het ambt mist goede onderbouwing. Eerst zou het passen binnen de bandbreedte van de belijdenis, en nu is het eigenlijk al niet meer dan gewoonterecht.

 

Het ambt aller gelovigen wordt verward met het bijzonder ambt. Zie ook K. Schilder hierover, die allerlei tekstmateriaal bespreekt waarin vrouwen naar voren komen. Daar moeten we even nota van nemen.
Hier worden gronden zo algemeen geformuleerd dat er ook prima open Avondmaal mee kan worden verdedigd.
 

Ds. Dijkema

Eens met Balk, next best. En ook eens met wat Van der Tol zegt over traditie. Wat vinden deputaten hier van? Sluit dit aan bij het stevige rapport van deputaten? Het zware punt is gereduceerd tot een discussiepunt, terwijl het wel een enorme impact heeft in de kerkgeschiedenis. Neem je het wel voldoende serieus zo?

 

Gronden 3 en 4 gaan in verhouding veel over mannen en daarnáást ook over vrouwen. Maar vergelijk het met het eerste gebod. Het twee is daaraan gelijk, dat mis ik hier. Onderschikking moet nevenschikking zijn.

 

Gronden 5 en 6 zijn meer iets voor een training van relaties na een bekering, maar past niet als grond in zo'n zwaar besluit.

 

Grond 6: waarom geldt dat ook niet omgekeerd?

 

Br. Van den Berg

Ik neig naar het deputatenvoorstel, maar hier zit ook veel positiefs in. Wat kunnen deputaten uit dit besluit gebruiken?
 

We spreken wel over 'een rijke traditie' in onze kerken.

 

Ds. Basoski

Het voorstel is kort, bescheiden en beperkt. Dus allemaal voorstemmen.

 

Ds. Van Loon

Wat is dit voor een voorstel? Of is het een tegenvoorstel? Of staat het er ergens tussenin? X.a is heel creatief maar het is nooit zo vastgelegd, laten we dat dus nu ook niet doen.

 

Willen we met dit onaffe voorstel elke keuze in de gemeente tolereren? Ik proef dat er gewezen wordt op verschillen tussen mannen en vrouwen, maar het wordt niet gematerialiseerd. Want hoe zit dat nou met sekseverschillen?
Dus het voorstel moet meer body krijgen.

 

Ds. Dreschler

Het is een tamelijk overbodig besluit. Ik heb ook heel veel moeite met X.b. Verwacht u dat mannen zich gaan terugtrekken?

 

Grond 2 noemt heel veel teksten. Maar waar komt sekse nu naar voren in de teksten?

 

Grond 3 noemt Christus als voorbeeld van mannen met een bepaalde taak. Maar het past toch niet om Hem in dit rijtje te zetten?

 

Grond 4 geeft voorbeelden van vrouwen die vrijmoedig op het gebied van mannen werken. De dochters van Selofchad (Num. 27), Abigaïl en Maria worden genoemd. Maar dat zijn toch geen duidelijke teksten hiervoor?

 

Grond 6 noemt weer een heel aantal teksten. Maar met de teksten dat 'vrouwen moeten zwijgen' wordt niets gedaan. En ook niet gemeld waarom niet.

 

Ds. Waterval

Grond 4 is teveel gebaseerd op wat er niet staat. Het is een conclusie uit stilte. Bij de tegeninstanties Mirjam (Micha 6:4) en Debora zouden we ervan uit moeten gaan dat zij zichzelf gemachtigd hebben, dus zonder dat de Heer hen heeft gepositioneerd. Wat is dan de meerwaarde nog? Worden vrouwen binnengehaald via de achterdeur?

 

Br. Feenstra

Ik sluit me aan bij Balk. Ben het meest voor het deputatenbesluit.

En X.a als Dreschler. Wat is de mening van deputaten?

 

Gronden 3 en 4: God roept mannen, en vrouwen begeven zich op hun terrein. Is dat niet te kort door de bocht? God roept toch en is vrijmachtig om mannen én vrouwen te roepen actief te zijn in kerk en wereld?

 

Grond 6: Dat zijn negatieve slotkwalificaties: vrouwen die zich voordringen.

 

Ds. Koster

Alle ambten moeten open, is dat nu de bedoeling? En deed de traditie geen recht aan de Schrift?

Ik zie weinig poging om de twee lijnen in de Schrift te verbinden. Het voorstel doet ook geen recht aan de worsteling daartoe.

Qua procedure heeft het de charme van de eenvoud maar het ontneemt de differentiatie tussen mannen en vrouwen.

X.b zegt niets nieuws ten aanzien wat we nu ook al zeggen.

 

Ik kan niet met dit voorstel in zee gaan.

 

Deputaten - Zr. Haan

We zijn zeer terughoudend geweest t.a.v. de verschillende exegeses en verschillen tussen de seksen. Het besluit Harmannij c.s. leidt tot een soort tussenbesluit. Maar we moeten niet exegetische leerstellingen innemen.

 

We vinden het een sympathiek voorstel dat recht doet aan de twee lijnen. Maar het is  onvoldoende uitgewerkt. De vrijmoedige formulering kan nog niet naar de kerken. Spreken over gewoonte en traditie kan overkomen als trappen op de ziel. Dat maakt het moeilijk voor deputaten en de gemeenten om hierin mee te gaan.

 

Grond 4 suggereert alsof vrouwen het niet hadden moeten doen, terwijl het wel hun roeping was.

 

Als dit voorstel ons voorstel zou moeten vervangen raden we het ten zeerste af. Als het een tussenvoorstel is moeten de gronden aangepast worden. Misschien kan het amendement Oosterhuis het voorstel nog verbeteren.

 

AMENDEMENT M.H. OOSTERHUIS

 

BESPREKING
 

Ds. M.H. Oosterhuis

Bij dit onderwerp worden we verdacht gemaakt als zouden we een nieuwe hermeneutiek invoeren en het gezag van de Schrift loslaten. Er is veel twijfel gezaaid. En als het waar is dan hebben onze kerken het recht van bestaan verloren.

 

Wij willen recht doen aan de Schrift. We vinden het een weldaad en zegen daar zo mee bezig te zijn. Maar daarmee is de ongerustheid in de kerken niet weggenomen. Daarom moeten er royale besluiten met een goede onderbouwing komen. En daarin ook aandacht geven aan de zwijgteksten.
Ik wilde dit eerst doen door commentaar op de bestaande concepten. Maar het heeft geleid tot uitgebreide en consistente gang door Oud en Nieuw Verbond. De bevindingen heb ik ingediend als amendement op Harmannij's voorstel.

 

Harmannij's voorstel is aanvulling en deels vervanging van het deputatenvoorstel. Het is een dringende zaak gezien X.a. Maar het is daar negatief geformuleerd. Niet duidelijk is wat er dan positief wordt besloten. Sekse is niet doorslaggevend, nee, maar wat is dan wel de ruimte voor vrouwen in de ambten? Die duidelijkheid ontbreekt in zijn voorstel. Moet je uit zijn verhaal niet concluderen dat de Geest met terugwerkende kracht instemt met wat vrouwen deden?

Mannen en vrouwen moeten zich beiden inzetten om de grote daden van God te verkondingen in Gods koninkrijk. Daarbij valt te denken aan de expliciete zending van Mirjam bijvoorbeeld.

Als we het een eigen initiatief van vrouwen achten het terrein van mannelijke leiding en profetie te betreden dan is de ruimte voor vrouwen geminimaliseerd. De onderbouwing van Harmannij schept verwarring en is niet overtuigend. De eenvoud van zijn voorstel heeft charme, maar is ook zo eenvoudig dat mensen zich niet serieus genomen voelen.

 

Ik trek mijn amendement in bij het voorstel Harmannij. Maar de vorige versie is gereed als amendement aan het deputatenvoorstel besluit 9. Deputaten willen het overnemen.

 

Ds. Harmannij

Ik voelde opluchting bij mijn voorstel want ik had iets moois gevonden. Ik wil het graag delen, ook met de kerken.
Grond 4 is het allerbelangrijkste. Vrouwen begeven zich op terreinen van mannen. Mannen zijn kritisch, maar elke keer wordt in de Schrift het weer anders beschreven. Zie bijvoorbeeld Num. 27. Tegen mannen in, zegt de Heer: de dochters hebben gelijk. Kijk dus hoe God er mee omgaat. Dat is normatief. Hoe de Geest er op reageert. God legt nooit schrikdraad van 'hier mag het niet'.

 

Deputaten spreken over NT-vrouwen in min of meer ambtelijke posities. Maar dat is speculeren. Dat ze door God zijn geroepen en aangesteld staat er niet.
Mirjam bijvoorbeeld, is er in het begin van Exodus al heel snel bij. En ook in Ex. 15 hoort ze er bij. Haar overlijden wordt genoemd. Maar lees ook Num. 12. Dus maak het niet groter dan het was. Zonder uitzondering is het niet de Heere die haar roept op het terrein. Dat veroorzaken omstandigheden.

Je krijgt een accentverschuiving. Vroeger was er een blokkade voor de vrouwen. Daar moeten we mee stoppen, zie X.a. Wel is het zo dat God stelselmatig mannen aanwijst voor een bijzondere taak. Hij wil altijd mannen hebben. Maar we moeten niet van een beschrijvend verhaal een normatief verhaal maken. Wel op z'n minst dat de ambtelijke dienst speciaal op het mannenbordje ligt, zie besluit X.b.

Dit is de kern.

 

Second best? Ga bij jezelf te rade. Hierover wordt in vrijheid besloten. Je kunt niet zeggen dit of dat kan niet meer. We leggen het niet meer aan de kerken op.

Ook als mijn voorstel wordt aangenomen dan moeten we nog steeds de deputatenvoorstellen behandelen. Maar eigenlijk is dat dan overbodig. Overigens, met de argumenten onder de  deputaten voorstellen ben ik het ook niet altijd eens.

 

De regel 'alleen mannen in het ambt' is gebaseerd op common sense. Het staat nergens. Maar gewoonterecht is ook recht. Dat geldt voor veel dingen en is niet negatief in zich. Onze traditie, onze gewoonte wordt nu aangevochten en dus moeten we nu kleur bekennen. En nadrukkelijk onderbouwen als de vrouw in het ambt verboden zou zijn.

 

We laten de gewoonte, de traditie los. Maar verantwoorden ons eerlijk tegenover de traditie en veroordelen het verleden niet.

 

Gronden  5 en 6 zijn rijtjes teksten om aan te geven hoe mannen zich (niet) tegenover vrouwen gedragen moeten en omgekeerd. Daar wordt eerlijk mee omgegaan. Het gaat in 1 Tim. 2 erom dat vrouwen niet mannen de les lezen, en mannen vrouwen niet opzij duwen. De Schrift zegt het tegen mannen steeds weer wat anders: mannen moeten beschermen, vrouwen laten stralen, zie Openbaring. Het is weerspiegeld door Christus en zijn gemeente, de bruid straalt. Niets is denigrerend is bedoeld, maar het doet recht aan wat we vinden in de Schrift.

 

Assessor

Behoefte aan tweede ronde?

 

BESPREKING RONDE 2

 

Br. Van der Tol

Grond 4: Zoek je naar een vrouw met een ambtelijke functie dan houd je Debora niet over. Want het ging toen over een noodsituatie en niet om een vrouw in het ambt. Je moet kijken hoe God ermee omgaat.

 

STEMMING BESLUIT X HARMANNIJ C.S.

 

V10T21O01. Voorstel verworpen.

 

[Voorstel Y is overgenomen door deputaten.]

 

DEPUTATENVOORSTEL BESLUIT 3

[Zie bijlage 3.]

 

BESPREKING

 

Ds. Stolper

Het tekstmateriaal kun je verschillend uitleggen. Zijn dit wel goede gronden? Doet dit stukje recht aan kerken die wel vrouwelijke diakenen invoeren maar niet vrouwelijke ouderlingen?

Is het diakenambt zo vaag dat het besluit tot openstellen zonder bijbelteksten kan?

 

Br. Van der Tol

Ik had voor willen stemmen maar het rapport vind ik niet deugdelijk. Dit besluit is alleen maar een opstap naar vrouwelijke ouderlingen. Ik zal het dus niet steunen.

 

Ds. Dreschler

Het is een heel mooi voorstel.

 

Ds. Harmannij

Ik heb geen moeite met vrouwelijke diakenen maar wel moeite met het voorstel. Want het moet wel goed onderbouwd worden. Van diakenen in het NT weten niet precies hun taak. Waren het kerkelijke werkers? Wij zeggen nu: vrouwen kunnen diakenen zijn want zij waren kerkelijke werkers in het NT.

 

Deputaten - Prof. De Boer

We hebben een taakveld geformuleerd en het ambt zoals nu in de brede traditie gebruikelijk is. Is het dan wijs om er gronden uit de Schrift onder te leggen? We willen aansluiten bij de meeste motieven, zo worden ook weduwen genoemd, en Phebe.
Als je uitgaat van het brede diakenambt moet je het nu niet problematiseren met precieze Schriftuurlijke omschrijvingen. Vrouwen worden gerelateerd aan het diaconaat. Ook bij diegenen die het niet met het deputatenrapport eens zijn, is er wel een wil tot consensus, en dan zetten we niet de hakken in eigen gelijk. Dat is het slechtste wat we kunnen doen. Dan laten we gebrokenheid zien waar dat niet nodig is. Er is al zo vaak over vrouwelijke diakenen gesproken, zie J. van Bruggen. Het gaat er niet om hoe de gronden ingevuld worden, maar om wat allang de praktijk is. Er is ruimte om vrouwen tot dit ambt toe te laten.

 

STEMMING DEPUTATENBESLUIT 3

 

V30T02O00, voorstel aangenomen.

 

DEPUTATENVOORSTEL BESLUIT 4

 

Ds. Koster

De gronden zijn niet overtuigend. Zijn de kerken daaraan gebonden?

 

Br. Heij

In de lijn van Koster. Ik heb gestemd voor het voorstel Van Loon. Een zwaar punt is de 'eindverantwoordelijkheid'. Ik blijf het een probleem vinden vrouwen te roepen tot de dienst van opzicht en tucht.

 

Ds. Dreschler

Er zijn twee lijnen. Dat wordt erkend. De vrouw komt niet de taken van opzicht en tucht toe. Dat zie ik in dit voorstel niet terug. De gronden vind ik zoekwerk. Het gaat bij Mirjam alleen maar om het leiden van een reidans, zie de Schrift. Een Debora is ook al niet een sterk argument. Het is zeker niet overtuigend.

 

Ds. M.H. Oosterhuis

Ordevoorstel. Grond 5 staat doorgestreept. Wat is de situatie t.a.v. de zwijgteksten?

 

Deputaten – Zr. Haan

Als er geen tussenbesluit komt, dan wordt grond 5 gehandhaafd.

 

Ds. M.H. Oosterhuis

De gronden zijn nog niet helemaal compleet. Er moet nog een gedeelte van M.H. Oosterhuis' amendement bij, zie besluit 9.

 

Preses

We betrekken er nu wel grond 5 bij.

 

Ds. Van Loon

Grond 5 suggereert dat we er uit zijn. Maar er zou toegevoegd kunnen worden dat er Schriftuurlijke gronden zijn om het niet te doen. Dus ook een ander signaal afgeven dan dit.

 

Ds. Basoski

De onderbouwing is hier te mager. Kan er nog iets toegevoegd worden over de verhouding man/vrouw, en een verwijzing naar Genesis?

 

Ds. Buitenhuis

Ik blijf het gevoel houden dat de kleine lijn in de Schrift t.a.v. de vrouw tot de grote lijn wordt gemaakt. Maar de lijn is dat mannen worden geroepen en vrouwen een kleine taak krijgen.
De tekst over Junia zegt niet meer dan dat zij in aanzien stond bij de apostelen. Maar dat maakt haar niet tot apostel. Ook dat is een magere grond dus. De kerken verdienen een betere onderbouwing.

God roept mannen. Nergens vinden we een indicatie dat dit doorbroken moet worden. De opdrachten zijn voor mannen, zij geven leiding. Bij deze grote lijn passen ook de zwijgteksten.

 

Ds. Van Dijk

Buitenhuis heeft het al genoemd. Als ik probeer me te verplaatsen in het standpunt van een voorstander, dan zou ik moeten concluderen dat ik me baseer op flardjes van de Bijbel. Zie bijvoorbeeld grond 4: Junia kan ook een man zijn. Er is sprake van een tunnelvisie om deze grond overtuigend vinden. Ik kan me niet voorstellen dat dit complex aan gronden overtuigend is.

 

Br. Van der Eijk

Besluit 2 is behoorlijk aangepast, het ging daar over niet-ambtelijke diensten. Klopt het nu nog wel met besluit 4?

Ik heb moeite met de gronden. Zo komen we niet aan een breder draagvlak. Is er niet een moment van bezinning nodig voor dit besluit?

 

Ds. Stolper

We zouden de zwijgteksten niet moeten gebruiken want die zijn niet 'onbetwistbaar'. Volgens de deputaten 'overvragen' we die. Maar dat geldt ook van andere teksten in deze gronden: over Debora en Junia.

'Apostel' betekent 'gezondene'. Als je je woning beschikbaar stelt als huiskerk dan wordt de eigenaar daarmee toch geen ouderling en zijn vrouw ook niet?

Hier is een betere onderbouwing nodig.

 

Ds. Balk

Ik heb soms een moment dat ik smacht naar dit besluit. Ik verwacht een zegen van de vrouw in het ambtelijk werk. Ik mis hen in dit werk.
Het verschil tussen mannen en vrouwen is er wel maar nooit vast te pakken.

 

Lees de teksten in de gronden maar als vingerwijzigingen want de Bijbel is geen instructieboek, dat kan niet en lukt ook niet. We leren God in Christus kennen, daar gaat het om. Om wat nodig is voor onze zaligheid. Vergelijk de eredienst, daar krijgen we ook   geen instructies en regels voor. Dat geldt voor de ambten net zo goed. We moeten niet bang zijn dat als de vrouw in het ambt komt er ineens geen verschil meer is tussen mannen en vrouwen. We gaan die juist zien.

 

Ds. Harmannij

We worden uitgedaagd door De Boer om te streven naar consensus. Maar we hebben toch ook verantwoordelijkheid naar de kerken. De onderbouwing is ook nu weer te mager.
Zie bijvoorbeeld grond 3: die functie van troostbezoeken door vrouwen in de gemeente is Bijbels en waardevol. Maar de discussie gaat om regeerbevoegdheid, om NGB art. 30. Daar gaat het niet over in deze gronden.

 

Grond 5 zegt dat de deputaten het 'voldoende hebben aangetoond'. Dat is zwak. Daarmee zouden we het hele rapport van deputaten voor onze rekening nemen. Dat is niet onze gewoonte en kan ook niet. Denk weer vanuit onze verantwoordelijkheid voor de kerken.

 

Ds. G. Oosterhuis

Ordevoorstel. Kunnen we morgen niet met aangevulde gronden komen die meer onderbouwing bieden?

 

Ds. Messelink

Ordevoorstel. We moeten ons realiseren dat we kerkrechtelijk uitspraken doen. Daarom morgen het voorstel met een heel aantal gronden aanvullen. Maar het spreken van de verschillende afgevaardigden past niet bij de fase waarin we verkeren. Ten onrechte barst hier een exegetisch geweld los tegen de gronden. Echter we moeten hier voorzichtig formuleren en geen exegese vastleggen.

 

Preses

We wachten op de deputaten hoe zij hierop reageren.

 

Ds. Roth

Ik ben voor dit voorstel. Voor twijfelaars wil ik dit nog zeggen. We zijn soms zó op jacht naar functies voor vrouwen in de Bijbel. Dan zouden we het rond hebben. Maar daar geloof ik niet in. In 1Kor. 11 wordt helemaal niet gesproken over de ambten. Mannen en vrouwen zijn gelijk in Christus. In Ef, 5:21 worden niet ambtsdragers aangesproken maar gaat het tegen de hele gemeente die vol is van Gods Geest. In Mat. 28 wordt iedereen opgedragen alle mensen te leren spreken van het evangelie. In Col 3:16: onderleg en vermaan elkaar, potverdorie, hoe helder wil je het hebben! Nee, het is geen ambt maar mannen én vrouwen worden erkend. De Geest geeft zichzelf aan iedereen in de gemeenschap. Iedereen kan de alle taken van ambtsdragers doen. Als een zuster mij vermaant naar Gods Woord, en er daarná een ambtsdrager komt, wat is het verschil? Al die vragen, ik snap ze niet.
God geeft gezag aan mensen, aan mannen en vrouwen onderling en ook aan hen in de functie die daar vlak boven hangt.

Deputaten kunnen jullie dit nu niet eens duidelijk maken?

 

Deputaten - Zr. Haan

Wat zie ik gebeuren? We hebben een heel proces doorlopen en nu zijn we ineens versmald naar deze ene tekst. Natuurlijk gaan we niet het hele rapport overnemen.
In de gronden zit een mooie genuanceerde formulering. We zeggen: 'er zijn schriftelijke gronden om', en niet: 'op basis van de Schrift'. Uit de teksten kan worden geconcludeerd dat mannen en vrouwen gelijkwaardig voor God zijn en hun gaven kunnen inzetten in dienst van de gemeente. Dat moet er in. Ambten zijn ook gaven aan gemeente, zie Trimp.

We hebben het niet dichtgetimmerd. In de gronden zeggen we alleen dat vrouwen aan hun roeping gehoor mogen geven. Met een aantal plaatsen in de Bijbel laten we dat zien. We gaan daarmee geen lijnen wegdenken en niet uitzonderingen tot de regel verheffen maar daarmee óók niet vrouwen uitsluiten.
Dat is lijn van de besluittekst.

 

Opzicht en tucht komt vrouwen niet toe? Hoe en waar kunnen we de eindverantwoordelijkheid van mannen afbakenen, waar begint die dan in opzicht en tucht van een predikant? In de verkondiging?
Als de sleutels van opzicht en tucht worden gehanteerd, waarom is daarbij dan niet sprake van eindverantwoordelijkheid? Ik kan dat niet bevatten. Eindverantwoordelijkheid is geen redelijk argument en niet te onderbouwen vanuit de Schrift.

 

De gronden zouden flarden van Bijbelteksten weergeven? Maar dat is niet zo bedoeld. De teksten laten zien dat vrouwen bezig zijn in dit soort bedieningen. We vertrouwen dat God aan iedere gemeente gaven geeft, ook aan vrouwen.

 

We zitten in het proces om tot een breed gedragen besluit te komen. Als het nodig is kan ik me voorstellen dat we de gronden aanpassen met die van Harmannij of Oosterhuis. Of die verwerken bij de voorstellen voor het proces van implementatie.
Verschil over de Schrift kan echter niet in deze synode overbrugd worden. Bovendien is de verwachting dat hierover niet of nooit overeenstemming zal komen. Maar wel besluiten we tot een heldere koers. Dáárvoor kunnen de gronden aangepast worden.

 

SCHORSING

Overleg deputaten en moderamen.

 

Deputaten - Zr. Haan

De vraag is hoe we hier uit kunnen komen. Als we nu gaan stemmen is er geen groot draagvlak. Daarom zou er een exegetisch tussenbesluit, tussen besluit 2 en 3, moeten komen. Daarin kunnen de gronden van Harmannij en M.H. Oosterhuis worden verwerkt. We kunnen daarvoor de tijd van het diner gebruiken.

 

Ds. Dreschler

Ik heb heel grote moeite met de gang van zaken. We moeten hier nu gewoon mee verder en niet halverwege het proces de zaak opbreken.

 

Ds. M.H. Oosterhuis

De besluittekst is goed maar een deel van de bredere deputaten-onderbouwing is niet in beeld en wordt in de discussie nu niet meegenomen. Dat schaadt de discussie. Het gaat dus niet om een nieuwe besluittekst.

 

Br. Bouma

We moeten nu recht doen aan de gronden anders komen die pas bij besluit 9 aan de orde. Dat moet vandaag want morgen zijn de deputaten niet aanwezig.

 

Ds. Dreschler

Ordevoorstel: er is nu lang genoeg gepraat, er kan nu worden gestemd.

 

[Het ordevoorstel wordt onvoldoende gesteund.]

 

[Na het diner ligt er een voorstel voor besluit 2a op tafel, zie bijlage 5.]

 

DEPUTATEN/MODERAMENVOORSTEL BESLUIT 2A

 

BESPREKING

 

Ds. Balk

Ik ben blij met deze sterke gronden.
Grond 5 zou moeten aangeven dat het kader van de taak van mannen en vrouwen kerk én wereld is. Het gaat om het koninkrijk hoe daarin de talenten te gebruiken.

 

Als amendement wil ik het woord 'volop' toevoegen aan de besluittekst. Dus 'volop ruimte'.

 

Ds. Messelink

Het is een evenwichtige tekst.
Waarom is grond 6 korter dan die van Harmannij?

 

Ds. Van Dijk

Ik heb het best moeilijk hiermee. Hier gebeurt wéér dat veel beschrijvende teksten worden tot normatieve tendensen. Het is moeilijk om aan deze gronden zulke grote conclusies te verbinden. Grond 6 lees ik heel anders: het verschil betreft de toegang tot het leer- en regeerambt. Dit stuk onderwijs in de gronden tekent júist een tendens dat de positie van vrouwen in het NT niet ánders is dan in het OT. Er is wel cultureel iets verschoven maar niet als in die enge vierlagenstructuur van het deputatenrapport. Daarmee haal je achteraf uit de Bijbel wat je er zelf van tevoren ingestopt hebt. Ik heb het gevoel in een fuik te belanden. Ik kan dus niet mijn stem geven aan dit besluit.

 

Br. Van der Tol

Het ambt aller gelovigen wordt weer verward met het bijzonder ambt. Daarmee zijn we ver van huis.
Verder sluit ik aan bij Van Dijk. Wat hier wordt geboden is een tekstueel monster.

'Gelijkwaardig' is niet hetzelfde als 'gelijk'. Wat hier mist is dat het gezag van Christus niet in rekening wordt gebracht. Dit voorstel gaat tégen Gods Woord in. Ik kan daar vanuit mijn geweten niet mee instemmen.

Het voorstel van Harmannij is ook niet overgenomen. Met dit besluit is de klassieke overtuiging opgegeven. Het is erg dat we niet samen dieper de Schrift in duiken. We vertillen ons met dit besluit.

 

Br. De Haan

'Taakvelden'? Waar gaat dat over, zijn dat ambten?

 

Ds. Buitenhuis

Met het besluit op zich kan ik leven maar ik heb moeite met de gronden. Grond 6 heeft het over gelijkwaardigheid en verscheidenheid. Maar wat blijft er van die laatste over? Is die lijn niet helemaal uit beeld?

 

Grond 5 wil mannen en vrouw 'gelijk laten functioneren'. Daarmee geef je alle taken en ambten aan mannen en vrouwen. Waarom hebben we dan nog verdere besluiten nodig? Met deze grond zet je immers alles al open?

En als dat 'het getuigenis van de Schrift in het NT' is, waarom hield Christus zich er dan zélf niet aan?

 

Ds. Dreschler

Nu wordt er opeens wél een stuk exegese aangereikt. Ik kan dat alles niet meemaken, hoe sympathiek de poging ook is.

'Verkondiging' mag niet in het besluit worden meegenomen.

Mattheus 1 moeten we als een spiegel voorhouden. Maar wat is de exegese hiervan dan?

Gal 3;28 gaat toch over verlossing in Christus?

Heeft volgens Hebr. 8 de dienst van de ambten afgedaan?


Deze vragen laten mijn worsteling zien. Er staan mooie dingen in maar de besluittekst duwt wel in een bepaalde richting.

 

Ds. Koster

Ik ben het roerend eens met het besluit maar niet met de gronden. Daarin komt de aap uit de mouw. Zie grond 5: gelijkwaardigheid voor alle taken in de kerk. Wat beslissen we daar eigenlijk?

Ik kan op elk punt en bij elke tekst wel iets zeggen maar beperk me tot éen punt. In het Oudtestamentisch koninkrijk van priesters werden alleen mannen in het ambt van priester aangesteld. Dat was opvallend in de wereld van toen. Dat is ook zo in Nieuwe Testament, er worden alleen mannen aangesteld.

Kortom, de redenering in de gronden rammelt.

 

Grond 3 stelt dat het Nieuwe Testament 'gekenmerkt wordt door gelijkheid'. Maar er zijn wel grenzen aan want de ambtsdragers zijn nog steeds mannen. Dus dat moet wel nader gespecificeerd worden.

Wat zeg je als je gelijkheid als uitgangspunt neemt? Dan geldt bijvoorbeeld ook dat groot en klein dezelfde bevoegdheid heeft. Maar dat gaat dus niet op en dus ook niet t.a.v. van mannen en vrouwen.

Kortom, de conclusie van grond 5 wordt niet waargemaakt door de gevolgde redenering.

 

Ds. Harmannij

Het is een mooi verhaal hoewel anders dan dat van mij. Het zou er een mooie aanvulling op kunnen zijn geweest maar het is bevredigend als grondslag. De vraag is of het de kerken overtuigd.

 

In grond 2 krijgt Abraham veeg uit de pan, en dat is niet leuk. De Bijbel is zelf zeer terughoudend hierover, dus wij ook.

 

Grond 5: Ik begrijp dat je zwijgteksten zo benoemen wilt. Maar wat is het voor een argument dat ze 'omstreden' zijn? Voor welke tekst geldt dat niet? Als je dit argument gebruikt is de halve Bijbel geneutraliseerd. Dus weglaten.

 

'Case for action' vervangen door bijvoorbeeld 'aansporing'.

 

Br. Van Winden

Ik kan mij in het besluit vinden. Wel vind ik de gronden 'gezocht'.

'Case for action'  vervangen door 'reden voor actie'.

 

In grond 5 'gelijkelijk en gelijkwaardig' uitleggen of schrappen.

Als het in de laatste regel om exegese van die teksten gaat, zeg dat dan.

 

Ds. Waterval

Ik ben blij met het voorstel. Er is best wel iets over die bijbelteksten te zeggen. En je kunt altijd wel blijven en schaven en schuren aan gronden. Maar zie de ontwikkeling van het OT naar het NT. Er zijn geen sluitende bewijzen, alleen maar illustraties. De Schrift is niet eenduidig.

 

Deputaten - Zr. Haan

In dit besluit gaat het niet over de ambten. Daarover zijn specifieke besluiten die nog komen. Daarom is de term 'taakvelden' gebruikt maar verder moeten daar geen consequenties aan worden verbonden. Besluit 2a is een exegetische tussenstap als basis voor verdere besluitvorming.

 

Nu nog verder discussiëren? Wij denken niet dat we door nadere studie het eens worden. Er is geen eenduidige koers uit de Bijbel te vinden. Nu dat er niet is willen we toch wel een heldere koers aan de gemeenten geven. Dat betekent niet dat alles moet kunnen. Dus niet dat kinderen ambtsdrager kunnen zijn. Want er moet wel sprake van roeping, gaven, externe roeping en bevestiging zijn.

We kunnen eventueel teksten weglaten als dat het draagvlak verhoogt.

 

Ds. M.H. Oosterhuis

Dank aan Balk en Messelink voor hun commentaar.
Grond 6 is inderdaad een signaal.

 

Kees van Dijk verwacht teveel aan bewijs uit deze teksten. In de heilshistorie is er een ontwikkeling van OT naar NT, zie Jeremia 31. Nu kent iedereen de Heere. In Hebr 8:8 kom je dat ook tegen. Het OT heeft gefaald daarom is er het NT. Dat soort lijnen worden hier  aangegeven. Wel moeten we oog hebben voor verschillen en hoe die worden uitgewerkt.

 

'Gelijkelijk' betekent niet 'op dezelfde manier' maar dat ze er wel allebei in delen.

 

Is het ambt aller gelovigen verward met het bijzonder ambt? Nee, maar vanuit ambt aller gelovigen heb je wel een visie op het bijzonder ambt. Als wij zeggen dat we de ambten hebben ingericht vanuit de Schrift dan ben je appels met peren aan het vergelijken. Ons ambtenconcept is niet zo uit de Schrift af te leiden.

 

Met dit mooie verhaal kom je niet bij de ambten uit? Dat is ook zo want er is een verlegenheid op dit punt.

Verscheidenheid is er bijvoorbeeld op het punt van de mannelijke manier van redeneren en benaderen. Vrouwen doen dat anders weet ik uit eigen ervaring in de bijzondere diensten commissie. Met alleen 50 mannen in de kerkenraad was het altijd discussiëren en liepen mannen weg. Maar als er zusters bij kwamen dan ging het goed [hilariteit].

 

In het NT doen vrouwen van alles en ook Christus maakt daar gebruik van. Als de discipelen het af laten weten worden vrouwen ingeschakeld en gaan zij naar het graf. Zij verkondigen de boodschap van de opstanding. Als Christus naar de hemel gaat dan zegt Hij te wachten in Jeruzalem op de zalving van de Heilige Geest. Vervolgens lees je in Hand. 2 dat vrouwen ook op het podium staan en spreken in vreemde talen. Vrouwen spelen daar een wezenlijke rol, overigens zonder dat er direct de lijn is naar de ambten.

 

In het OT hebben alleen mannen de ambtsdienst vervuld en de enkele uitzondering zou  de regel bevestigen. Maar vrouwen vervullen in de loop van heilshistorie een sleutelrol.

So wie so moet bij een vergelijking van de ambten toen en nu betrokken worden dat Israël behalve een gemeente van Christus ook een natie was. Dat heeft zeker ook invloed op het leiding geven van oudsten gehad. Die heeft meer te maken met het leiden van een burgerlijke gemeenteraad dan met de leiding van onze ouderlingen.

 

Mattheus 1 houdt ons mannen een spiegel voor. Zie, de geboorte van Salomo, verwekt bij de vrouw van de Hethiet Uria, hoe schandalig eigenlijk. Mattheus 1 is een aanwijzing en wil ons daarmee confronteren.

 

Gal 3:28 gaat over het heil in Christus. Maar dat moeten we niet beperken tot vergeving van zonden. Het gaat ook over het mogen functioneren in zijn koninkrijk.

 

Het gaat in deze gronden niet om bewijzen voor het aanstellen van mannen en vrouwen in de ambten maar wel om signalen die in die richting wijzen.

In het OT was Israël een koninkrijk van priesters. Ja, maar er is toch heel veel veranderd met de komst van de Heilige Geest. Zie de brief aan de Hebreeën. Dat geldt ook het functioneren in de gemeente. Vergelijk ook 1Joh 2: Jullie weten alles, je hebt geen leraar nodig.

 

De zinsnede tussen haakjes over Abraham kan weg.

 

Over de zwijgteksten blijven steeds vragen leven. Maar voor mij is het duidelijk. Eeuwenlang is uitgegaan van een bepaalde exegese: geen gezag over de man, vrouwen uitgesloten van de ambten. Maar als je 1Tim. 2 nader bestudeert is dat een heel omstreden uitleg van die tekst. Dus de conclusie mag zijn: daar mag je elkaar niet aan binden. Dat zou een bovenschriftuurlijke binding zijn.

 

'Case for action' wordt 'aanleiding'.

 

'Gelijkelijk' in grond 5 wordt geschrapt en vervangen door 'mannen en vrouwen er in delen', of misschien beter 'beiden'.

 

Ds. Wisselink

We kunnen hier en daar met suggesties mee gaan:

[zie aangegeven wijzigingen in tekst in bijlage 5]

 

[Geen amendementen verder.]

 

STEMMING BESLUIT 2A
 

V23T07O02

 

Ds. Koster

Ik ben voor het besluit maar tegen grond 5. Daarom stemde ik tegen.

 

[Bij deze discussie werd de leiding van preses Oosterhuis overgedragen aan de assessor br. Bouma.]

 

STEMMING DEPUTATENBESLUIT 4

 

Grond 5 is verdwenen. De gronden zitten in besluit 2a.

 

V23T09O00, aangenomen.

 

[Vervolg op vrijdag 16 juni 2017, zie GS Meppel Verslag 12 – Vrouw in ambt 4.]

 


 

Bijlagen

 

NB: De synode laat weten dat aan de informatie hieronder geen rechten kunnen worden ontleend. De complete set genomen besluiten is nog niet definitief qua tekst: er moet nog naar de consistentie in de besluiten worden gekeken.
Volgende week donderdag (29 juni 2017, 17.30 uur) zullen alle besluiten definitief worden vastgesteld.

 


 

Bijlage 1 - Tegenvoorstel Van der Tol c.s.

 

Besluit 1:

Deputaten MVeA (en MViK) decharge te verlenen onder dank voor de verleende diensten .

 

Besluit 2:

Nog geen besluit te nemen t.a.v. man, vrouw en ambten maar deze op te schorten en intussen nieuwe deputaten te benoemen met de volgende opdracht: 

  1. een totaalvisie op de ambten en de ambtsstructuur formuleren;
  2. het leer- en regeerambt helder te positioneren in de huidige ambtsstructuur. Hierbij met name de volmacht van de bediening van de verzoening (prediking/Woordverkondiging/het met gezag spreken) en opzicht en tucht te betrekken vanuit de eindverantwoordelijkheid van de man, zoals dat thans de geldende en al eeuwenoude uitleg is;
  3. nadere studie te doen over “Christus is het hoofd van iedere man en het hoofd van de vrouw is de man en het hoofd van Christus is God” in relatie tot de ambten. (1 Cor. 11: 1-16  en  Efeze 4: 11, 12; Efeze 5: 21 ev);
  4. bij deze studie uitdrukkelijk de scheppingsvolgorde (Genesis 2) te betrekken en het beroep van Paulus hierop, om vervolgens na te gaan wat daarin wel of niet van waarde en betekenis is en in verband met het ambt van toepassing is;
  5. bij deze studie tevens onderzoeken of en in hoeverre in onze kerken de gedachte dat man en vrouw gelijkwaardig zijn, ten diepste toch gevoed wordt vanuit het gelijkheidsdenken, waarbij ‘gelijkwaardig’ in feite de betekenis van ‘gelijk zijn’ krijgt, waardoor het samen dienen in verscheiden verantwoordelijkheid  van man en vrouw in gevaar komt; 
  6. op grond van deze studie te komen tot een totaalvisie op de ambten met een conclusie, waarbij de zaak van man, vrouw en ambt helder en eensluidend uit de Schrift is te aan te geven en dat met schriftuurlijke gronden te onderbouwen; 
  7. het verder in kaart brengen van de inhoud en positionering van het diakenambt, waarbij helder vanuit de Schrift aangegeven wordt of en zo ja,  hoe dit ambt opengesteld mag worden voor de zusters van de gemeente op basis van de Schrift, de belijdenis en de kerkorde;
  8. tevens andere bedieningen en aanstellingen te beschrijven, waarbij een duidelijke bevestiging dan wel  aanstellingsceremonie passend is. Deputaten zouden kunnen komen met dergelijke bevestiging- en aanstellingsformulieren;
  9. dit nieuwe deputaatschap samen te stellen, met zowel voor- als tegenstanders van het openstellen van de ambten;
  10. een nieuw rapport samen te stellen op basis van Schrift en belijdenis en kerkorde, waar mogelijk gebruik kan worden gemaakt van eerdere rapporten, ook de rapporten van de Christelijke Gereformeerde Kerken, Nederlands Gereformeerde Kerken, de inbreng van de kerken en leden van het eigen kerkverband en de inbreng van de buitenlandse kerken;
  11. de nieuwe deputaten op te dragen dit rapport z.s.m. samen te stellen, zodat het kan dienen op de Generale Synode van 2020 of, indien zo nodig op een nieuwe voor die tijd samen te roepen Generale Synode.

Gronden:

  1. In het huidige rapport zitten veel waardevolle gegevens, maar deputaten hebben geen consistente totaalvisie kunnen geven op het ambt: het ontstaan en de constituering in het Nieuwe Testament, de vormgeving, de reikwijdte van de diverse ambten, zoals we die vanaf de Reformatie hebben.  Eveneens zijn de mutaties binnen de ambten sinds de Reformatie niet helder in beeld gebracht. Goede aanzetten m.b.t. de ambten zijn daartoe reeds gedaan door professor dr. C. Trimp in diverse publicaties, waaronder met name zijn boeken  ‘Ministerium’ en ‘De volmacht tot bediening der verzoening’, alsmede door professor dr. Jacob van Bruggen o.a.in  zijn boek  ‘Ambten in de apostolische kerk’.
  2. Omdat er geen heldere totaalvisie is, is het gevaar groot dat door de generale synode  in dit stadium fragmentarische en ad hoc-besluiten worden genomen, die tevens verstrekkende gevolgen kunnen hebben voor de zusterkerkrelaties  met zowel de Christelijke Gereformeerde Kerken als met de buitenlandse kerken.
  3. Vanuit het rapport worden twee lijnen uitgewerkt maar deze lijnen kunnen in het rapport niet geharmoniseerd worden; er wordt zelfs gezegd dat de lijn ‘samen dienen’ zoals voorgesteld ‘een duidelijke breuk’ is met het verleden Dat betekent dat we op basis van deze onhelderheid moeten zeggen:  “Bij twijfel: niet inhalen”. Het vraagt een verdiepingsslag.
  4. Ook is er geen heldere inhoud gegeven aan het ‘hoofd-zijn’ van de man en moet het rapport met schroom aangeven dat het geen invulling kan geven van de door het rapport gebezigde term ‘koppositie‘ van de man. Dat betekent een danige verzwakking in de bewijsvoering dat op grond van dit rapport alle ambten opengezet worden. We krijgen hierdoor het onderscheid in de diverse ambten en bedieningen en aanstellingen niet scherp in beeld. Daardoor geven we misschien ook geen eerlijke beoordeling van wat in het verleden is gebeurd.
  5. Deze verdiepingsstudie is nodig om uit te voeren mede gezien de uitgebreide ‘kritieken’  o.a. beschreven in ‘Nader Bekeken’, de artikelen op het Weblog van Dr. Dolf te Velde en br. Dr. Wolter Rose en de diverse bijdragen van de buitenlandse zusterkerken.
  6. Deze verdiepingsslag willen we vooral ook vanwege het bewaren van de vrede en de eenheid, omdat we grote verdeeldheid binnen onze kerken constateren en vervreemding met onze zusterkerken.

Besluit 3:

de kerken op te roepen het verdere proces af te wachten, zodat we samen op basis van Gods Woord zullen afspreken hoe we ons ten aanzien van de ambten en de invulling daarvan zullen gedragen. God is toch een God van vrede en niet van wanorde.

 

Gronden:

  1. Deputaten MViK hebben aangegeven dat veel kerken nog maar aan het begin van de bezinning staan en er werd verder door hen geconstateerd dat er nog veel onbekendheid en onhelderheid t.a.v deze materie is. Dat vraagt om een verdere diepgaande landelijk (her)bezinning en verdieping. Dat dezelfde deputaten desondanks toch aandringen op een besluit naar voor of tegen, is gezien de ontluikende bezinning  niet verstandig te noemen. 
  2. Het is goed dat we als kerken van het kerkverband samen optrekken en elkaar in dit proces vasthouden. Het is niet gewenst dat kerken die al een standpunt innemen daaraan direct uitvoering koppelen, terwijl de andere kerken nog in de studeer- en onderzoeksfase zitten. Ook hierbij geldt dat we ‘samen dienen’  en elkaar als gemeenten tot een hand en een voet zijn.
  3. Ook vanwege de niet geringe uitwerking van een eventueel besluit  tot openstelling van een of alle ambten voor de zusters is verdergaande bezinning noodzakelijk  richting onze zusterkerk, de Christelijke Gereformeerde kerken in Nederland en ook richting bijna alle zusterkerken in het buitenland. Daarom moeten wij als gezamenlijke kerken en kerken individueel, ons verplichten tot zelfbeheersing en tot zorgvuldige en totale afweging.

 

Bijlage 2 - Tegenvoorstel Van Loon c.s.

 

Besluit 1:

aan deputaten man/vrouw en ambt decharge te verlenen.

 

Grond: 

Deputaten man/vrouw en ambt hebben de hun door de Generale Synode van Ede verstrekte opdracht naar behoren uitgevoerd.

 

Besluit 2:

uit te spreken: 

  1. geen vrijmoedigheid te hebben om de ambten van ouderling en predikant zoals de Gereformeerde Kerken in Nederland die nu kennen open te stellen voor vrouwen;
  2. dat vrouwen op vele terreinen ingeschakeld kunnen worden in de gemeenten, ook waar voorheen die terreinen vaak exclusief aan de ambten verbonden werden; in zaken van opzicht en tucht blijft de eindverantwoordelijkheid echter aan mannen voorbehouden.

Gronden:

  1. er is geen breed gedragen overtuiging omtrent de vraag of de Schriften al dan niet een scheppingsorde leren met blijvend onderscheid in bevoegdheden van mannen en vrouwen;
  2. er is geen breed gedragen nieuwe overtuiging over de strekking en blijvende betekenis van de zogenoemde zwijgteksten;
  3. deputaten M/V en ambt wijzen op de koppositie van de man, ook al zijn zij verlegen om daar voor vandaag een blijvende betekenis voor aan te wijzen;
  4. de verschillen in opvatting over wat exclusief aan mannen voorbehouden is, spitsen zich toe op de eindverantwoordelijkheid in zaken van opzicht en tucht: de bewaking van de gezonde leer, van de uitoefening van de tucht en van de zuivere bediening van de sacramenten; tegelijk er is een breed gedragen overtuiging dat vrouwen in diverse bedieningen werkzaam mogen zijn, ook waar die bedieningen voorheen exclusief aan de ambten verbonden werden;
  5. het dragen van de eindverantwoordelijkheid behoort tot de taken van ouderling en predikant zoals de Gereformeerde Kerken in Nederland die ambten nu kennen;
  6. buitenlandse zusterkerken adviseren overwegend om de ambten, in ieder geval die van ouderling en predikant, niet voor vrouwen op te stellen;
  7. op deze manier is het taakveld binnen de ambten van predikant en ouderling dat exclusief aan mannen opgedragen wordt, afgegrensd en kan voor andere taken – die voorheen vaak exclusief aan de ambten verbonden werden – maximaal ruimte worden geboden aan vrouwen;
  8. het door deputaten M/V en ambt gedane onderzoek heeft aangetoond dat vrouwen in de Schriften vele taken vervulden, ook op het terrein van pastoraat, onderwijs en verkondiging (zie o.a. Recht. 4:4; 2 Kon. 22:14; Neh. 6:14; Luc. 2:36; Rom. 16:1,3,7; Hand. 2:17-18; Hand. 18:26; Hand. 21:9; 1 Kor. 11:5)
  9. het door deputaten M/V in de kerk gedane onderzoek laat zien dat vrouwen op vele terreinen al ingeschakeld worden in de gemeenten, ook waar voorheen die terreinen vaak exclusief aan de ambten verbonden werden;
  10. het bij 8. genoemde onderzoek heeft aannemelijk gemaakt dat de huidige invulling van de ambten niet dwingend uit de Schrift wordt afgeleid.

Besluit 3:

Uit te spreken: 

  1. dat er Schriftuurlijke gronden zijn om naast mannen ook vrouwen te roepen tot de dienst van barmhartigheid, pastoraat, onderwijs en bestuur;
  2. dat daarmee vrouwen ook geroepen kunnen worden tot het ambt van diaken;
  3. dat mannen en vrouwen in de diverse bedieningen waarin zij werkzaam zijn in een kerkdienst officieel bevestigd kunnen worden.

Gronden:

  1. De overtuiging dat bij het diakenambt geen eindverantwoordelijkheid in zaken van opzicht en tucht behoort is breed gedragen en in de kerkorde vastgelegd.
  2. Daarmee is er geen goede grond om het diakenambt uitsluitend voor te behouden aan mannen.
  3. De Schriften laten zien dat vrouwen werkzaam waren op diverse terreinen (zie besluit 2, grond 8), waaronder wat wij vandaag verstaan onder diaconaat, pastoraat, onderwijs en bestuur.
  4. Er is geen Schriftuurlijk dwingende reden om het diakenambt te versmallen tot uitsluitend dat van de dienst der barmhartigheid.
  5. Het is daarom niet onmogelijk om diverse bedieningen inzake onderwijs, pastoraat en bestuur te zien als taakvelden die vallen binnen de reikwijdte van het diakenambt.
  6. Of mannen en vrouwen die in de gemeente werkzaam zijn in onderwijs, pastoraat of bestuur worden bevestigd in het diakenambt, dan wel anderszins officieel in een kerkdienst in hun bediening bevestigd worden is aan de gemeenten.

Besluit 4:

uit te spreken dat behalve aan mannen ook aan vrouwen die daarvoor de gaven hebben ontvangen, preekconsent kan worden verleend en daartoe in de generale regeling preekbevoegdheid artikel 1 het woord “mannelijk” te laten vervallen.

 

Gronden:

  1. De vervulling van de Pinksterbelofte (Joël 3:1-2; Hand. 2:17-18) is dat zonen en dochters, ouderen en jongeren in de gave van de profetie delen. Het Nieuwe Testament tekent die werkelijkheid (Hand. 21:8; 1 Kor. 11:4-5).
  2. De Schriftuurlijke duiding is dat ‘iemand die profeteert spreekt tot mensen, en wat hij zegt is opbouwend, troostend en bemoedigend’ (1 Kor. 14:3). Deze wijze waarop geprofeteerd wordt kan voor mannen en voor vrouwen gelden.
  3. Het nieuwtestamentische profeteren is wat de inhoud betreft in de gereformeerde traditie opgevat als uitleg van de heilige Schrift en door de Geest geleid toepassen op het heden, en wel in de prediking.
  4. Omdat de eindverantwoordelijkheid over het in de gemeente bediende Woord blijft liggen bij de ouderlingen (1 Kor. 14:29) is er geen verhindering voor vrouwen om het Woord te bedienen.
  5. Hoewel er veel onzekerheid is rond de precieze uitleg van het apostolisch voorschrift inzake zwijgen, laat vergelijking van 1 Kor. 11 en 14 zien dat dit voorschrift in ieder geval niet opgevat kan worden als een absoluut verbod tot (s)preken in de eredienst.

Besluit 5:

nieuw te benoemen deputaten man/vrouw in de kerk opdracht te geven om de genomen besluiten in de kerken toe te lichten en uitwerking daarvan te begeleiden.

 

Gronden:

  1. de genomen besluiten vragen om een zorgvuldige communicatie naar de kerken;
  2. voor het implementatieproces moeten kerken desgewenst begeleiding kunnen krijgen. 

Besluit 6:

  1. de kerken op te roepen zich nader te bezinnen op de vraag hoe recht kan worden gedaan aan de verschillen tussen man en vrouw in de vervulling van taken en ambten in de gemeente en daardoor recht te doen aan de apostolische waarschuwingen (1 Pet. 3:7, 4:15, 5:3; 1 Tim. 2:8-15; 1 Kor. 14:34-35, 3 Joh. :9);
  2. de nieuw benoemde deputaten man/vrouw in de kerk opdracht te geven dit proces te faciliteren en hierbij in samenwerking met deputaten BBK ook de buitenlandse zusterkerken te betrekken.

Gronden:

  1. De Bijbel spreekt zowel over de gelijkwaardigheid van man en vrouw, als over de eigen plaats die beiden hebben tegenover God. In onze sterk op gelijkheid gerichte cultuur verdient dit aspect speciale aandacht.
  2. Er is onvoldoende eenstemmigheid binnen de kerken over de vraag of de Schrift ten diepste ons al dan niet een scheppingsordening leert met bepaalde daaruit voortvloeiende onderscheiden taken voor man en vrouw; het feit dat deputaten aangeven dat er verlegenheid is rond de koppositie van de man en het niet lukt deze materieel in te vullen, duidt eveneens op een nog niet afgerond bezinningsproces; daarom zijn we geroepen ons hierop te blijven bezinnen.

Besluit 7:

de besluiten van de synode over man/vrouw en ambt toe te zenden aan de binnen- en buitenlandse zusterkerken.

 

Grond:

Gezien de regels voor de zusterkerkrelaties (GS Ommen 1993) is het goed dat de zusterkerken op de hoogte worden gesteld in geval van wijzigingen van of aanvullingen op de belijdenis, kerkorde of liturgische formulieren die inhoudelijk van confessionele aard zijn.

 

Besluit 8:

geen nieuwe deputaten man/vrouw en ambt te benoemen.

 

Grond:
De begeleiding van de uitwerking van de genomen besluiten kan gedaan worden door het onder besluit 6 en 7 genoemde deputaatschap.

 

Amendementen Heij op tegenvoorstel Van Loon c.s.

 

Besluit 5: toevoeging van grond 3:

mocht blijken dat kerken de eindverantwoordelijkheid anders willen invullen dan in besluit 2 grond 4 en 5 is aangeduid, of in een andere ambtsstructuur willen vormgeven, dan kan dat in de rapportage aan de volgende synode worden meegenomen.

 

Besluit 6: slot 6b schrappen:

“en hierbij in samenwerking met deputaten BBK ook de buitenlandse zusterkerken te betrekken”

 

Besluit 6 voor besluit 5 plaatsen.

 


 

Bijlage 3 - Besluiten deputaten Man Vrouw en Ambt

 

[Deze besluiten hebben als uitgangspunt gediend voor de synodebesprekingen op 15 en 16 juni. De aangebrachte wijzigingen, kleuringen, door- en onderstrepingen van de tekst zijn van de deputaten].

 

Materiaal:

  1. eerste rapport deputaten MVEA – Pijnpunten rond vrouw en ambt (08-07-2016);
  2. tweede rapport deputaten MVEA - Samen dienen (01-11-2016);
  3. brief van de GK Brunssum-Treebeek (23-12-2016) waarin zij aangeeft blij te zijn met het rapport Samen dienen en het van harte eens te zijn met conceptbesluit 4;
  4. brief van de GK Sint Jansklooster-Kadoelen (13-01-2017) waarin wordt ingegaan op het rapport Samen dienen: de inzet bij de schepping van man en vrouw is mooi, maar alleen de man is naar het beeld van God geschapen en de vrouw niet; de vier ‘lagen’ zijn onjuist; het is gewenst dat de inzet van vrouwen in de kerk wordt  geoptimaliseerd maar dat het onderscheid tussen man en vrouw niet wordt verdoezeld;
  5. brief van de GK Kantens (23-01-2017) waarin wordt ingegaan op het rapport Samen dienen:
    de wijze waarop in hoofdstuk 2 aandacht is voor het reliëf, is inzichtgevend en waardevol, maar het lijkt er toch op dat te sterk gewerkt wordt met een aanname van gelijkheid van man en vrouw; hoofdstuk 3 lijkt er vooral op uit om aan vrouwen ruimte te geven binnen de bestaande ambtsleer en ambtsstructuren; verruiming van het diakenambt en dan openstelling van dat ambt voor vrouwen zou een goede optie zijn; dit thema moet niet overgelaten worden aan de vrijheid van de kerken;
  6. brief van de GK Bussum-Huizen (24-01-2017) waarin als analyse van de kerkenraad wordt gegeven: het rapport Samen dienen komt tot een ander oordeel over de positie van de vrouw in de gemeente dan we tot nu toe in de GKv leerden maar gaat daarbij te summier in op de zogenaamde zwijgteksten;
  7. brief van de GK Emmeloord (26-01-2017) waarin zij vraagt dat de synode zich beperkt tot de uitspraak dat de vrouw in het ambt niet in strijd is met Gods Woord en dat een volgende synode de ambten daadwerkelijk openstelt voor belijdende zusters.
  8. aanvullend rapport deputaten MVEA (31-01-2017), als aanvulling op hoofdstuk 5 van het rapport Samen dienen;
  9. brief van de Canadian Reformed Church (24-01-2017) waarin wordt ingegaan op het hoofdstuk 2 van het rapport Samen dienen: de wijze waarop de vier ‘lagen’ worden beschreven, laat zien dat de cultuur bepalend is geweest in het rapport; 1 Korintiërs 14:33b35 en 1 Timoteüs 2:11-14 maken duidelijk dat de Bijbel geen grond geeft voor de kerkelijke bevestiging van vrouwen; het rapport geeft geen duidelijke omschrijving van wat profeteren in de Bijbel inhoudt; man en vrouw zijn gelijkwaardig, maar vrouwen moeten het gezag van hun man erkennen volgens Ef. 5:22 en in dat kader is de verwijzing naar 1 Kor. 7:4b onbehoorlijk; het is een misser dat geen aandacht wordt besteed aan 1 Tim. 3:2 en Tit. 1:6;
  10. brief van de GK Capelle ad IJssel-Noord (10-02-2017) waarin wordt gesteld dat in het rapport Samen dienen geen recht wordt gedaan aan het Woord van God: in hoofdstuk 2 laten de deputaten ten onrechte Paulus’ uitleg van Gen. 1-3 niet normatief zijn waardoor de deputaten aan de ‘gezagslijn’ te weinig recht hebben gedaan; in hoofdstuk 3 verwatert het verschil tussen het regeerambt, en allerlei diensten in de kerk;
  11. brief van de GK Spakenburg-Noord (24-01-2017) waarin gevraagd wordt om nu niet verder te gaan dan principebesluiten en pas tot uitvoering over te gaan als een volgende synode daar in grote meerderheid mee instemt;
  12. brief van de GK Veenendaal-Oost (27-02-2017) waarin zij stelt dat de lijn die de Bijbel aangeeft over het leidinggeven in de gemeente, wijst naar een rol voor de man; zij vindt dat onvoldoende is meegewogen dat Adam als eindverantwoordelijk wordt gezien bij de zondeval en dat Jezus 12 mannelijke discipelen roept; zij maakt bezwaar tegen de nieuwe formulering van de opdracht; zij pleit voor optie e, eventueel uitgebreid met openstelling van het diakenambt voor zusters;
  13. brief van deputaten BBK (15-05-2017) waarin zij het advies geven om nu niet verder te gaan dan de conclusie dat het in het licht van de Schrift verantwoord is de ambten voor zusters open te stellen en om de daadwerkelijke openstelling op zijn vroegst te laten nemen door de GS 2020;
  14. schriftelijke reactie van de VGKSA op vragen van de synodecommissie M/V en ambt (22-052017): in het rapport Samen dienen wordt de huidige cultuur dominant onder invloed van nieuwe hermeneutiek; Gen. 3:16 is op zichzelf geen vloek maar de vloek is in de manier waarop dit na de zondeval functioneert en daarom is het kunstmatig als het rapport deze tekst plaatst in de ‘laag’ van na de zondeval.

Besluit 1: 

aan deputaten man/vrouw en ambt decharge te verlenen.

 

Grond: 

Deputaten man/vrouw en ambt hebben de hun door de Generale Synode van Ede verstrekte opdracht naar behoren uitgevoerd.

 

Besluit 2: 

de kerken ertoe op te wekken:

  1. in onderwijs,  pastoraat en diaconaat dankbaar gebruik te maken van alle gaven die de Heer zowel aan mannen als aan vrouwen geeft; 
  2. zorgvuldige regelingen te treffen met het oog op de aanstelling van mannen en vrouwen in niet-ambtelijke diensten.

Gronden: 

  1. Naast mannen zijn ook vrouwen op allerlei vlak actief in de gemeente zonder dat ze bevestigd zijn in het ambt van predikant, ouderling of diaken. Ze participeren in de liturgie, in de catechese en in commissies of posities in het kerkenraadswerk, soms op leidinggevende posities. De laatste jaren is die participatie steeds intensiever geworden en dat is een goede zaak.
  2. Wie in een bijzonder ambt de brede verantwoordelijkheid voor de gemeente draagt, dient daarvoor roeping te voelen, de gaven te bezitten en door verkiezing en bevestiging de volmacht van Christus Jezus bij de toewijding aan die taak te ontvangen. Dat biedt bescherming, zowel aan de ambtsdrager als aan de gemeente. Die bescherming is ook van belang als het gaat om niet-ambtelijke diensten.

Besluit 3: 

uit te spreken dat er Schriftuurlijke gronden zijn om naast mannen ook vrouwen te roepen tot de dienst der barmhartigheid en daardoor tot het ambt van diaken.

 

Gronden:

  1. Deputaten M/V en ambt hebben genoegzaam aannemelijk gemaakt, dat naar het getuigenis van het Nieuwe Testament ook in de apostolische tijd vrouwen in de dienst van de diakenen deelden (1 Tim. 3:11 en 5:9) en zo ook genoemd worden (Rom. 16:1-2; 1 Tim. 3 en 5). 
  2. Ook de vroegchristelijke kerken kenden het ambt van diacones. De functie komt nog altijd in enkele gereformeerde kerken voor.

Besluit 4:

uit te spreken dat er Schriftuurlijke gronden zijn om naast mannen ook vrouwen te roepen tot de dienst in het opzicht, het pastoraat en het onderwijs en daardoor tot het ambt van ouderling.

 

Gronden:

  1. De figuren van Mirjam (Micha 6:4) en Debora (Recht. 4-5) laten vrouwen in het oude verbond zien die in samenwerking met mannen optreden in bestuur en rechtspraak.
  2. Zij konden daartoe ook door God geroepen worden, zoals blijkt uit Micha 6:4, waar de Heer aan Israël voorhoudt: ’Ik zond … Mirjam om jullie voor te gaan’.
  3. Terwijl het Nieuwe Testament mannen als ouderen-oudsten noemt worden ook oudere-oudste vrouwen opgeroepen tot voorbeeld en zielszorg (Tit. 2:3-5).
  4. Paulus’ aanduiding van Junia en haar man Andronikus als apostelen die veel aanzien genieten, Rom. 16:7, of van andere echtparen als zijn medewerkers, Rom. 16:3, en zijn vermelding van echtparen en van een broer en zus, bij wie aan huis een gemeente samenkomt, Rom. 16:5, 15, wekken de indruk dat man en vrouw in een gelijkwaardige positie samen leiding gaven in Christus’ gemeenten.
  5. Deputaten M/V en ambt hebben genoegzaam aannemelijk gemaakt dat het apostolisch voorschrift inzake zwijgen, resp. niet leren of gezag oefenen door vrouwen geen onbetwistbare grond is om in onze tijd en omstandigheden vrouwen categorisch uit te sluiten van het ambt van ouderling zoals de Gereformeerde Kerken in Nederland dat kennen.

Besluit 5: 

uit te spreken dat behalve aan mannen ook aan vrouwen die daarvoor de gaven hebben ontvangen, preekconsent kan worden verleend en daartoe in artikel 3 van de generale regeling voor het verlenen van preekconsent, zoals vastgesteld door de generale synode van Harderwijk 2011-2012, Acta Bijlage 3.1, het woord ‘broeders’ te vervangen door ‘leden van de gemeente’ en de overige artikelen dienovereenkomstig aan te passende generale regeling preekbevoegdheid artikel 1 het woord “mannelijk” te laten vervallen

 

Gronden:

  1. Reeds in het OT is sprake van profetessen (Ex. 15:20,21; Recht. 4:4-7; 2 Kon. 22:14) of van profetisch optreden van vrouwen (1 Sam. 2:1-10). Ook in het NT, reeds voor de uitstorting van de Heilige Geest, lezen we over profetisch optreden van vrouwen. Te denken valt aan Maria en haar Magnificat (Luc. 1:46-55). Verder lezen we over de profetes Hanna, die zij aan zij met de profeet Simeon profeteerde ter gelegenheid van de voorstelling van Jezus in de tempel, en die de Heer ook dag en nacht in de tempel diende (Luc. 2:36-38).
  2. De vervulling van de Pinksterbelofte (Joël 3:1-2; Hand. 2:17-18) is dat zonen en dochters, ouderen en jongeren in de gave van de profetie delen. Het Nieuwe Testament tekent die werkelijkheid. De apostelen en de andere leerlingen, waaronder de vrouwen (Hand. 1:14) traden op de Pinksterdag,  gezalfd door de Heilige Geest op als Jezus’ getuigen (Hand. 1:8; 2:4-8). Ook op andere plaatsen is sprake van vrouwen die profeteren. (Hand. 21:8; 1 Kor. 11:4-5).
  3. De Schriftuurlijke duiding is dat ‘iemand die profeteert spreekt tot mensen, en wat hij zegt is opbouwend, troostend en bemoedigend’ (1 Kor. 14:3). Deze wijze waarop geprofeteerd wordt kan voor mannen en voor vrouwen gelden. 
  4. Het nieuwtestamentische profeteren is wat de inhoud betreft in de gereformeerde traditie opgevat als uitleg van de heilige Schrift en door de Geest geleid toepassen op het heden, en wel in de prediking. Het gezag van de prediking is zozeer gelijk aan het gezag van het verkondigde Woord dat het niet aan het geslacht van de prediker gebonden is.

Besluit 6:

uit te spreken dat naast mannen ook vrouwen die aan de vereisten voldoen, kunnen worden geroepen tot het ambt van predikant met een bijzondere taak conform artikel B10 van de kerkorde.

 

Grond:

De kerkelijke praktijk is al, dat vrouwen in onze kerken beroepshalve deelnemen aan het geven van theologisch onderwijs en aan de geestelijke verzorging. Dat zijn ambtelijke werkzaamheden, waarvoor een machtiging namens de gemeente door middel van een openlijke bevestiging wenselijk is.

 

Besluit 7: 

uit te spreken dat er Schriftuurlijke gronden zijn om naast mannen ook vrouwen te roepen tot de dienst van verkondiging en onderwijs en daarmee tot het ambt van predikant in een gemeente.

 

Gronden:

  1. Reeds in het OT is sprake van profetessen (Ex. 15:20,21; Recht. 4:4-7; 2 Kon. 22:14) of van profetisch optreden van vrouwen (1 Sam. 2:1-10). Ook in het NT, reeds voor de uitstorting van de Heilige Geest, lezen we over profetisch optreden van vrouwen. Te denken valt aan Maria en haar Magnificat (Luc. 1:46-55). Verder lezen we over de profetes Hanna, die zij aan zij met de profeet Simeon profeteerde ter gelegenheid van de voorstelling van Jezus in de tempel, en die de Heer ook dag en nacht in de tempel diende (Luc. 2:36-38).
  2. De vervulling van de Pinksterbelofte (Joël 3:1-2; Hand. 2:17-18) is dat zonen en dochters, ouderen en jongeren in de gave van de profetie delen. Het Nieuwe Testament tekent die werkelijkheid. De apostelen en de andere leerlingen, waaronder de vrouwen (Hand. 1:14) traden op de Pinksterdag door de zalving met de Heilige Geest op als Jezus’ getuigen (Hand. 1:8; 2:6-8). Ook op andere plaatsen is sprake van vrouwen die profeteren. (Hand. 21:8; 1 Kor. 11:4-5).
  3. De Schriftuurlijke duiding is dat ‘iemand die profeteert spreekt tot mensen, en wat hij zegt is opbouwend, troostend en bemoedigend’ (1 Kor. 14:3). Deze wijze waarop geprofeteerd wordt kan voor mannen en voor vrouwen gelden.
  4. Het nieuwtestamentische profeteren is wat de inhoud betreft in de gereformeerde traditie opgevat als uitleg van de heilige Schrift en door de Geest geleid toepassen op het heden, en wel in de prediking. Het gezag van de prediking is zozeer gelijk aan het gezag van het verkondigde Woord dat het in de Westerse cultuur niet aan het geslacht van de prediker gebonden is.
  5. Deputaten M/V en ambt hebben genoegzaam aannemelijk gemaakt dat het apostolisch voorschrift inzake zwijgen, resp. niet leren of gezag oefenen door vrouwen geen onbetwistbare grond is om in onze tijd en omstandigheden vrouwen categorisch uit te sluiten van het ambt van predikant zoals de Gereformeerde Kerken in Nederland dat kennen.

Besluit 8:

ruimte te geven aan gemeenten de plaatselijke kerken om zelf af te spreken bepalen op welke wijze en wanneer ze aan deze besluiten uitvoeringvorm willen geven. 

 

Gronden: 

  1. Het is aan iedere gemeente kerk om te bezien hoe de gaven die aan haar gemeenteleden zijn gegeven kunnen worden ingezet om de gemeente verder te brengen op weg naar Gods koninkrijk. 
  2. Iedere gemeente kerk dient hierin dus een eigen bezinningsproces te doorlopen en zelf uitvoering te geven aan de besluiten.

Besluit 9: 

de kerken op te roepen zich nader te bezinnen op de vraag hoe recht kan worden gedaan aan de verschillen tussen man en vrouw in de vervulling van taken en ambten in de gemeente

 

Gronden:

  1. De Bijbel spreekt zowel over de gelijkwaardigheid van als over het onderscheid tussen man en vrouw, als over en de daarmee gegeven eigen plaats die beiden hebben tegenover God, in het huwelijk en in de gemeente. In onze sterk op gelijkheid gerichte cultuur verdient dit aspect speciale aandacht.
  2. De Bijbel waarschuwt er herhaaldelijk voor, dat man en vrouw niet in elkaars plaats treden of elkaar overheersenen daardoor recht te doen aan de apostolische waarschuwingen tegen overheersing (1 Pet. 3:7, 4:15, 5:3; 1 Tim. 2:8-15; 1 Kor. 14:34-35, 3 Joh. : 9).

Besluit 10: 

de besluiten van de synode over man/vrouw en ambt toe te zenden aan de binnen- en buitenlandse zusterkerken.

 

Gronden:

Overeenkomstig de regels voor de zusterkerkrelaties (GS Ommen 1993) behoren de zusterkerken op de hoogte te worden gesteld in geval van wijzigingen van of aanvullingen op de belijdenis, kerkorde of liturgische formulieren die inhoudelijk van confessionele aard zijn

 

Besluit 11: 

geen nieuwe deputaten man/vrouw en ambt te benoemen.

 

Grond:

De begeleiding van de uitwerking van de genomen besluiten kan gedaan worden door het deputaatschap dat deputaten man/vrouw in de kerk in hun rapport voorstellen.

 

Amendement Oosterhuis op besluiten deputaten 8-9

 

Besluit 8 van de deputaten MVeA na besluit 9 plaatsen.

 


 

Bijlage 4 - Besluit Harmannij c.s.

 

Besluit X:

  1. de traditie om alleen mannen te benoemen tot ambtsdrager, en vrouwen categorisch van alle ambten uit te sluiten, los te laten, en deze traditie dus niet tot generaal besluit te verheffen;
  2. de mannelijke leden van de gemeente evengoed op te roepen om zich beschikbaar te blijven stellen voor de ambtelijke dienst.

Gronden:

  1. De gewoonte om alleen mannen te benoemen tot ambtsdrager, was lange tijd onomstreden en is mede daarom nooit in een generaal besluit vastgelegd. Wel was dit gewoonterecht zo sterk dat er in andere besluiten mee gerekend werd (met name rond het actieve kiesrecht van vrouwen en rond preekbevoegdheid). Nu de bedoelde gewoonte alsnog omstreden is geraakt, staan de kerken voor de opdracht om haar te bevestigen dan wel los te laten, en deze keus vanuit de Schrift te onderbouwen.
  2. De taak van ambtsdragers is om allen te bewaren bij de gehoorzaamheid aan God en Christus. De ambtsdragers oefenen geen eigenmachtig gezag uit en mogen de gemeente niet aan zich onderwerpen, maar gaan de gemeente voor in de onderwerping aan het gezag van Christus en van God. Doorslaggevend voor het mogen dienen als ambtsdrager is daarom niet afkomst, opleiding, leeftijd, macht of sekse, maar het vervuld zijn met de Heilige Geest. Zie Deut. 17 : 18-20, Deut. 18 : 15-20, Matt. 23 : 8, Matt. 28 : 20, Luc. 22 : 24-27, Hand. 6 : 3, Efez. 4 : 7-16, Filipp. 3 : 3-11, 1 Tim. 3, Titus 1, 1 Petr. 5 : 1-6.
  3. De Schrift vertelt meermalen hoe God zelf een keuze maakt om bepaalde mensen te roepen voor een speciale taak. Steeds blijkt het dan te gaan om één of meer mannen.
    Voorbeelden: Gen. 12 (Abram), Ex. 3 (Mozes), Ex. 28 (Aäron en zijn zonen), Num. 27 : 18 (Jozua), Recht. 6 (Gideon), 1 Sam. 3 (Samuël) 1 Sam. 9 (Saul), 1 Sam. 16 (David), Jes. 6 (Jesaja), Jer. 1 (Jeremia), Ezech. 3 (Ezechiël), Jona, Matt. 3 (Jezus), Matt. 10 (de twaalf apostelen), Hand. 9 (Paulus).
  4. De Schrift vertelt daarnaast over vrouwen die zich begeven op terrein waar vooral mannen actief zijn, ook mannen die daartoe speciaal door God zijn geroepen. Telkens valt op dat de Geest deze vrouwen niet terugwijst, maar hun vrijmoedigheid positief waardeert.
    Voorbeelden: Num. 27 (de dochters van Selofchad), Recht. 4 (Debora), 1 Sam. 25 (Abigaïl), 2 Kon. 22 (Chulda), Luc. 10 : 38-42 (Maria, de zus van Marta), Hand. 18 : 26 (Priscilla, vergelijk Rom. 16 : 3).
  5. De Schrift draagt mannen op om vrouwen, in het bijzonder hun eigen vrouw, als geschenk van God te eren. Ze mogen hen niet overheersen of minachten, maar behoren hen in bescherming te nemen, zodat ze zich voluit kunnen ontplooien. Ze moeten een voorbeeld nemen aan Christus, die zich volledig heeft ingezet om de kerk te maken tot zijn stralende bruid.
    Zie Spr. 31 : 10-31, 1 Kor. 11 : 11-12, Gal. 3 : 28, Efez. 5 : 25-33, 1 Tim. 5 : 2, 1 Petr. 3 : 7.
  6. De Schrift draagt vrouwen op hun eer te stellen in de positie die God hen juist als vrouw gegeven heeft. Zij mogen in Christus naast de mannen staan, en zich samen met hen inzetten voor Gods koninkrijk. Maar zij mogen zich niet vóór mannen dringen.
    Zie Marc. 16 : 7, 1 Kor. 11 : 3-10, 1 Kor. 14 : 34-35, Efez. 5 : 21-24, Kol. 3 : 18, 1 Tim. 2 : 9-15, Titus 2 : 4-5, 1 Petr. 3 : 1-6.

Besluit Y:

in de generale regeling preekbevoegdheid artikel 1 het woord “mannelijk” te laten vervallen.

 

Amendement Van den Berg op besluit Harmannij c.s.

 

Besluit X:

uit te spreken:

  1. dat door de eeuwen heen mannen zich geroepen hebben geweten om leiding te geven aan de kerk als bruid van Christus en door hun jawoord tegenover God en zijn heilige gemeente beleden hebben dat God zelf hen tot deze taak riep, of woorden van vergelijkbare strekking; maar dat de synode na jaren van studie en in biddend opzien tot Hem die de Opperherder van zijn kudde is, tot het inzicht is gekomen dat de Schrift de ruimte biedt dat ook vrouwen zich op goede gronden door God geroepen mogen weten om de ambten in de kerk te vervullen;
  2. dat dat laatste niet weg neemt, dat de synode de mannelijke leden van de gemeente oproept om zich beschikbaar te blijven stellen voor de ambtelijke dienst.

Gronden:

Regel 1: gewoonte vervangen door traditie;
regel 2: dit gewoonterecht vervangen door deze traditie;
regel 4: de bedoelde gewoonte vervangen door deze.

 

Amendement Oosterhuis op besluit Harmannij c.s.

 

Gronden:

  1. Onder het Oude Verbond vervulden mannen alle reguliere kerkelijke ambten van profeet, priester en koning. Ze werden daartoe gezalfd, als teken van hun aanstelling en hun toerusting. Ook waren het mannen, die tal van buitengewone kerkelijke leidinggevende functies vervulden, zoals de aartsvaders, Mozes, Jozua en de Rechters. Tenslotte vervulden de mannen de meer burgerlijke rol van oudsten. De enkele uitzondering dat vrouwen een leidinggevende (Debora, Recht. 4:4; Mirjam, Micha 6:4) of een profetische (Debora, Recht. 4:4; Hannah, 1 Sam. 2:1-10; Hulda, 2 Kon. 22:14; Maria, Luc. 1:46-55, Hannah Luc. 2:36) rol vervulden, bevestigt van deze regel onder het Oude Verbond.
  2. Tegelijk tekent zich in het Oude Verbond het verhaal af van de sleutelrol, die vrouwen in de loop van de heilsgeschiedenis onder Gods volk hebben vervuld (Eva (Gen. 3:15), Sara (Gen. 17:15, 16; Tamar, Gen. 38:13 ev; Jochebed, Ex. 1:22-2:10; Rachab, Joz. 2:2-7; Deborah, Recht. 4 en 5; Ruth, Ruth 1:16, 17; Ester, Ester 4:15, 16; Maria, Luc. 1:38), het verhaal van de vrouw in Openb. 12:1-6, die dapper de dreiging van de draak doorstond. Een verhaal, vaak in schril contrast met het schandalige falen van mannen (Abraham, die tot twee keer toe met Sarah de prijs voor zijn eigen leven heeft willen betalen, Gen. 12:12, 13; Gen. 20:2; Juda, Gen. 38:24; Aäron, Ex. 32:2-6; Eli, 1 Sam. 1:14; David, 2 Sam. 11 en 12; Salomo, 1 Kon. 11:1-8) Deze historie wordt door de Heer in een terugblik in Mat. 1:1-17 aan de mannelijke leiders in de kerk van toen en in die van alle eeuwen, ter waarschuwing, als spiegel voorgehouden.
  3. Zo is onder het Oude Verbond gesmacht om de komst van het Nieuwe. In het NT wordt de vervulling van dat verlangen geopenbaard. De komst van Gods unieke gezalfde, onze Heer Jezus Christus, dankzij wiens ambtsdienst en de zalving met zijn Geest, Gods volk daadwerkelijk mag zijn, wat het sinds het verbond van de Sinaï reeds heet, een koninkrijk van priesters (Ex. 19:6; 1Pt. 2:9).
    Het is tegelijk de komst van en zalving van heel het volk met de Geest van de profetie, Hand. 1:8, 14 en 2:4, waarop Mozes hoopte (Num. 11:29) en waarvan de profeten gesproken hebben (Joël 3:1, 2). Het perspectief van de vrijheid in Christus, het heil waarin geen onderscheid meer is tussen mannelijk en vrouwelijk (Gal. 3:28). Allen zullen profeten en priesters en koningen zijn. Het nieuwe verbond waarin de wet op steen, de wet der geboden, in inzettingen bestaande, buitenwerking is gesteld (Jer 31:31-33; Ef. 2:15-17; 2 Cor. 3:6), omdat het, juist ook in de inrichting van de ambten, niet bleek te werken (Hebr. 8:8) en als verouderd is bestempeld (Hebr. 8:13), vervangen door het nieuwe verbond dat gekenmerkt wordt door gelijkheid. Allen zullen de Heer kennen, iedereen van groot tot klein onder hen. (Jer. 31:34; Hand. 2: 17, 18; 1 Joh. 2:20, 27)
  4. In deze openbaring van Oud en Nieuw Testament is voor de christelijke kerk een duurzame ‘case for action’ gelegen. Ze zal in alle eeuwen tot Jezus’ komst kritisch naar zichzelf moeten blijven kijken, naar haar inrichting van het kerkelijk leven, de functies die daarin volgens de Schrift vervuld moeten worden en naar de rol die haar mannen en vrouw en al haar leden, van de grootste tot de kleinste daarin vervullen. Ze wordt hierdoor blijvend uitgedaagd met het oog de invulling van de ambten kritisch te kijken naar haar schriftverstaan.
  5. Gevolg gevend aan die roeping is de synode tot de conclusie gekomen, dat het getuigenis van de Schrift alle aanleiding geeft aan de gemeente van het Nieuwe Verbond, om mannen en vrouwen gelijkelijk en gelijkwaardig te laten functioneren in al de profetische, priesterlijke en Koninklijke taken in de kerk, waar hun beider christennaam gelijkelijk van spreekt. En voorts dat die plaatsen in de Schrift, waar sprake is van een apostolisch voorschrift inzake zwijgen, resp. niet leren of gezag oefenen door vrouwen, geen onbetwistbare grond kunnen zijn om in onze tijd en omstandigheden vrouwen categorisch uit te sluiten van het leer- en het regeerambt, omdat de bestudering van deze teksten daarvoor te zeer omstreden is.
  6. Binnen deze diensten zal naast gelijkwaardigheid ook verscheidenheid tot uitdrukking komen en behoren mannen en vrouwen elkaar over en weer te aanvaarden op de plaats en in de wijze van functioneren, die met hun onderscheiden talenten gegeven is.

Bijlage 5 - Deputaten/moderamen voorstel besluit 2a

 

[De verwerkte amendementen zijn zichtbaar gemaakt in rood en cursief.]

 

Besluit 2a:


uit te spreken dat er Schriftuurlijke gronden zijn om volop ruimte te bieden voor de inzet van gaven van vrouwen in taakvelden zoals verkondiging, onderwijs, pastoraat, diaconaat.

 

Gronden:

  1. Onder het Oude Verbond vervulden mannen alle reguliere kerkelijke ambten van profeet, priester en koning. Ze werden daartoe gezalfd, als teken van hun aanstelling en hun toerusting. Ook waren het mannen, die tal van buitengewone kerkelijke leidinggevende functies vervulden, zoals de aartsvaders, Mozes, Jozua en de Rechters. Tenslotte vervulden de mannen de meer burgerlijke rol van oudsten. De enkele uitzondering dat vrouwen een leidinggevende (Debora, Recht. 4:4; Mirjam, Micha 6:4) of een profetische (Debora, Recht. 4:4; Hannah, 1 Sam. 2:1-10; Hulda, 2 Kon. 22:14; Maria, Luc. 1:46-55, Hannah Luc, 2:36) rol vervulden, bevestigt deze regel onder het Oude Verbond.
     
  2. Tegelijk tekent zich in het Oude Verbond het verhaal af van de sleutelrol, die vrouwen in de loop van de heilsgeschiedenis onder Godsvolk hebben vervuld (Eva (Gen. 3:15), Sara (Gen. 17:15,16; Tamar, Gen. 38:13 ev; Jochebed, Ex. 1:22-2:10; Rachab, Joz. 2:2-7; Deborah, Recht. 4 en 5; Ruth, Ruth 1:16,17; Ester, Ester 4:15, 16; Maria, Luc. 1:38), het verhaal van de vrouw in Openb. 12: 1-6, die dapper de dreiging van de draak doorstond. Een verhaal, vaak in schril contrast met het schandalige falen van mannen (Abraham,  Gen. 12:12, 13; Gen. 20:2; Juda, Gen. 38:24; Aäron, Ex. 32:2-6; Eli, 1 Sam. 1:14; David, 2 Sam. 11 en 12; Salomo, 1 Kon. 11:1-8). Deze historie wordt door de Heer in een terugblik in Mat. 1: 1-17 aan de mannelijke leiders in de kerk van toen en in die van alle eeuwen, ter waarschuwing, als spiegel voorgehouden.
     
  3. Zo is onder het Oude Verbond gesmacht om de komst van het Nieuwe. In het NT wordt de vervulling van dat verlangen geopenbaard. De komst van Gods unieke gezalfde, onze Heer Jezus Christus, dankzij wiens ambtsdienst en de zalving met zijn Geest, Gods volk daadwerkelijk mag zijn, wat het sinds het verbond van de Sinaï reeds heet, een koninkrijk van priesters (Ex. 19:6; 1Pt. 2:9).
    Het is tegelijk de komst van en zalving van heel het volk met de Geest van de profetie, Hand. 1:8,14 en 2:4, waarop Mozes hoopte (Num. 11:29) en waarvan de profeten gesproken hebben (Joël 3:1, 2). Het perspectief van de vrijheid in Christus, het heil waarin geen onderscheid meer is tussen mannelijk en vrouwelijk (Gal. 3:28). Allen zullen profeten en priesters en koningen zijn. Het Nieuwe Verbond waarin de wet op steen, de wet der geboden, in inzettingen bestaande, buitenwerking is gesteld (Jer 31:31-33; Ef. 2:15-17; 2 Kor. 3:6), omdat het, juist ook in de inrichting van oudtestamentische ambten, niet bleek te werken (Hebr. 8:8) en als verouderd is bestempeld (Hebr. 8: 13), vervangen door het Nieuwe Verbond dat gekenmerkt wordt door gelijkheid. Allen zullen de Heer kennen, iedereen van groot tot klein onder hen. (Jer. 31:34; Hand. 2: 17,18; 1 Joh. 2:20, 27)
     
  4. In deze openbaring van Oud en Nieuw Testament is voor de christelijke kerk een duurzame 'case for action'  reden tot voortdurende bezinning gelegen. Ze zal in alle eeuwen tot Jezus' komst kritisch naar zichzelf moeten blijven kijken, naar haar inrichting van het kerkelijk leven, de functies die daarin volgens de Schrift vervuld moeten worden en naar de rol die haar mannen en vrouwen al haar leden, van de grootste tot de kleinste daarin vervullen. Ze wordt hierdoor blijvend uitgedaagd met het oog de invulling van de ambten kritisch te kijken naar haar Schriftverstaan.
     
  5. Gevolg gevend aan die roeping is de synode tot de conclusie gekomen, dat het getuigenis van de Schrift alle aanleiding geeft aan de gemeente van het Nieuwe Verbond, om mannen en vrouwen gelijkelijk en gelijkwaardig te laten functioneren in al de profetische, priesterlijke en Koninklijke taken in de kerk, waar hun beider christennaam gelijkelijk van spreekt (HC, zondag 12). En voorts dat die plaatsen in de Schrift, waar sprake is van een apostolisch voorschrift inzake zwijgen, resp. niet leren of gezag oefenen door vrouwen, in zichzelf geen onbetwistbare grond kunnen zijn om in onze tijd en omstandigheden vrouwen categorisch uit te sluiten van het leer- en het regeerambt, omdat de bestudering exegese van deze teksten daarvoor te zeer omstreden is.
     
  6. Binnen deze diensten zal naast gelijkwaardigheid ook verscheidenheid tot uitdrukking komen en behoren mannen en vrouwen elkaar over en weer te aanvaarden op de plaats en in de wijze van functioneren, die met hun onderscheiden talenten gegeven is.

Bijlage 6 – Diverse voorstellen

 

Besluit De Haan

 

Besluit:

  1. dat ingestemd kan worden met de onderbouwing van de conclusie van de deputaten M/V en ambt  dat het openstellen van de ambten voor vrouwen past binnen de bandbreedte van wat als Schriftuurlijk en gereformeerd kan worden bestempeld;
  2. dat binnen diezelfde bandbreedte ruimte is voor de heersende visie dat de schrift geen ruimte biedt voor de openstelling van een of meerdere ambten voor vrouwen;
  3. dat de vraag of het volgens de schrift is toegestaan dat vrouwen in het ambt dienen, daarom niet met een categorisch “Ja” of “Nee” beantwoord kan worden.

Gronden:

  1. In de schriften zijn twee lijnen te zien voor wat betreft de posities van man en vrouw. De ene lijn is die van verschil in verantwoordelijkheid zoals deze in de schepping al door God gegeven is. Deze lijn kan doorlopend in de schrift herkend worden en er is een geaccepteerde visie dat de teksten genoemd onder grond 3. de lijn doortrekken voor wat betreft de verantwoordelijkheden in de gemeente en dat de vrouw in deze teksten daarom ook een ‘lagere’ verantwoordelijkheid krijgt toegewezen.
    De andere lijn is die van gelijkheid die met name door het helende werk van Christus steeds meer vorm krijgt. Paulus zegt daarom ook dat in Christus man en vrouw één zijn. Vanuit deze lijn is het moeilijk in te zien dat de teksten van Paulus genoemd onder grond 3. die gelijkheid alsnog weer terugdraaien.
  2. Ook over het beeld dat de schrift laat zien over degenen die geroepen zijn tot de “ambten” zijn meerdere gangbare visies.
    Uit het feit dat ambten als priester, koning en apostel, op uitzonderingen na, door mannen worden bekleed, wordt door sommigen afgeleid dat het dan ook aannemelijk is dat de bijzondere ambten zoals wij die kennen in de gemeente ook alleen door mannen mogen worden bekleed.
    Door anderen wordt daar tegenin gebracht dat wij belijden dat de ambten koning, priester en profeet door Christus werk nu aan alle christenen is gegeven en dat dit ook doorgetrokken mag worden voor wat betreft de bijzondere ambten die wij kennen.
  3. In de discussie of het volgens de schrift is geoorloofd dat vrouwen in het ambt dienen, spelen de zogenoemde “zwijgteksten” een belangrijke rol. Het betreft de teksten 1 Kor. 14:34-35 en 1 Tim. 2:11-12, waarin Paulus zegt dat de vrouw moet zwijgen/ondergeschikt moet blijven/niet mag onderwijzen/geen gezag over mannen mag hebben.
    Er zijn gangbare en geaccepteerde exegeses over deze teksten waaruit wordt geconcludeerd dat ze betrekking hebben op de positie van de vrouw in de gemeente en daarom uitsluiten dat de vrouw in het ambt (of in één of meer van die ambten) dient.
    Er zijn echter ook andere acceptabele exegeses die de teksten anders duiden, bijvoorbeeld dat de teksten een onbalans en overheersing veroordelen en daarmee de vrouw niet categorisch uitsluiten van het ambt.
  4. Ook t.a.v. de relatie tussen de onder de gronden 1 t/m 3 genoemde aspecten enerzijds en de bijzondere ambten die wij kennen anderzijds, bestaan verschillende geaccepteerde meningen.
    In de ene visie is er een rechtstreeks verband.
    De andere visie stelt dat dit verband moeilijk gelegd kan worden, omdat de ambten die wij kennen dateren van de tijd van de Reformatie en niet rechtstreeks uit de schrift zijn af te leiden.
  5. Tenslotte wordt opgemerkt dat uit het feit dat in de schrift en de belijdenis, als er wordt gesproken over voorschriften t.a.v. “het ambt”, altijd wordt gesproken over mannen, door sommigen wordt afgeleid dat de ambten ook alleen voor mannen zijn bestemd.
    Door anderen wordt gesteld dat in de tijd dat deze voorschriften werden opgeschreven het logisch was dat alleen mannen werden aangesproken, omdat toen ook alleen mannen in het ambt dienden.
  6. Zolang er op dit onderwerp meerdere exegeses, visies en conclusies als geaccepteerd en gangbaar worden beoordeeld, is het niet aan de synode om één daarvan als meer acceptabel boven de andere te stellen.

Besluit Dijkema c.s.

 

Besluit (op te nemen als laatste besluit):

aan de kerken een brief te sturen van de volgende inhoud:

 

De synode heeft er behoefte aan om zich na deze reeks van besluiten tot de kerken te richten. 

Wij, de synodeleden, hebben deze besluiten genomen na veel gesprek en veel gebed.  Wij merkten dat de kerken intensief hebben meegeleefd en met ons mee gebeden hebben om wijsheid van God en om liefde voor en vertrouwen in elkaar. 

Wij namen deze besluiten terwijl wij ons bewust waren van grote verschillen van inzicht binnen de kerken. 

De synode heeft de verschillende richtingen, afwegingen en keuzes gehoord en gewogen.  We hebben eerlijk naar elkaar geluisterd en bij elkaar liefde voor de Here, voor zijn Woord en voor zijn kerken opgemerkt. 

Hoe ook onze persoonlijke afweging uitviel - die liefde stond bovenaan.

In dit alles hebben wij onze eenheid in Christus opgemerkt. 

Die eenheid zit niet hierin dat wij het eens zijn over het onderwerp man-vrouw-ambt.  Daarin hebben wij verschillende opvattingen. 

Onze besluiten zijn in een verhouding van meerderheden en minderheden genomen. 

Maar eenstemmig zijn wij in het aanvaarden van elkaar. 

Eenstemmig zijn wij in onze liefde voor elkaar en voor onze God. 

Deze eenheid ligt dieper in onze harten verankerd dan onze opvattingen en overtuigingen.  Nu willen wij graag dat de kerken onze besluiten op dezelfde wijze ontvangen en lezen. Dat wij in onze kerken elkaar ontvangen en waarderen - niet vanwege overeenkomstige opvattingen maar vanwege onze gezamenlijke en gedeelde liefde. 

Die geest waait ons toe bij het lezen van Bijbelhoofdstukken zoals Romeinen 12, 14 en 15. 

    

Romeinen 12:

3 Met een beroep op de genade die mij geschonken is, zeg ik u allen dat u zichzelf niet hoger moet aanslaan dan u kunt verantwoorden, maar verstandig over uzelf moet denken. Denk overeenkomstig het geloof, dat is de maatstaf die God u heeft gegeven. 4 Zoals ons ene lichaam vele delen heeft en die delen niet allemaal dezelfde functie hebben, 5z o zijn we samen één lichaam in Christus en zijn we, ieder apart, elkaars lichaamsdelen. 6 We hebben verschillende gaven, onderscheiden naar de genade die ons geschonken is. Wie de gave heeft te profeteren, moet die in overeenstemming met het geloof gebruiken. 7 Wie de gave heeft bijstand te verlenen, moet bijstand verlenen. Wie de gave heeft te onderwijzen, moet onderwijzen. 8 Wie de gave heeft te troosten, moet troosten. Wie iets weggeeft, moet dat zonder bijbedoeling doen. Wie leiding geeft, moet dat doen met volle inzet. Wie barmhartig voor een ander is, moet daarin blijmoedig zijn.

Laat uw liefde oprecht zijn. Verafschuw het kwaad en wees het goede toegedaan. 10 Heb elkaar lief met de innige liefde van broeders en zusters en acht de ander hoger dan uzelf. 11 Laat uw enthousiasme niet bekoelen, maar laat u aanvuren door de Geest en dien de Heer.

 

Romeinen 14:

Wie bent u dat u een oordeel velt over uw broeder of zuster? Wie bent u dat u neerziet op uw broeder of zuster? Wij zullen allen voor Gods rechterstoel komen te staan, 11 want er staat geschreven: ‘Zo waar ik leef – zegt de Heer –, voor mij zal elke knie zich buigen, en elke tong zal God loven.’ 12 Ieder van ons zal zich dus tegenover God moeten verantwoorden.

 

Even verderop, vanaf vers 19:

19 Laten we daarom streven naar wat de vrede bevordert en naar wat opbouwend is voor elkaar. 20 Breek het werk van God niet af omwille van wat u eet. Weliswaar is alle voedsel rein, maar het is verkeerd om iets te eten dat iemand aanstoot geeft. 21 Vlees, wijn of iets anders waaraan uw broeder of zuster aanstoot neemt, kunt u beter laten staan. Uw overtuiging is een aangelegenheid tussen u en God. Gelukkig is wie zich niet schuldig voelt over zijn overtuiging, 23 maar wie twijfelt of hij alles mag eten, is op het moment dat hij alles eet al veroordeeld. Want het komt niet voort uit geloof, en alles wat niet uit geloof voortkomt is zondig.

 

En ook Romeinen 15: 

7 Aanvaard elkaar daarom ter ere van God, zoals Christus u heeft aanvaard. 8 Ik bedoel dit: Christus is een dienaar van de Joden geworden om hun te tonen dat God trouw is en om de beloften aan de aartsvaders te vervullen, 9 maar hij is ook gekomen om de heidenen in staat te stellen God te loven om zijn barmhartigheid, zoals geschreven staat: ‘Daarom zal ik u prijzen onder de heidenen, psalmzingen ter ere van uw naam.’ 10 En verder staat er: ‘Verheug u, heidenen, samen met zijn volk.’ 11 En er staat ook: ‘Loof de Heer, alle heidenen; prijs hem, alle volken.’ 12 En verder zegt Jesaja: ‘Isaï zal een telg voortbrengen: hij die komt om over de heidenen te heersen; op hem zullen zij hun hoop vestigen.’ 13 Moge God, die ons hoop geeft, u in het geloof geheel en al vervullen met vreugde en vrede, zodat uw hoop overvloedig zal zijn door de kracht van de heilige Geest.